IV K 1147/61
WyrokIzba Cywilna1962-05-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca zabójstwa, który działał w stanie nietrzeźwości i na osobie najbliższej, może ubiegać się o złagodzenie kary więzienia i uchylenie orzeczenia o utracie praw publicznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok skazujący za zabójstwo, uznając karę 15 lat więzienia za nie rażąco surową, biorąc pod uwagę stan nietrzeźwości sprawcy, działanie na osobie najbliższej oraz jego wcześniejsze kolizje z prawem. Jednocześnie uchylił orzeczenie o utracie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, uznając, że nie wykazano, by zabójstwo zostało popełnione z chęci zysku lub innych niskich pobudek, co jest warunkiem stosowania tej dodatkowej kary.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za zabójstwo swojego krewnego, uderzając go nożem. Sąd Wojewódzki wymierzył karę 15 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i honorowych. Oskarżony w rewizji zarzucił m.in. obrazę przepisów proceduralnych, błędną ocenę dowodów i rażącą surowość kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o utracie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Gdowski.Sędziowie: S. Kotowski, J. Dziowgo (sprawozdawca).Prokurator: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza D. oskarżanego z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu z dnia 30 sierpnia 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 385 k.p.k.uchylając orzeczenie o utracie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Wymienionym na wstępie wyrokiem Kazimierz D. uznany został za winnego tego, że działając w zamiarze pozbawienia życia Stanisława M. uderzył go dwukrotnie nożem kuchennym w prawą stronę klatki piersiowej, powodując uszkodzenia, w wyniku których nastąpiła śmierć tegoż Stanisława M., i za ten czyn z mocy art. 225 § 1 k.k. skazany został na 15 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 10; ponadto zasądzono od niego na rzecz powódki cywilnej Julianny M. 100 zł wraz z kosztami procesu.Od powyższego wyroku założył rewizję oskarżony.Rewizja zarzuca: 1) obrazę art. 8, 9, 260, 292 i 320 k.p.k. przez niedopuszczenie dowodu ze świadka milicjanta L., biegłego lekarza-chirurga i historii choroby oskarżonego z okresu jego pobytu w szpitalu więziennym, przez nieuzasadnienie częściowej dyskwalifikacji zeznań świadka Jerzego M. i wreszcie przez poczynienie ustaleń nie mających oparcia w materiale dowodowym; 2) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez błędną ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadka Jerzego M.; 3) rażącą surowość wymierzonej kary.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie - o zwolnienie oskarżonego od kary przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k., a w każdym razie o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzuty rewizji uznano za niesłuszne.1. Wniosek obrońcy o dopuszczenie dowodów, o jakich mowa w rewizji, był przedmiotem rozważań Sądu Wojewódzkiego, który uznał, że proponowane dowody nie mogą mieć istotnego znaczenia w sprawie. Uzasadnienie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia tych dowodów Sąd Najwyższy w zupełności podziela.2. Wobec tego że jedną z kwestyjnych okoliczności w tej sprawie była okoliczność, czy w decydującej fazie zajścia był obecny Jerzy M. i czy ewentualnie brał on w tym zajściu czynny udział, Sąd Wojewódzki z należytą wnikliwością, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, rozważył wszystkie możliwe warianty zajścia i uznał, że Jerzy M. zadał oskarżonemu Kazimierzowi D. uszkodzenie ciała już po śmierci Stanisława M. Do kwestionowania słuszności dokonanej przez Sąd oceny dowodów nie ma podstaw.3. Wszystkie ustalenia faktyczne wyroku poczynione zostały na podstawie wyników przewodu sądowego, bardzo szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.4. Z własnych wyjaśnień oskarżonego wynika, że był on karany za różne przestępstwa, w chwili czynu znajdował się w stanie nietrzeźwości, co jest ustawową okolicznością obciążającą (art. 22 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu), a zbrodni zabójstwa dopuścił się na osobie najbliższej (art. 91 § 1 k.k.). W tych warunkach wymierzonej mu kary więzienia nie uznano za rażąco surową.5. Orzeczenie o utracie praw uzasadnił Sąd Wojewódzki "notowaną od dłuższego czasu kolizją oskarżonego z porządkiem prawnym". Kolizja z porządkiem prawnym sama przez się nie uzasadnia jeszcze stosowania dodatkowej kary utraty praw. Wobec tego że Sąd nie wykazał, by oskarżony dopuścił się zabójstwa z chęci zysku lub z innych niskich pobudek, orzeczenie o utracie praw uchylono.W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 555/19 2020-10-20Czy kara 15 lat pozbawienia wolności za zabójstwo jest rażąco niewspółmierna, jeśli sprawca przyznał się do winy, ujawnił istotne okoliczności czynu i okazał skruchę, mimo braku przekonujących dowodów obciążających przed…
- III KR 230/84 1984-09-14Czy kara 13 lat pozbawienia wolności za zabójstwo, popełnione w warunkach ograniczonej poczytalności i powrotu do przestępstwa, jest rażąco niewspółmierna, a także czy brak orzeczenia kary dodatkowej pozbawienia praw pub…
- II KR 75/79 1979-04-19Czy Sąd Najwyższy powinien obniżyć karę pozbawienia wolności orzeczoną za zabójstwo, biorąc pod uwagę ograniczoną poczytalność oskarżonego i prowokacyjne zachowanie pokrzywdzonego?
- V KR 341/74 1974-12-18Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował czyn oskarżonego jako usiłowanie zabójstwa, a także czy wymierzona kara 12 lat pozbawienia wolności jest adekwatna do popełnionego czynu, biorąc pod uwagę okolicznośc…
- III KR 319/73 1973-12-20Czy kara 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo męża, przy uwzględnieniu okoliczności łagodzących, takich jak nagły zamiar, brak wcześniejszej karalności, dobra opinia, schorowanie i wiek oskarżonej, jest rażąco surowa…
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 375art. 8art. 21 § 2 KKart. 22art. 91 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.