V K 955/59
WyrokIzba Cywilna1959-10-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przestępstw przeciwko własności społecznej, gdzie orzeczono karę pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie jej wykonania jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach, a samo przekonanie sądu o celowości zawieszenia nie jest wystarczające?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za słuszną, stwierdzając, że w sprawach o przestępstwa przeciwko własności społecznej nie stosuje się w zasadzie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Dopuszczalne jest ono jedynie w wyjątkowych okolicznościach, które przemawiają za celowością zawieszenia, a samo przekonanie sądu o tym, że sprawca nie popełni nowego przestępstwa, nie jest wystarczające. Brak uzasadnienia wyroku uniemożliwił kontrolę rozumowania sądu w tym zakresie.Stan faktyczny
Stanisław Z. został skazany za przywłaszczenie mienia społecznego na karę 2 lat więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą łagodność kary z powodu warunkowego zawieszenia, mimo braku podstaw. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej warunkowego zawieszenia wykonania kary i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dorsz. Sędziowie: M. Barciszewski, M. Budzianowski (sprawozdawca). Prokurator: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława Z. oskarżonego z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Łosicach z dnia 23 stycznia 1959 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Łosicach z dnia 23 stycznia 1959 r. Stanisław Z. skazany został na podstawie art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r.. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) na karę 2 lat więzienia, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 5, za to, że będąc odpowiedzialnym sklepowym PSP Nr 1, działając wspólnie ze Stanisławą Z., przywłaszczył sobie kwotę 6.800 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w H.Od tego wyroku założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości.Zarzucając zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 5 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. i art. 61 k.k. na skutek warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej oskarżonemu Stanisławowi Z. kary pozbawienia wolności mimo braku do tego podstaw, co spowodowało, iż wymierzona kara stała się rażąco łagodna w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu - rewizja nadzwyczajna wnosi o zmianę wyroku w części dotyczącej kary przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Rewizja nadzwyczajna jest słuszna, istotnie bowiem zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary budzi zastrzeżenia.Jak wynika z treści artykułu 5 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (obecnie art. 8 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciwko własności społecznej - Dz. U. Nr 36, poz. 228), w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu społecznemu nie stosuje się w zasadzie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności wskazujące na celowość zawieszenia wykonania orzeczonej kary.Nie wystarcza tu zatem samo przekonanie sądu, że ze względu na charakter sprawcy, jego zachowanie się po popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstwa tenże mimo niewykonania kary nie popełni nowego przestępstwa. Ustawa wymaga, by w sprawie zachodziły - niezależnie od wskazanych w art. 61 k.k. przesłanek - nadto dodatkowe, i to wyjątkowe okoliczności przemawiające za celowością zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary.Z akt sprawy nie wynika, by takie wyjątkowe okoliczności istniały, wprost przeciwnie, zarówno warunki materialne, jak i sposób działania oskarżonego, a mianowicie systematyczne przywłaszczanie powierzonego mu mienia społecznego, jak również zachowanie się jego po popełnieniu przestępstwa, przemawiałyby raczej przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania orzeczonej kary.Zajęcie jednak stanowiska w tej kwestii bez ponownego rozpoznania sprawy jest niemożliwe, z akt sprawy bowiem, a w szczególności z protokołu rozprawy wynika, że była ona rozpoznana dość pobieżnie, trudno więc zorientować się, czy Sąd należycie zbadał sprawę w omawianym wyżej zakresie. Brak zaś uzasadnienia wyroku nie pozwala na kontrolę rozumowania Sądu, nie wiadomo bowiem, jakimi przesłankami kierował się on zawieszając wykonanie kary.Z tych też względów należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 54/80 1981-06-05Czy wzgląd na społeczne oddziaływanie kary uzasadnia odmowę warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, jeśli oskarżony posiada wyższe wykształcenie i pełni odpowiedzialną funkcję?
- V KRN 571/66 1966-11-24Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mienia, gdy sprawca wyrównał szkodę przed wszczęciem postępowania, posiada nienaganną op…
- Rw 187/64 1964-05-03Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wobec przełożonego, który popełnił przestępstwo wspólnie z podwładnymi, jest dopuszczalne, jeśli czyn podwładnego nie wypełnia znamion przestępstwa z powodu b…
- IV KK 155/18 2019-06-11Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa był prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli jej wykonanie zosta…
- II KK 87/19 2019-11-15Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był już skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?
Powołane przepisy
art. 1 § 3art. 394art. 5art. 61 KKart. 8§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.