IV CSK 69/14
WyrokIzba Cywilna2014-06-26
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzucana nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji lub dopuszczenie do działania w sprawie pełnomocnika, który nie był należycie umocowany, stanowią podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania?Ratio decidendi
Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji nie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Taką przesłanką może być jedynie nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji. Oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznego prima facie, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu. Zarzucił nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z powodu niepouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu oraz dopuszczenia do działania radcy prawnego, który nie był należycie umocowany. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 69/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa P. C. przeciwko Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w S. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje adwokatowi E. O.-M. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez pozwanego uzasadniony ze wskazaniem na nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.). Zarzucana przez pozwanego nieważność postępowania dotyczyła postępowania przed Sądem Okręgowym i wynikała z tego, że Sąd ten nie pouczył go o możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego o odmowie przyznania mu pełnomocnika z urzędu, co miałoby odpowiadać przesłance z art. 379 pkt 5 k.p.c. i z dopuszczenia do działania w sprawie imieniem powoda radcy prawnego, który nie był należycie umocowany, a uchybienie to zostało naprawione dopiero w postępowaniu apelacyjnym, co miałoby odpowiadać przesłance z art. 379 pkt 2 k.p.c. Oba te uchybienia, zdaniem pozwanego, powinny być uwzględnione w postępowaniu apelacyjnym, na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej - według twierdzeń pozwanego - wynika z oczywistego naruszenia przez Sądy obu instancji powołanych wyżej przepisów prawa procesowego. Żadna z przytoczonych przez pozwanego podstaw nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że ewentualna nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji nie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Taką przesłanką może być jedynie nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2009 r., II CSK 80/09, niepubl.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, niepubl.). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany nie wskazał na tego rodzaju wadliwość zaskarżonego wyroku ani tego rodzaju wadliwość postępowania przeprowadzonego przed Sądem drugiej instancji, które mogłyby być kwalifikowane jako oczywiste. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. Podstawą przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi reprezentującemu pozwanego z urzędu w postępowaniu kasacyjnym był § 2 ust. 1, § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb
4 Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 54/14 2014-06-12Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, polegająca na nieustanowieniu pełnomocnika z urzędu, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie została wykazana nieważnoś…
- I CSK 277/15 2016-01-21Czy brak należytego umocowania pełnomocnika na rozprawie w sądzie pierwszej instancji, z uwagi na ograniczenie jego pełnomocnictwa do występowania w tej konkretnej sprawie, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej…
- I CSK 220/26 2026-03-19Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może być uzasadniony zarzutem nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji?
- IV CSK 587/13 2014-03-28Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 493/15 2016-04-20Czy naruszenie przepisów o zawiadamianiu o terminach rozpraw, skutkujące pozbawieniem strony możliwości obrony, które miało miejsce przed sądem pierwszej instancji, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 3art. 379 pkt 5 KPCart. 379 pkt 2 KPCart. 386 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 3§ 2 ust. 1§ 13 ust. 4§ 6 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy