N 6/77

WyrokIzba Cywilna1977-04-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na spowodowaniu u siebie uszkodzenia ciała w celu uchylenia się od służby wojskowej, przy pomocy innej osoby, podlega kumulatywnej kwalifikacji prawnej z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. oraz art. 156 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwa jest kumulatywna kwalifikacja prawna czynu z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k. Przepis art. 306 pkt 1 k.k. sam w sobie obejmuje znamiona przestępstwa z art. 156 § 1 k.k., dlatego niemożliwa jest kumulatywna kwalifikacja prawna na podstawie obu tych przepisów. Czyn ten podlega kwalifikacji wyłącznie na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k.
Stan faktyczny
Stan faktyczny dotyczy prawomocnie skazanych Stanisława T. i Józefa S. za przestępstwa polegające na spowodowaniu u siebie uszkodzenia ciała w celu uchylenia się od służby wojskowej. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował ich czyny z art. 306 pkt 1 k.k. oraz art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k., wymierzając im relatywnie łagodne kary. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną, domagając się podwyższenia kar.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji poprzez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu obu skazanych i orzeczenie surowszych kar pozbawienia wolności.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk S. Mendyka, płk W. Sieracki (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 1977 r. na rozprawie sprawy prawomocnie skazanych:1) Stanisława T. za przestępstwo określone w:a) art. 306 pkt 1 k.k. dwukrotnie na kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności,b) art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie na karę 1 roku pozbawienia wolności,2) Józefa S. za przestępstwa określone w:a) art. 306 pkt 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,b) art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności,z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść skazanych od wyroku Sądu Wojskowego w N. z dnia 23 grudnia 1976 r.uwzględnił rewizję nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego i z urzędu zmienił powołany wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu obu skazanych z art.18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k. w ten sposób, że z kwalifikacji prawnej tych czynów wyeliminował art. 156 § 1 k.k.,b) wymierzenie skazanemu Stanisławowi T. za (opisane w pkt 2 wyroku) przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. kary 1 roku pozbawienia wolności, a za przestępstwo określone w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. kary łącznej 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności,c) wymierzenie skazanemu Józefowi S. za przestępstwo określone w art. 306 k.k. kary 1 roku pozbawienia wolności, a za przestępstwo przewidziane w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczne(...) Od prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji rewizję nadzwyczajną wniósł Naczelny Prokurator Wojskowy. W rewizji nadzwyczajnej zawarty został zarzut wymierzenia skazanym rażąco łagodnych kar z powodu nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji istotnych okoliczności obciążających. Zarzut ten jest podstawą wniosku rewizji nadzwyczajnej o podwyższenie wymierzonych skazanym kar do 2 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, i po wysłuchaniu obrońców, wnoszących o oddalenie rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim zauważyć należy, że wadliwe jest zakwalifikowanie czynu obu skazanych z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k. i w zbiegu z art. 156 § 1 k.k. Przedmiotowa bowiem strona przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. polega - według tego przepisu - bądź na tym, że sam sprawca swoim własnym działaniem powoduje u siebie (a więc podmiot tego przestępstwa jest zarazem przedmiotem czynności wykonawczej) skutek w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, bądź też na tym, że sprawca dopuszcza, aby inna osoba taki skutek u niego spowodowała. Skoro więc spowodowanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia należy do znamion przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. i przepis ten obejmuje znamiona przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k., a między zakresami tych przepisów nie zachodzi logiczny stosunek krzyżowania się, to niemożliwa jest kumulatywna kwalifikacja prawna czynu na podstawie obu tych przepisów (a także art. 155 § 1 k.k.). Mając to na względzie, należy wyrazić pogląd, że czyn osoby, która żołnierzowi działającemu w celu określonym w art. 306 k.k. udziela pomocy w ten sposób, że powoduje u tego żołnierza w tym celu uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, podlega kwalifikacji prawnej tylko na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.k., bez zbiegu z art. 156 § 1 lub § 2 albo art. 155 § 1 k.k.Z tych względów należało zmienić wyrok sądu pierwszej instancji przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu obu skazanych w sposób na wstępie przedstawiony.Zawarte w rewizji nadzwyczajnej wywody, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia obu skazanym rażąco łagodnych kar, uznać należało za przekonujące. Podkreślić bowiem należy, że działanie skazanych, którzy w celu uchylenia się od wykonania obowiązków wynikających z pełnienia służby wojskowej spowodowali u siebie i u Henryka R. uszkodzenie ciała, miało charakter zbiorowo przedsięwziętej akcji przestępczej (...).Należy więc stwierdzić, że nawet daleko idące uwzględnienie przytoczonych przez sąd pierwszej instancji okoliczności łagodzących nie uzasadniało ani wymierzenia skazanym kar jednostkowych w ustawowym minimum lub rozmiarze zbliżonym do dolnego progu ustawowego zagrożenia, ani też wymierzenia kar łącznych nieznacznie tylko przekraczających najwyższe wymierzone skazanym kary jednostkowe. Dlatego też należało podwyższyć wymierzone skazanym kary za poszczególne przestępstwa i kary łączne do kar w niniejszym wyroku określonych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 306 pkt 1 KKart. 18 § 2 KKart. 156 § 1 KKart.18 § 2 KKart. 66art. 306 KKart. 155 § 1 KKart. 156 § 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.