N 7/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk M. Bieniaszewski.Sędziowie płk Z. Furtak (sprawozdawca), mjr H. Kwaśny.Prokurator: mjr C. Bartłomiejczyk.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie nadzoru sądowego, na skutek wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL, sprawę elewa Stanisława Z., skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 12 września 1963 r. na podstawie art. 237 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy aresztu, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, za to, że w dniu 13 lipca 1963 r. około godz. 22,30 na sali żołnierskiej, działając nieumyślnie, spowodował lekkie obrażenia ciała u elewa Stanisława S. w ten sposób, że w zdenerwowaniu chciał rzucić nożem-finką w podłogę, lecz nóż ten wyśliznął mu się z dłoni i ugodził w lewy policzek tegoż Stanisława S., który w związku z tym leczył się przez okres około 10 dni.Prokurator Generalny PRL domagał się we wniosku rewizyjnym uchylenia powołanego na wstępie wyroku i umorzenia postępowania karnego przed sądami wojskowymi.Sąd Najwyższy postanowiłw uwzględnieniu wniosku rewizyjnego Prokuratora Generalnego PRL uchylić prawomocny wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 12 września 1963 r. w sprawie elewa Stanisława Z. i sprawę te przekazać według właściwości Sądowi Powiatowemu w Gdańsku.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził m.in. następujący pogląd:(...) Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Stanisław Z., urodzony w dniu 4 maja 1946 r., został przyjęty w dniu 9 kwietnia 1960 r. na naukę do orkiestry wojskowej. W chwili skierowania sprawy wraz z aktem oskarżenia do Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni elew Stanisław Z. miał ukończone zaledwie 17 lat.Elewi orkiestr wojskowych przed osiągnięciem wieku określonego w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym, a mianowicie przed ukończeniem 19 lat, nie są żołnierzami w rozumieniu art. 6 lit. a) prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej oraz art. 5 lit. a) k.k.W.P. i nie podlegają właściwości sądów wojskowych. Nie podlegają oni tej właściwości również na podstawie art. 7 lit. b) prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej oraz art. 69 k.k.W.P. Sytuacja prawna małoletnich elewów orkiestry uregulowana jest zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej nr 24/MON z dnia 13 marca 1959 r. w sprawie przyjmowania małoletnich na naukę do orkiestr wojskowych i zasad odbywania tej nauki, wydanych na podstawie art. 123 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych.Z przepisów wspomnianego zarządzenia wynika, że małoletni przyjmowani są na naukę do orkiestr wojskowych na mocy dobrowolnego zobowiązania się do kontynuowania nauki i wstąpienia do zawodowej służby wojskowej po odbyciu zasadniczej służby wojskowej i służby w charakterze podoficera nadterminowego. Wymagane jest nadto zobowiązanie ustawowego przedstawiciela do zwrotu kosztów utrzymania w razie zwolnienia elewa przed osiągnięciem pełnoletności na własną prośbę lub z własnej winy.W świetle przepisów art. 123 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych oraz zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 marca 1959 r. w sprawie przyjmowania małoletnich na naukę do orkiestr wojskowych i zasad odbywania tej nauki małoletni elewi orkiestr wojskowych nie są żołnierzami w rozumieniu art. 6 i 7 prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej oraz art. 5 i 69 k.k.W.P. i w związku z tym nie podlegają właściwości sądów wojskowych.W tym stanie rzeczy należało podzielić stanowisko wniosku rewizyjnego co do konieczności uchylenia wyroku Sądu I instancji w sprawie elewa Stanisława Z., przy czym na mocy art. 17 § 2 k.w.p.k. sprawę tę należało przekazać do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu.