IV CSK 630/18

Sygn. akt IV CSK 630/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z wniosku A. K. przy uczestnictwie E. Spółki Akcyjnej w G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w S. orzekając na skutek apelacji uczestnika E. S.A. w G. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w L. w dniu 24 czerwca 2016 roku przez ustanowienie na rzecz uczestnika służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy A. K. składającej się z działki ewidencyjnej o nr 290 położonej w obrębie ewidencyjnym L., dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą o nr KW (...) polegającą na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej poprzez utrzymanie, konserwację, naprawę i eksploatację znajdujących się na niej urządzeń 2 elektroenergetycznych średniego 15 kV napięcia oznaczonej nr 304 stanowiących własność przedsiębiorcy oraz wejście i wjazd na nieruchomość obciążoną, w każdej chwili w okresie trwania służebności w celu wykonania niezbędnych robót związanych z utrzymaniem, konserwacją, naprawą i eksploatacją znajdujących się na niej urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność przedsiębiorcy w przebiegu służebności ustalonej zgodnie z opinią biegłego sądowego R. B. z dnia 23 października 2012 roku w przebiegu zaznaczonym kolorem czerwonym na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do opinii biegłego oraz poprzez ustanowienie na rzecz uczestnika służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy przebiegających przez działki ewidencyjne o nr 1/3, 6, 7, 9 i 10/1 położone w obrębie ewidencyjnym L. oraz w obrębie ewidencyjnym L., dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą o nr KW (...) polegające na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej poprzez utrzymanie, konserwację, naprawę i eksploatację znajdujących się na niej urządzeń elektroenergetycznych średniego napięcia kV 15 oznaczonych numerami 320, 306, 329 oraz wysokiego napięcia WN stanowiących własność przedsiębiorcy oraz wejście i wjazd na nieruchomość obciążoną, w każdej chwili w okresie trwania służebności w celu wykonania niezbędnych robót związanych z utrzymaniem, konserwacją, naprawą i eksploatacją znajdujących się na niej urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność przedsiębiorcy w przebiegu służebności ustalonej zgodnie z opinią biegłego sądowego, jednocześnie zasądzając na rzecz wnioskodawcy wynagrodzenie w kwotach wskazanych szczegółowo w treści postanowienia oraz oddalając apelację w pozostałym zakresie. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez uczestnika. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że jest ona oczywiście uzasadniona. Wysokość wynagrodzenia określonego przez Sąd za ustanowienie służebności przesyłu nie jest bowiem odpowiednia w rozumieniu art. 3052§2 k.c. z uwagi na jego ustalenie z całkowitym pominięciem opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki. Wprawdzie Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu wyceny nieruchomości celem ustalenia wysokości odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu z uwzględnieniem wskazań wynikających z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, jednak biegła całkowicie 3 pominęła w swojej opinii stanowisko tego biegłego, a Sąd tę wadliwość powielił ustalając na podstawie tej opinii wysokość wynagrodzenia należnego od przedsiębiorcy przesyłowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym - a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, nie publ. i z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ.). 4 Argumentacja zawarta w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ogranicza się do zakwestionowania wysokości zasądzonego przez Sąd Okręgowy wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, jako nie spełniającego kryterium odpowiedniości w rozumieniu art. 3052 § 2 k.c. z uwagi na błędną ocenę opinii biegłych i niedostateczne uwzględnienie przy szacowaniu należnego wynagrodzenia opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki. Skarżący pominął, że o oczywistej zasadności skargi nie może przekonywać błędna ocena przez Sąd meriti dowodu z opinii biegłych, są to bowiem kwestie usuwające się spod kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Zasady tej nie respektuje skarżący zarówno we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jak i w jej podstawach, w których odwołuje się wprost do naruszenia art. 233§ 1 k.p.c. Ponadto z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika, by sposób określenia przez Sąd Okręgowy „ odpowiedniego wynagrodzenia”, był rażąco sprzeczny z kryteriami jego ustalania wynikającymi z orzecznictwa Sądu Najwyższego, akcentującymi, potrzebę jego indywidualizacji, stosownie do doniosłych dla jego określenia okoliczności konkretnego przypadku z uwzględnieniem całego uszczerbku właściciela nieruchomości będącego następstwem ustanowienia służebności przesyłu (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2013 r., III CZP 101/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 89 i z dnia 8 września 2011 r., III CZP 43/11, OSNC 2012, nr 2, poz. 18, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., II CSK 681/10, nie publ. i z dnia 3 lutego 2010 r., II CSK 444/09, nie publ. oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 410/11, nie publ., z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, MoP 2015, nr 3, str. 143, z dnia 9 października 2013 r., V CSK 491/12, nie publ., z dnia 8 lutego 2013 r., IV CK 317/12, IC 2014, nr 10, str. 47, z dnia 27 lutego 2013 r., I CSK 440/12, nie publ., z dnia 11 czerwca 2015 r., V CSK 468/14, nie publ, i z dnia 18 maja 2016 r., V CSK 531/15, OSNC - ZD 2018, nr A, poz.14). Analiza wniosku, na tle podstaw skargi oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, w konfrontacji z wypracowanymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadami określania odpowiedniego w rozumieniu art. 3052 § 2 k.c. wynagrodzenia 5 za ustanowienie służebności przesyłu i wiążącej Sąd Najwyższy podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia nie prowadzi do oceny, że stanowi ono konsekwencję jaskrawych błędów w podejmowanych działaniach procesowych czy wykładni prawa. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99 i w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2015, poz. 1800, ze zm.). jw