V KRN 54/80
WyrokIzba Karna1981-06-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wzgląd na społeczne oddziaływanie kary uzasadnia odmowę warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, jeśli oskarżony posiada wyższe wykształcenie i pełni odpowiedzialną funkcję?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wzgląd na społeczne oddziaływanie kary nie jest oparty na założeniu, że oddziaływanie to jest możliwe tylko w drodze stosowania bezwarunkowej kary pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, może często lepiej sprzyjać kształtowaniu w społeczeństwie prawidłowych ocen prawnych w sferze wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy oskarżony nie był karany, popełnił przestępstwo nieumyślne w późnym wieku, a skutki przestępstwa były niewielkie, warunkowe zawieszenie wykonania kary było uzasadnione.Stan faktyczny
Bronisław R. został skazany przez Sąd Rejonowy za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym w stanie nietrzeźwości, co spowodowało obrażenia ciała innej osoby i szkodę materialną. Sąd Rejonowy orzekł karę jednego roku pozbawienia wolności. Sąd Wojewódzki warunkowo zawiesił wykonanie tej kary na okres 3 lat i orzekł grzywnę. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uznając ją za niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax. Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), A Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Bronisława R., oskarżonego z art. 145 § 1 i 3 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 12 października 1979 r.oddalił rewizję nadzwyczajną (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 13 lipca 1979 r. uznał Bronisława R. za winnego tego, że w dniu 3 kwietnia 1979 r. w P. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując w stanie nietrzeźwości (2,31‰ stężenia alkoholu we krwi) samochodem osobowym marki "Fiat 126p" nie zachował bezpiecznej szybkości jazdy i właściwego odstępu od jadących przed nim innych pojazdów oraz zaniechał wnikliwej obserwacji przedpola - w wyniku czego najechał na tył samochodu marki "Fiat 126p" (nr rej. P660450) i spowodował nieumyślnie obrażenia ciała u Jacka P. w postaci otarcia naskórka, stłuczenia kolana oraz zaburzeń równowagi, a także szkodę w wysokości około 40.000 zł, i za to na podstawie art. 145 § 1 i 3 k.k. skazał go na 1 rok pozbawienia wolności oraz orzekł na podstawie art. 43 § 2 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (...).Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego.Sąd Wojewódzki w P. orzeczeniem z dnia 12 października 1979 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że na podstawie art. 73 1 i 2 k.k. w związku z art. 74 § 1 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu Bronisławowi R. wykonanie orzeczonej kary jednego roku pozbawienia wolności na okres 3 lat i na podstawie art. 75 § 1 k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 40.000 zł (...).Od wyroku Sądu Wojewódzkiego Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Bronisława R.Rewizja nadzwyczajna zarzuciła temu wyrokowi rażącą niewspółmierność kary w wyroku warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej przez Sąd Rejonowy w P. kary pozbawienia wolności w sytuacji, gdy wzgląd na społeczne oddziaływanie przemawiał przeciwko temu, i wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 lipca 1979 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki postąpił słusznie, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze, gdyż orzeczenie to było nieprawidłowe. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że sąd ten uznał za okoliczność przemawiającą przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania kary wzgląd na społeczne oddziaływanie kary w zestawieniu z faktem, że: "(...) oskarżony jest człowiekiem z wyższym wykształceniem, pełniącym odpowiedzialną funkcję i z tego względu cechować go musi wysoki stopień świadomości prawnej".Ta argumentacja nie może być uznana za słuszną.Z treści art. 73 § 2 k.k. wynika, że podstawową przesłanką warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności są względem prognostyczne.Wzgląd na społeczne oddziaływanie kary nie jest oparty na założeniu, że odzdiaływanie to jest możliwe tylko w drodze stosowania bezwarunkowej kary pozbawienia wolności.Kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, może często lepiej sprzyjać kształtowaniu w społeczeństwie prawidłowych ocen prawnych w sferze wymiaru sprawiedliwości, odpowiadającego rzeczywistym potrzebom ochrony porządku prawnego.Oskarżony Bronisław R. nigdy nie był karany, jest cenionym pracownikiem, popełnił przestępstwo (nieumyślne) w 51 roku życia. Skutki tego przestępstwa były stosunkowo niewielkie. Był tymczasowo aresztowany przez okres 2 miesięcy, wymierzono mu grzywnę.Wszystko to przemawia za słusznością wyroku, zaskarżonego rewizją nadzwyczajną, i dlatego Sąd Najwyższy rewizję tę oddalił.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 591/72 1973-03-06Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo nieumyślne, przy uwzględnieniu pozytywnej prognozy co do oskarżonego i jego dotychczasowej postawy, jest uzasadnione pomimo zarzutu, że względ…
- IV KR 249/82 1982-10-15Czy wzgląd na społeczne oddziaływanie kary przemawia przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, gdy oskarżony wyrównał szkodę i poniósł inne negatywne konsekwencje związane z popełnionym czyne…
- Rw 72/76 1976-02-26Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił skutek działania oskarżonego i czy zasadne było niezastosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, biorąc pod uwagę okoliczności obrony koniecznej i…
- V KRN 60/74 1974-10-07Czy kara łączna orzeczona wobec oskarżonego, obejmująca karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wysoką grzywnę, obowiązek pracy społecznej, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz dozór,…
- Rw 312/80 1980-09-17Czy nagminność przestępstw drogowych może wykluczać zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, nawet w obliczu licznych okoliczności łagodzących?
Powołane przepisy
art. 145 § 1art. 43 § 2 KKart. 73art. 74 § 1 KKart. 75 § 1 KKart. 73 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.