K 620/50

WyrokIzba Cywilna1950-09-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 59 § 1 lit. "a" k.k. ma zastosowanie, gdy ustawa przewiduje obok kary śmierci lub dożywotniego więzienia również karę więzienia na czas nie krótszy od lat pięciu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 59 § 1 lit. "a" k.k. ma zastosowanie również wtedy, gdy ustawa przewiduje obok kary śmierci lub dożywotniego więzienia także karę więzienia na czas nie krótszy od lat pięciu. Argumentacja opiera się na tym, że przepisy przewidujące wyłącznie karę śmierci lub dożywotniego więzienia nie istnieją w polskim prawie karnym, a przyjęcie przeciwnego stanowiska uczyniłoby przepis art. 59 § 1 lit. "a" k.k. martwym. Sąd Apelacyjny, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 18 § 1 k.k. i art. 59 § 1 lit. "a" k.k., mógł wymierzyć karę 15 lat więzienia.
Stan faktyczny
Oskarżony Jerzy K. został skazany z art. 225 § 1 k.k. przez Sąd Apelacyjny w Katowicach. W rewizji oskarżony zarzucił obrazę art. 59 § 1 lit. "a" k.k., twierdząc, że przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje wyłącznie karę śmierci lub dożywotniego więzienia. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak; Sędziowie: J. Dorsz (sprawozdawca), T. Gdowski; Prokurator: Wł. Bednarz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego K., osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 marca 1950 r., na mocy art. 395 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 59 § 1 lit. "a” k.k., który to przepis może być jedynie zastosowany przy przestępstwach, za które ustawa przewiduje wyłącznie karę śmierci lub dożywotniego więzienia. Z uwagi na to, że art. 225 § 1 k.k. przewiduje nie tylko karę śmierci i karę dożywotniego więzienia, ale także karę więzienia na czas nie krótszy od lat pięciu, Sąd stosując nadzwyczajne złagodzenie kary powinien był oprzeć się na lit. "b" art. 59 § 1 k.k. i wymierzyć karę poniżej pięciu lat więzienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Rewizja wyraża pogląd, że przepis art. 59 § 1 lit. "a” k.k. ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy ustawa przewiduje wyłącznie karę śmierci lub dożywotniego więzienia. Pogląd ten jest błędny. Kodeks karny nie zna ani jednego przypadku, aby sankcją karną była wyłącznie kara śmierci lub dożywotniego więzienia. Zawsze obok kary śmierci lub dożywotniego więzienia kodeks przewiduje karę terminowego więzienia (art. 93 § 1, 94 § 1, 102, 225 § 1 k.k.). W ten sposób przepis art. 59 § 1 lit. "a” k.k. nigdy nie miałby zastosowania w praktyce, byłby przepisem martwym. Trudno jednak przyjąć, aby ustawodawca umieścił w części ogólnej k.k. przepis, nie mający żadnego praktycznego zastosowania.Skoro Sąd Apelacyjny uznał, że za przypisany czyn należało oskarżonemu wymierzyć najsurowszą karę przewidzianą w art. 225 § 1 k.k. i stanowisko swe w tym względzie należycie uzasadnił (okrutny sposób zabicia), to, stosując na podstawie art. 18 § 1 k.k. nadzwyczajne złagodzenie kary, z uwagi na opinie biegłych psychiatrów, mógł wymierzyć oskarżonemu w oparciu o art. 59 § 1 lit. "a” k.k. karę 15 lat więzienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 395 KPKart. 59 § 1art. 59 § 1 KKart. 93 § 1art. 18 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.