V KR 32/82
WyrokIzba Karna1982-04-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku orzekania kary za przestępstwa określone w dekrecie o stanie wojennym, względy związane ze społecznym oddziaływaniem kary stanowią przeciwwskazanie do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach o przestępstwa określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, względy związane ze społecznym oddziaływaniem kary wysuwają się na pierwszy plan przy orzekaniu kary. Te względy najwięcej przemawiają przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, zgodnie z art. 73 § 2 k.k.Stan faktyczny
Teresa B., członkini komisji zakładowej związku zawodowego "Solidarność", została skazana za kontynuowanie działalności związkowej po wprowadzeniu stanu wojennego. Działalność ta polegała na przepisywaniu komunikatów komitetu strajkowego i dokonywaniu zakupu chleba dla uczestników akcji strajkowej. Obrońca oskarżonej wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się warunkowego zawieszenia jej wykonania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, oddalając rewizję obrońcy oskarżonej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: J. Bratoszewski, W. Sutkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Kołodziej.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Teresy B. oskarżonej z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154), z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 13 stycznia 1981 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 13 stycznia 1982 r. Teresa B. została skazana na podstawie art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) na 1 rok pozbawienia wolności za to, że w dniu 14 grudnia 1981 r. w L., będąc członkiem komisji zakładowej związku zawodowego "Solidarność" przy Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Remontowym "Energetyka" w C. - wbrew przepisom dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) - nie odstąpiła od działalności związkowej, przepisując na maszynie komunikaty i postulaty komitetu strajkowego, które wywiesiła na tablicy ogłoszeń, a także dokonywała zakupu chleba dla uczestników akcji strajkowej.Wyrok ten został zaskarżony przez obie strony, przy czym rewizja urzędu prokuratorskiego została pozostawiona bez rozpoznania wobec cofnięcia jej przez prokuratora Prokuratury Generalnej na rozprawie rewizyjnej w Sądzie Najwyższym.W rewizji obrońca oskarżonej zarzucił temu wyrokowi rażącą niewspółmierność orzeczonej kary do stopnia winy oskarżonej wskutek nieuwzględnienia wszystkich okoliczności wynikających z art. 50 k.k. przy wymierzeniu oskarżonej kary pozbawienia wolności.W konkluzji rewizji zawarto wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności oskarżonej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki wskazał szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności, które miał na względzie przy wymiarze kary w stosunku do oskarżonej Teresy B. i nie pominął przy tym okoliczności łagodzących, które zostały wskazane w uzasadnieniu rewizji. Sąd Wojewódzki docenił przy tym w wystarczającym stopniu wagę i znaczenie poszczególnych okoliczności przy wymiarze kary, a w tym również rolę spełnianą przez oskarżoną przy popełnieniu przypisanego jej przestępstwa, która to ocena posłużyła Sądowi Wojewódzkiemu za podstawę do zmiany kwalifikacji prawnej przez pominięcie w czynie przypisanym elementów przestępstwa określonego w ust. 2 art. 46 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, a w dalszej kolejności posłużyła jako jedna z przesłanek przy wymiarze kary.Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w rewizji nie można na korzyść oskarżonej zaliczać nieuczestniczenia w organizowaniu strajku, skoro oskarżona w czasie rozpoczęcia strajku nie była obecna w pracy. Gdyby zostało udowodnione, że oskarżona brała udział w organizowaniu strajku lub kierowaniu strajkiem, to odpowiadałaby za swoje działania na podstawie przepisu, który został przez sąd pominięty.Rewizja, powołując się w swych wywodach na wiele okoliczności dotyczących pozytywnych cech osobowości oskarżonej i wyprowadzając na tej podstawie wniosek o istnieniu przesłanek do powzięcia przekonania, że oskarżona będzie przestrzegała porządku prawnego, nie brała jednocześnie pod uwagę względów związanych ze społecznym oddziaływaniem kary.Nie można bowiem tracić z pola widzenia okoliczności, że oskarżona przed wprowadzeniem stanu wojennego była członkiem prezydium komisji zakładowej związku zawodowego "Solidarność", jak też tego, że w ramach podziału funkcji zajmowała się sprawami finansowymi i w tym zakresie oraz na polu działalności propagandowej nie odstąpiła od działalności propagandowej nie odstąpiła od działalności związkowej po wprowadzeniu stanu wojennego. Ta aktywna rola oskarżonej w czasie trwania strajku, choć nie może być traktowana jako spełnienie funkcji kierowniczych lub organizatorskich, wskazuje jednak na to, że stopień niebezpieczeństwa społecznego czynu oskarżonej był dość znaczny. Uwzględniając okoliczności, że działalność związkowa oskarżonej przejawiała się w czasie strajku w zakładzie pracy, należy uznać, że stopień niebezpieczeństwa społecznego czynu oskarżonej uległ zwiększeniu. Docenianie stopnia niebezpieczeństwa społecznego czynu przypisanego oskarżonej i względów związanych ze społecznym oddziaływaniem kary stanowi przeciwwskazanie do uwzględnienia wniosku zawartego w rewizji obrońcy oskarżonej. W sprawach o przestępstwa określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na plan pierwszy przy orzekaniu kary wysuwają się względy związane ze społecznym oddziaływaniem kary i te najwięcej przemawiają - w myśl wskazań zawartych w art. 73 § 2 k.k. - przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności.Z tych względów należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.
Powiązane orzeczenia
- N 10/82 1982-03-10Czy kara orzeczona w trybie postępowania doraźnego za przestępstwo z dekretu o stanie wojennym może być uznana za rażąco łagodną, jeśli uwzględnia cele kary w zakresie oddziaływania społecznego oraz cele zapobiegawcze i…
- V KRN 46/82 1982-03-01Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo z art. 46 ust. 1 i 2 dekretu o stanie wojennym może być podwyższona w postępowaniu rewizyjnym, jeśli sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni stopnia społecz…
- VI KZP 3/83 1983-03-16Czy sąd wojewódzki, rozpoznając sprawę o przestępstwo z dekretu o stanie wojennym w postępowaniu doraźnym, po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej na ni…
- I KR 121/82 1982-04-30Czy wyrok sądu powszechnego w sprawie, w której choćby jedno z przypisanych przestępstw podlega orzecznictwu sądów wojskowych na podstawie dekretu o stanie wojennym, stanowi bezwzględną podstawę rewizyjną, nawet jeśli re…
- V K 955/59 1959-10-29Czy w przypadku przestępstw przeciwko własności społecznej, gdzie orzeczono karę pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie jej wykonania jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach, a samo przekonanie sądu…
Powołane przepisy
art. 46 ust. 1art. 50 KKart. 46art. 73 § 2 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.