IV CZ 43/90
PostanowienieIzba Cywilna1990-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rozszerzenia powództwa o roszczenie pieniężne, obok pierwotnego roszczenia o ochronę dóbr osobistych, powód powinien uiścić wpis stosunkowy od rozszerzonego roszczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wpis stosunkowy od rozszerzonego roszczenia pieniężnego jest zasadny. Rozróżniono dwa rodzaje roszczeń przewidzianych w art. 57 ust. 1 ustawy o wynalazczości: roszczenie o zaniechanie naruszenia patentu (ochrona dóbr osobistych) oraz roszczenie o wydanie uzyskanych korzyści lub wynagrodzenie szkody. Ponieważ są to roszczenia różnego rodzaju (niemajątkowe i majątkowe), podlegają one odrębnemu pobraniu wpisów sądowych.Stan faktyczny
Powód Roman H. pozwał pozwanych o naruszenie jego patentu, a następnie rozszerzył powództwo o żądanie zapłaty 175.000.000 zł z tytułu uzyskanych korzyści i wynagrodzenia szkody. Przewodniczący wydziału wezwał powoda do uiszczenia wpisu od rozszerzonego żądania. Powód zaskarżył to zarządzenie zażaleniem, domagając się zmiany lub uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na zarządzenie przewodniczącego wydziału w przedmiocie wpisu od rozszerzonego powództwa.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Żyznowski. Sędziowie SN: C. Bieske, B. Bladowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Romana H. przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej (...) w Ł. oraz Romanowi i Andrzejowi B. o 175.000.000 zł na skutek zażalenia powoda na zarządzenie przewodniczącego wydziału w Sądzie Wojewódzkim w Łodzi z dnia 10 stycznia 1990 r.postanowił oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód Roman H. w pozwie wniósł o nakazanie pozwanym Romanowi i Andrzejowi B. oraz Spółdzielni Rzemieślniczej (...) w Ł. zaniechania naruszania jego patentu, a następnie rozszerzył powództwo żądając ponadto zasądzenie na jego rzecz od pozwanych solidarnie kwoty 175.000.000 zł z odsetkami - z tytułu uzyskanych przez nich korzyści, oraz wynagrodzenia jego szkody, w związku z czym wezwany powstał do uiszczenia wpisu od rozszerzonego żądania w wysokości 14.000.000 zł.W zażaleniu na to zarządzenie przewodniczącego powód domagał się jego zmiany i określenia wpisu tymczasowego od pozwu w granicach od 5.000 do 50.000 zł, ewentualnie uchylenia zarządzenia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie jest uzasadnione. Hipoteza art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (jedn. tekst: Dz. U. z 1984 r. Nr 33, poz. 177) przewiduje dwa rodzaje roszczeń, a mianowicie - żądanie zaniechania naruszenia patentu, czyli roszczenie o ochronę dóbr osobistych (art 23 k.c.), od którego pobiera się wpis tymczasowy w granicach od 5.000 do 50.000 zł (art 31 ust. 1 u.ok.s. i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych - Dz. U. Nr 60, poz. 359), oraz roszczenie o wydanie uzyskanych korzyści lub roszczenie o wynagrodzenie szkody - na zasadach ogólnych (art. 405 i 425 k.c.), przy czym te ostatnio wymienione roszczenia podlegają obowiązkowi wpisu stosunkowego od wartości przedmiotu sprawy (art. 29 i 30 u.ok.s. oraz § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia o wysokości wpisów).Tak jak różne rodzajowo są wymienione roszczenia - niemajątkowe i majątkowe - tak różne i podlegające odrębnemu pobraniu są wpisy sądowe od tych roszczeń. Skoro zatem powód po zgłoszeniu najpierw w pozwie roszczenia o ochronę dóbr osobistych następnie rozszerzył powództwo o dalsze roszczenie pieniężne (art. 193 § 1 i 3 k.p.c.), to zasadnie wezwany został do uiszczenia wpisu stosunkowego od tego roszczenia (art. 20 ust. 1 u.ok.s.).W powyższych względów i na podstawie art. 387 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oraz w zw. z art. 22 ust. 1 u.ok.s. zażalenie oddalono.
Powiązane orzeczenia
- I CR 434/69 1970-01-29Czy roszczenia o odszkodowanie z tytułu naruszenia praw patentowych, w tym roszczenia oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu, podlegają trzyletniemu przedawnieniu, nawet jeśli naruszenie miało charakter umyślny i stanowiło…
- I CR 354/65 1966-05-01Czy roszczenia o wydanie uzyskanych korzyści oraz o naprawienie szkody z tytułu naruszenia prawa wyłączności do wzoru użytkowego przysługują niezależnie od winy naruszającego?
- II CR 25/78 1978-02-22Czy w przypadku naruszenia wzoru użytkowego, roszczenie o wydanie uzyskanych korzyści na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o wynalazczości może być ograniczone do kwoty, jaką naruszyciel zapłaciłby na podstawie umowy licen…
- IV PR 129/75 1975-06-17Czy roszczenie o wynagrodzenie za stosowanie patentu dodatkowego, obejmujące także efekty uzyskane ze stosowania wynalazku będącego przedmiotem patentu głównego, może być dochodzone przed sądem bez uprzedniego wyczerpani…
- V CSK 174/17 2017-12-07Czy w przypadku ustania stanu naruszenia prawa własności przemysłowej i braku niebezpieczeństwa jego kontynuacji w przyszłości, istnieje podstawa do uwzględnienia roszczenia o zaniechanie naruszeń oraz roszczenia o podan…
Powołane przepisy
art. 57 ust. 1art 23 KCart 31 ust. 1art. 405art. 29art. 193 § 1art. 20 ust. 1art. 387art. 397 § 2 KPCart. 22 ust. 1§ 11 ust. 1§ 1 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.