RAD 15/68

WyrokIzba Cywilna1968-11-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udzielenie pomocy prawnej osobie będącej przeciwniczką klienta, polegające na podyktowaniu jej oświadczenia o wycofaniu doniesienia o przestępstwie, stanowi naruszenie zasad etyki adwokackiej i wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że udzielenie pomocy prawnej osobie będącej przeciwniczką klienta, polegające na podyktowaniu jej oświadczenia o wycofaniu doniesienia o przestępstwie, stanowi naruszenie zasad etyki adwokackiej i wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Działanie takie utrudnia wykrycie prawdy obiektywnej i nie mieści się w ramach prawidłowej obrony ani obowiązku przyczynienia się do wykrycia prawdy.
Stan faktyczny
Adwokat AB został oskarżony o naruszenie zasad etyki adwokackiej poprzez udzielenie pomocy prawnej CE, która była przeciwniczką jego klienta CD. Adwokat miał podyktować CE oświadczenie, w którym wycofywała ona swoje doniesienie o przestępstwie popełnionym przez CD. Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna uniewinniła adwokata, uznając jego działania za zgodne z zasadami etyki. Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i niewłaściwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1968 r. sprawy dyscyplinarnej adwokata AB, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w X z dnia 9 grudnia 1967 r. sygnatura KD 5/67, uchylił powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAdwokat AB oskarżony został o to, że z naruszeniem zasad etyki adwokackiej, będąc obrońcą CD, oskarżonego z art. 204 k.k., w sprawie przed Sądem Powiatowym w X (sygnatura k.p. 693/66) udzielił w miesiącu grudniu 1966 r. w X pomocy prawnej CE, która była przeciwniczką CD, a mianowicie podyktował jej oświadczenie adresowane do Prokuratury Powiatowej w X, w którym CE wycofała, jako rzekomo fałszywe (nieprawdziwe), doniesienie o przestępstwie popełnionym przez CD.Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna w Z orzeczeniem z dnia 9 grudnia 1967 r. uniewinniła adwokata AB od powyższego zarzutu, albowiem wyszła z założenia, że podjęte przez adwokata AB czynności polegające na udzieleniu CE porady, aby w liście do Prokuratora Powiatowego w X odwołała oskarżenie CD, nie naruszają zasad etyki adwokackiej, zwłaszcza że adwokat AB, działający w dobre wierze, miał nie tylko prawo, ale i obowiązek uczynienia wszystkiego, co w konsekwencji doprowadziłoby do wykrycia prawdy obiektywnej.Podejmując takie rozstrzygnięcie, Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna dopuściła się naruszenia art. 320 i 339 § 1 k.p.k., gdyż nie ustosunkowała się w sposób należyty do całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności do złożonych w aktach sprawy karnej k.p. 178/67 Sądu Powiatowego w X wyjaśnień CE (k. 2-4 akt KD 5/67). Z wyjaśnień tych wynika, że adwokat AB dyktował jej treść listu do prokuratury, a nadto pouczał, jak ma uzasadniać wobec sądu fakt zmiany zeznań. Podobnie zeznała CE do protokołu przesłuchania przez rzecznika dyscyplinarnego (k. 23 akt KD 5/67). W protokole tym CE stwierdziła: "Gdy przybyliśmy z matką do adwokata AB adwokat wyprosił matkę z pokoju i wówczas prawie w całości podyktował mi treść pisma (...). Adwokat o nic mnie nie pytał (...). Ja, pisząc pod dyktando, nie zgłaszałam żadnego sprzeciwu; w ciągu całego pisma udzieliłam adwokatowi tylko jednej informacji (...)".Opisane przez CE działanie adwokata AB, wbrew stanowisku zajętemu w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej, nie mieści się ani w ramach prawidłowej obrony, ani w wykonaniu obowiązku przyczynienia się do wykrycia prawdy obiektywnej. Przeciwnie, działanie adwokata AB zarówno w ramach ustaleń poczynionych przez Komisję Dyscyplinarną, jak i przy uwzględnieniu prawidłowej i na materiale dowodowym opartej oceny okoliczności faktycznych, utrudnia wykrycie prawdy obiektywnej i dlatego, jako naruszające zasady wykonywania zawodu adwokackiego wymienione w art. 2 prawa o ustroju adwokatury, wypełnia ramy przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu art. 93 ust. 1 tegoż prawa.Wdawanie się adwokata w rozmowę ze świadkami na temat sprawy przed rozprawą sądową, a przede wszystkim formułowanie wypowiedzi świadka (dyktowanie pisma) albo też udzielenie rady świadkowi, jak ma uzasadniać odwołanie lub zmianę swoich zeznań, jako utrudniające wykrycie prawdy obiektywnej, stanowi niedopuszczalną formę wykonania obowiązku obrońcy. Wobec tego że adwokat AB formę taką stosował, jak to wynika z zeznań CE złożonych w szczególności na k. 2-4 i 23 akt KD 5/67, co do których Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna - z naruszeniem art. 320 k.p.k. - nie ustosunkowała się, Sąd Najwyższy uchylił cytowane orzeczenie i przekazał sprawę obwinionego tejże Komisji do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 204 KKart. 320art. 2art. 93 ust. 1art. 320 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.