N 9/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kaszycki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk W. Sieracki, płk E. Zawiłowski (sprawozdawca), ppłk T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 marca 1982 r. na rozprawie sprawy Bogusława K., prawomocnie skazanego w trybie doraźnym za popełnienie przestępstwa określonego w art. 47 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na karę 3 lat pozbawienia wolności i pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 29 grudnia 1981 r. - w związku z rewizją nadzwyczajną Naczelnego Prokuratora Wojskowego - zmienił wyrok w sprawie Bogusława K. przez:a) uznanie, że skazany w dniach 15 i 18 grudnia 1981 r. przed bramą główną stoczni wzywał żołnierzy WP do niewykonywania rozkazów przełożonych;b) zmianę kwalifikacji prawnej czynu z błędnej - z art. 47 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na prawidłową - z art. 22 k.k. w zw. z art. 49 ust. 2 tego dekretu (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku Naczelny Prokurator Wojskowy złożył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił wymierzenie skazanemu rażąco łagodnej kary, i w związku z tym wniósł o wymierzenie mu kary 6 lat pozbawienia wolności i kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej, oraz obrońcy, wnoszącego o jej oddalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna oparta jest na argumencie, że za wymierzeniem skazanemu surowszej kary przemawia szczególnie wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa popełnionego przez skazanego czynu, wynikający z działania na szkodę interesów bezpieczeństwa PRL w okresie stanu wojennego.Z tym stanowiskiem trudno się zgodzić.W rewizji nadzwyczajnej bowiem nie dostrzeżono faktu, że wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu stanowił podstawę do wszczęcia postępowania karnego w trybie doraźnym i gdyby nie ten fakt tryb ten nie byłby dopuszczalny (por. art. 1 ust. 1 pkt 5 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym), gdyż przestępstwo określone w art. 47 ust. 1 tego dekretu objęte jest względnie obligatoryjnym trybem doraźnym, zależnym od oceny stopnia społecznego niebezpieczeństwa tego przestępstwa. Powtórne zatem powoływanie się na ten sam stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu nie jest trafne, zwłaszcza że nie wykazano - wskazując konkretne okoliczności o charakterze wyjątkowym - że ten już szczególnie wysoki stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu był spotęgowany.W omawianej sprawie najistotniejsze jednak jest to, że kwalifikacja prawna czynu skazanego, którą zastosował prokurator w akcie oskarżenia, a z nim również orzekający sąd - jest błędna.Pomijając już fakt, czy istotnie skazany swym czynem wypełnił znamiona przestępstwa określonego w art. 47 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, bo nawet w opisie czynu skazanego nie powołano się na znamiona tego przestępstwa, stanowiące jego istotę, orzekający sąd nie dostrzegł, iż przepis ten jest przepisem subsydiarnym, co wynika wyraźnie z treści ust. 2 tego artykułu.Z ustaleń dokonanych w toku rozprawy, co znalazło odbicie w opisie przypisanego skazanemu czynu, wynika, że czyn ten wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 282 k.k., i dlatego też w tym kierunku należało zmienić przyjętą w wyroku sądu pierwszej instancji kwalifikację prawną popełnionego przez skazanego czynu (...).