V KRN 46/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: R. Bodecki, W. Sikorski, W. Sutkowski, W. Żebrowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Kołodziej.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 marca 1982 r. sprawy Włodzimierza M., oskarżonego z art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 6 stycznia 1982 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemu Włodzimierzowi M. karę pozbawienia wolności podwyższył do 4 lat i 6 miesięcy. (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 6 stycznia 1982 r., wydanym w postępowaniu doraźnym, skazał Włodzimierza M. i Pawła A. na kary po 3 lata pozbawienia wolności i po 2 lata pozbawienia praw publicznych za to, że w dniach od 14 do 17 grudnia 1981 r. Włodzimierz M. jako przewodniczący, a Paweł A. jako wiceprzewodniczący komisji zakładowej NSZZ "Solidarność" w Przedsiębiorstwie Konstrukcji Stalowych Urządzeń Chłodniczych i Przemysłowych "Mostostal" w W., mimo zawieszenia działalności związków zawodowych, nie odstąpili od wykonywania swoich funkcji, lecz wspólnie zorganizowali strajk okupacyjny, którego przebiegiem kierowali - tj. za popełnienie przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154).Prokurator Generalny PRL wniósł od tego prawomocnego wyroku rewizję nadzwyczajną na niekorzyść Włodzimierza M., zarzucając rażącą niewspółmierność kary w stosunku do wyjątkowo wysokiego stopnia społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu czynu popełnionego w okresie stanu wojennego, wynikającą z niedostatecznego uwzględnienia przy wymiarze kary wielu okoliczności obciążających, a zwłaszcza szerokiego zakresu zorganizowanej przez oskarżonego akcji strajkowej i utrzymywania tego stanu przez 4 dni, a także znacznych strat materialnych wynikających z przestoju w pracy w tym przedsiębiorstwie, i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie Włodzimierzowi M. za przypisane mu przestępstwo kary 6 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna zasługuje na uwzględnienie, z wyjątkiem jednak niektórych powołanych w niej okoliczności. Wbrew poglądowi wyrażonemu w rewizji nadzwyczajnej nie można uznać za okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary tego, że oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym w okresie stanu wojennego. Czyn ten jest przestępstwem dlatego, że nastąpił w okresie stanu wojennego. Taki sam czyn popełniony przed wprowadzeniem stanu wojennego nie był przez ustawodawcę określony jako przestępczy. Tak więc okoliczność ta należy do istoty znamion przypisanego oskarżonemu przestępstwa i z tego względu sama przez się nie może stanowić okoliczności dodatkowo wpływającej na zaostrzenie kary. Nie można również podzielić wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej stanowiska co do niedostatecznego uwzględnienia przy wymiarze kary ujemnych okoliczności wynikających z przeprowadzonego o oskarżonym wywiadu, dotyczących jego konfliktów z prawem, a w istocie poprzednich skazań sądowych, skoro z danych o karalności wynika, że oskarżony nie jest notowany w rejestrze skazanych. Stwierdzić także należy, że ustalone w zaskarżonym wyroku na około 3 mil. zł straty spowodowane strajkiem, odpowiadające wartości nie wykonanej produkcji, są przez załogę przedsiębiorstwa odrabiane. Wynika to z przeprowadzonego na rozprawie w Sądzie Najwyższym dowodu z pisma dyrekcji "Mostostalu" z dnia 24 lutego 1982 r. Poza tym rewizja nadzwyczajna jest trafna (...). Trafny więc jest wysunięty w niej zarzut wymierzenia Włodzimierzowi M. rażąco niewspółmiernej kary w sensie jej łagodności w stosunku do stopnia społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu przestępstwa. Zasadność zarzutu rażąco niewspółmiernej kary wynika głównie z dwóch powodów. Obu oskarżonym, tj Włodzimierzowi M. i Pawłowi A., wymierzono jednakowe kary, w tym najniższe kary pozbawienia wolności przewidziane w postępowaniu doraźnym. Takie zrównanie oskarżonych w wymiarze kary nie jest zasadne. Z trafnych i nie kwestionowanych na rozprawie w Sądzie Najwyższym ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku wynika, że rola oskarżonego Włodzimierza M. w zorganizowaniu strajku okupacyjnego i kierowaniu nim była o wiele znaczniejsza niż rola współoskarżonego Pawła A. Z faktu tego nie wyprowadzono jednak właściwych wniosków dla wymiaru kary. Ponadto z równie trafnych ustaleń zaskarżonego wyroku wynika również, że oskarżony Włodzimierz M. wykazał duży upór w realizowaniu przestępczego działania, którego nie podważały działania ani dyrektora przedsiębiorstwa, ani następnie oficerów wojska, zmierzające do przerwania strajku. Oskarżonego więc głównie obciąża to, że strajk okupacyjny trwał stosunkowo długo, bo 4 dni, i zakończył się dopiero z chwilą wkroczenia sił porządkowych.Mając na względzie te okoliczności i wynikający z nich wyższy, niż przyjęto w zaskarżonym wyroku, stopień społecznego niebezpieczeństwa przypisanego oskarżonemu przestępstwa, nie tracąc przy tym z pola widzenia okoliczności łagodzących uwzględnionych w zaskarżonym wyroku - wyrok ten zmieniono w stosunku do oskarżonego Włodzimierza M. w ten sposób, że karę pozbawienia wolności podwyższono do 4 lat i 6 miesięcy, uznając, że w takim wymiarze jest ona współmierna, a przy tym zapewnia wewnętrzną sprawiedliwość wyroku w stosunku do współoskarżonego.