IV CSK 635/14

WyrokIzba Cywilna2015-04-29

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy badaniu możliwości odwołania darowizny gospodarstwa rolnego, zawartej w trybie kodeksu cywilnego, można posiłkowo odnosić się do postanowień ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności do przesłanek rozwiązania umowy z następcą, gdy umowa darowizny jako podstawę jej zawarcia wskazuje ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że problematyka odwołania darowizny gospodarstwa rolnego, nawet jeśli umowa powołuje się na ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników, powinna być rozpatrywana w kontekście przepisów kodeksu cywilnego oraz specyficznych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a nie poprzez posiłkowe stosowanie przepisów dotyczących rozwiązania umowy z następcą, które mają charakter fakultatywny i zależą od oceny sądu w konkretnej sprawie.
Stan faktyczny
Powódka I. J. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w możliwości posiłkowego stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do odwołania darowizny gospodarstwa rolnego, gdy umowa darowizny powołuje się na tę ustawę. Sąd Najwyższy uznał, że podniesione zagadnienie nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 635/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa I. J. przeciwko M. J. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej spośród wymienionych przesłanek. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy, i także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ.). Skarżąca zagadnienia prawnego upatrywała w pytaniu: „czy badając możliwość odwołania darowizny gospodarstwa rolnego, zawartej w trybie kodeksu cywilnego, można posiłkowo odnosić się do postanowień ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w szczególności do przesłanek rozwiązania umowy z następcą zawartych w tej ustawie, w sytuacji, kiedy w umowie darowizny jako podstawa zawarcia umowy wskazana jest ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników”. Tak ujęty problem nie ma charakteru zagadnienia, którego rozwiązanie wpłynęłoby bezpośrednio na wynik sprawy. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 87 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jeżeli następca bez usprawiedliwionych powodów nie podjął albo zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnika, nie wywiązuje się z obowiązków przyjętych w umowie lub postępuje w taki 3 sposób, że nie można wymagać od rolnika, aby spełnił obowiązki względem następcy, rozwiązanie zawartej umowy przez sąd ma jedynie charakter fakultatywny. Oznacza to, że decyzja w sprawie zastosowania tego przepisu leży w gestii sądu badającego sprawę i jest uzależniona od okoliczności konkretnej sprawy. Podstawowe przyczyny odwołania darowizny dokonanej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uregulowano natomiast w art. 89 tej ustawy. Mają one również charakter fakultatywny. W niniejszej sprawie Sąd odwoławczy nie dopatrzył się żadnej z przyczyn wskazanych w tym przepisie, co umotywował w dostateczny sposób w uzasadnieniu wyroku. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie została spełniona i orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż w odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany domagał się jedynie oddalenia skargi kasacyjnej. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 87art. 89art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy