IV CZ 112/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-02-16

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której skarżący kwestionuje ustalenie wartości nieruchomości, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez sąd drugiej instancji jest niższa niż próg określony w przepisach kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być określona stosownie do zakresu kwestionowanego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy skarżący koncentrował się na zarzucie zawyżenia wyceny nieruchomości, a w postępowaniu apelacyjnym nie uzyskał kwoty dopłaty, sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że kwota dopłaty w istocie oddawała zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia, przesądzając o wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną. Wartość ta, wynosząca 43.000 zł, była niższa od progu dopuszczalności skargi kasacyjnej, co skutkowało jej niedopuszczalnością ratione valoris.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 43.000 zł, co czyni skargę niedopuszczalną. Wnioskodawca wniósł zażalenie, kwestionując to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując ustalenia wartości nieruchomości i kwoty dopłaty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 112/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku P. Ż. przy uczestnictwie E. R. o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 4 lipca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez wnioskodawcę od postanowienia tego Sądu z dnia 27 października 2010 r.. Sąd uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną wnioskodawcy wynosi 43.000 zł, co oznacza niedopuszczalność tej skargi w świetle art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu wnioskodawcy kwestionowano postanowienie z dnia 4 lipca 2011 r. i zarzucono mu naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3982 § 1 k.p.c., co oznaczało konieczność jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy m. in. ustalił wartość przedmiotu działu i zniesienia współwłasności na kwotę 170.000 zł oraz zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy (w postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności) kwotę 43.000 zł tytułem dopłaty (pkt 2 i 4 tego postanowienia). Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. – w wyniku apelacji uczestniczki – m. in. zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 stycznia 2010 r. w pkt 2 w ten sposób, że wartość przedmiotu działu i zniesienia współwłasności ustalił na kwotę 761.461 zł oraz uchylił wspomniane rozstrzygnięcie w sprawie (pkt 1 i 2 postanowienia). W skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 27 października 2010 r., zaskarżonego w całości, skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 384.771 zł, odpowiadającej wartości nieruchomości przyznanej na własność wnioskodawcy w postępowaniu działowym (s. 3 skargi kasacyjnej). Sąd drugiej instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości wskazanej przez wnioskodawcę wartości przedmiotu zaskarżenia i ustalił tę wartość ostatecznie na kwotę 43.000 zł. Zdaniem tego Sądu, wartość ta powinna być określona stosownie do zakresu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Stanowisko Sądu Okręgowego należy podzielić. W skardze kasacyjnej eksponowano zarzut zawyżenia przez biegłego wartości nieruchomości będących przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności m. in. z racji przyjęcia – 3 według skarżącego – nierolnego ich charakteru. W apelacji uczestniczka postępowania twierdziła, że dopłata w wysokości 43.000 zł została zawyżona i żądała jej obniżenia. Sąd Okręgowy ustalił, odwołując się do opinii biegłego, wartość działu spadku i zniesienia współwłasności na kwotę 761.461 zł i ostatecznie nie zasądził dopłat. Skoro w skardze kasacyjnej wnioskodawca skoncentrował się na zarzucie zawyżenia przez biegłego wyceny wartości obu nieruchomości, w postępowaniu apelacyjnym nie uzyskał on już kwoty dopłaty w wysokości 43.000 zł, to trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że właśnie ta kwota „w istocie oddawała zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia, przesądzając o wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną”. Oznacza to niedopuszczalność skargi kasacyjnej ratione valoris w świetle art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. W tej sytuacji należało oddalić zażalenie wnioskodawcy jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2§ 4 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy