IV CSK 70/14
WyrokIzba Cywilna2014-06-26
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości mają zastosowanie w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przed sądem powszechnym, a jeśli tak, to czy uchybienia w dokumentacji ewidencyjnej z etapu postępowania administracyjnego mają wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zakres stosowania rozporządzenia wynika z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a sąd powszechny, choć opiera się na tych samych dokumentach co organ administracyjny, nie jest nimi ograniczony w ustaleniach faktycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w L. oddalającego jej wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. W skardze kasacyjnej podniosła zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w postępowaniu sądowym oraz wpływu ewentualnych uchybień dokumentacji administracyjnej na rozstrzygnięcie sądu. Skarżąca powołała się również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 70/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku K. L. przy uczestnictwie A. B., H. C., I. C.-O., E. C., T. G., B. K.-S., D. L., Z. L., T. O., J. R., M. R., W. S., Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej […] w L., M. S., D. T., K. W. i S. Z. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez wnioskodawczynię uzasadniony ze wskazaniem na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), sprowadzającego się do potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) nie mają zastosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przed sądem powszechnym, a jedynie stosuje się je w postępowaniu o rozgraniczenie w trybie administracyjnym? W przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie, czy ewentualne uchybienia w dokumentacji ewidencyjnej, kartograficznej itp., zgromadzonej na etapie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, stanowiącej materiał dowodowy poddany ocenie przez Sąd w postępowaniu jurysdykcyjnym, mają wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, a jeżeli tak, to jakiego rodzaju jest to wpływ, a w szczególności, czy uchybienie normie § 22 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia i sporządzenie niezupełnego szkicu granicznego przez geodetę na etapie postępowania administracyjnego ma wpływ
3 na istnienie i zakres rozstrzygnięcia wydawanego w postępowaniu o rozgraniczenie i czy może skutkować uznaniem, że sporne nieruchomości rozgraniczono w sposób nieprawidłowy? Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być „istotne” ze względu na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problemy, na potrzebę rozstrzygnięcia których powołała się wnioskodawczyni nie mają cech zagadnienia prawnego w znaczeniu podanym wyżej. Zakres stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) wynika z art. 32 ust. 6 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). Przepis ten był bowiem podstawą do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady rozgraniczania nieruchomości, w tym przede wszystkim rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalenia przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości. Powołane rozporządzenie określa czynności, jakie powinien podjąć geodeta na
4 administracyjnym etapie postępowania rozgraniczeniowego (§ 8-18), wymagania, jakim mają odpowiadać akta postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez właściwy organ administracji oraz decyzje, ugody i opinie wydawane w tym postępowaniu (§ 19-24), a nadto rodzaje dokumentów stanowiące podstawę ustalania przebiegu granic (§ 3-7). Sąd powszechny po przekazaniu mu sprawy rozgraniczeniowej do rozpoznania prowadzi ustalenia na podstawie tych samych dokumentów, ale – co wydaje się oczywiste z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 153 k.c. – nie ogranicza się do nich. Tak też postrzegały problem Sądy orzekające w niniejszej sprawie w obu instancjach, czemu dały wyraz z uzasadnieniach orzeczeń, w których niezwykle szczegółowo przedstawione zostały wyniki postępowania dowodowego i przyczyny, ze względu na które doszło do rozgraniczenia nieruchomości w sposób określony przez Sąd Rejonowy. Skarżąca powołała się też na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z naruszenia przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia przepisów prawa materialnego i procesowego szczegółowo przytoczonych w zarzutach skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Postawienie zarzutu naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone
5 w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie usprawiedliwia tezy, że skarga kasacyjna pozwanego jest oczywiście uzasadniona. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 169/18 2018-12-20Czy dokument geodezyjny, sporządzony przez podmiot wpisany do państwowego zasobu geodezyjnego, ale bez odnalezionego ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego opartego na tym dokumencie, może wyznaczać stan prawny n…
- II CSK 616/14 2015-05-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na przesłance oczywiście uzasadnionej, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże elementarnych uchybień przepisom prawa materialn…
- IV CSK 162/16 2016-10-19Czy Sąd, do którego przekazano sprawę o rozgraniczenie na podstawie art. 34 ust. 2 Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego, jest zobowiązany do badania ostateczności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne?
- I CSK 4866/22 2023-03-23Czy w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości dopuszczalne jest ustalenie granicy z pominięciem dowodów służących weryfikacji znaków granicznych, zwłaszcza w oparciu o opinię biegłego opartą jedynie na akcie własnośc…
- IV CSK 183/18 2018-10-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadn…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 32 ust. 6art. 153 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 22 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy