Rw 23/82

WyrokIzba Wojskowa1982-02-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu polegającego na nawoływaniu do strajku w stanie wojennym, przy udostępnieniu mieszkania na działalność związkową, jest prawidłowa i czy wymierzone kary są adekwatne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu oskarżonych Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M. jako przestępstwa z art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym jest prawidłowa, a nawoływanie do strajku stanowi formę jego organizacji. Jednocześnie, Sąd zmienił kwalifikację prawną czynu Janusza Ł. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu na art. 46 ust. 2 tego dekretu, uznając, że przez udostępnienie mieszkania udzielił pomocy w działalności związkowej. Sąd podwyższył również kary pozbawienia wolności wszystkim oskarżonym, uznając pierwotne kary za rażąco niskie.
Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy skazał Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M. za popełnienie przestępstwa z art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym w zbiegu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 2 tego dekretu, a Janusza Ł. za przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu. Prokurator wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonych, zarzucając wymierzenie kar rażąco niskich. Obrońca oskarżonych wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażąco surowe kary. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizje.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M. oraz Janusza Ł., a także podwyższył wymierzone im kary pozbawienia wolności, po czym wyrok w zmienionej części utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, mjr S. Kosmal (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 1982 r. na rozprawie sprawy:1) skazanych nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym w zbiegu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 2 tego dekretu:a) Marka P. na karę 3 lat pozbawienia wolności,b) Zbigniewa W. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,c) Błażeja M. na kar 2 lat pozbawienia wolności,2) skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k., w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym Janusza Ł. ma karę 1 roku pozbawienia wolności,z powodu rewizji wniesionych przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść wszystkich oskarżonych i przez obrońcę także w odniesieniu do wszystkich oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 4 stycznia 1982 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy oskarżonego Błażeja M., a uwzględniając rewizję prokuratora zmienił z urzędu zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M. z błędnej z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym w zbiegu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 2 tego dekretu na prawidłową z art. 46 ust. 1 i 2 powołanego dekretu i przyjęcie art. 46 ust. 2 tego dekretu jako podstawy wymiaru im kar,b) podwyższenie wymienionym oskarżonym kar pozbawienia wolności, a w szczególności:a) Markowi P. i Zbigniewowi W. do 4 lat każdemu z nich,b) Błażejowi M. do 3 lat,c) Januszowi Ł. do 2 lati z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zarzucił wymierzenie oskarżonym kar rażąco niskich i dlatego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz wymierzenie wszystkim skazanym kar pozbawienia wolności wydatnie zaostrzonych w granicach górnych ustawowych zagrożeń.Obrońca natomiast zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego wskutek zastosowania art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym - wobec Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M. oraz art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 46 ust. 1 tego dekretu - wobec Janusza Ł., a ponadto rażąco surowe kary - art. 387 pkt 1 i 4 k.p.k., i na tej podstawie wniósł o przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 50 ust. 1 powołanego dekretu wobec Marka P., Zbigniewa W. oraz Błażeja M. i wymierzenie kary aresztu do 3 miesięcy albo kary grzywny do 5.000 zł oraz uniewinnienie oskarżonego Janusza Ł.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował pisemną rewizję prokuratora i wniósł o wymierzenie oskarżonym kar pozbawienia wolności: Markowi P. - 4 lat, Zbigniewowi W. - 3 lat i 6 miesięcy, Błażejowi M. - 3 lat oraz Januszowi Ł. - 2 lat, jednocześnie wniósł o nieuwzględnienie rewizji obrońcy. Występujący na rozprawie obrońcy z kolei wnieśli o nieuwzględnienie rewizji prokuratora, popierając rewizje własne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd pierwszej instancji pobieżnie ocenił pod względem prawnym działanie oskarżonych Marka P., Zbigniewa W. i Błażeja M., przyjętej zaś kwalifikacji prawnej dla wszystkich sprawców w ogóle nie uzasadnił, chociaż zaproponowaną w akcie oskarżenia uznał za błędną. Przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna jest trafna jedynie w odniesieniu do czynu oskarżonego Janusza Ł. Prokurator bowiem zarzucił mu popełnienie przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, co nie zostało mu z całą stanowczością udowodnione. Oskarżony ten osobiście ani nie prowadził działalności związkowej, ani nie organizował akcji strajkowych czy protestacyjnych. Przez udostępnienie oskarżonym Zbigniewowi W. i Markowi P. swego mieszkania na zabronioną już działalność związkową udzielił im do tej działalności pomocy, czym wyczerpał znamiona przypisanego mu w zaskarżonym wyroku przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym.Jeżeli zaś chodzi o pozostałych oskarżonych, to oni, czemu nie przeczą, z wyjątkiem Błażeja M., o czym niżej, prowadzili zarówno działalność związkową, jak i nawoływali do strajków. Przez nawoływanie rozumie się wzywanie do czegoś, zachęcanie. Nawoływanie do uczestnictwa w strajku może być jedną z form jego organizacji w myśl art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym. Oskarżeni ci - czemu też nie przeczą - rozkolportowali kilkaset ulotek nawołujących właśnie do strajku, strajk ten zatem organizowali. Działaniami swymi wyczerpali więc znamiona przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, i w tym zakresie poprawiono błędną kwalifikację prawną ich czynów przyjętą w zaskarżonym wyroku (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 46 ust. 1art. 18 § 1 KKart. 46 ust. 2art. 18 § 2 KKart. 387 pkt 1art. 50 ust. 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.