RAD 16/66
WyrokIzba Cywilna1966-10-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec adwokatów i aplikantów adwokackich karę łączną można orzec poprzez pochłonięcie kar innego rodzaju przez karę zawieszenia w czynnościach zawodowych?Ratio decidendi
Kara łączna w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko adwokatom i aplikantom adwokackim powinna być orzekana na podstawie ogólnych zasad wymiaru kary łącznej, w tym przy zastosowaniu kryteriów z rozdziału V Kodeksu karnego. Zasady te wskazują, że łączeniu podlegają tylko kary jednorodzajowe, co oznacza, że nie jest dopuszczalne, aby jedna z kar dodatkowych pochłonęła przy karze łącznej karę dodatkową innego rodzaju. W związku z tym, orzeczenie kary łącznej poprzez pochłonięcie kar upomnienia i nagany przez karę zawieszenia w czynnościach zawodowych jest błędne.Stan faktyczny
Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna ukarała adwokata X karą upomnienia, nagany oraz łączną karą zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 1 roku. Wyższa Komisja Dyscyplinarna zmieniła orzeczenie, wymierzając karę nagany oraz łączną karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, domagając się uchylenia orzeczenia Wyższej Komisji i utrzymania w mocy kary łącznej 1 roku zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uznając orzeczenie Wyższej Komisji Dyscyplinarnej za prawidłowe pod względem merytorycznym i proceduralnym.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneOrzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej Izby Adwokackiej w A. z dnia 22 maja 1965 r. (KD 62/64) adwokat X został skazany:1)na karę upomnienia,2)na karę nagany,3)na karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy,4)na karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy- i łącznie na karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 1 roku, przy jednoczesnym uznaniu jej za odbytą.Rozpoznając sprawę adwokata X w wyniku jego odwołania, Wyższa Komisja Dyscyplinarna do spraw adwokatów orzeczeniem z dnia 19 marca 1966 r. (WKD 18/66) zmieniła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w ten sposób, że za czyny, za które orzeczono karę upomnienia i nagany, wymierzyła karę nagany, a za czyny, za które orzeczono dwukrotnie karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy, wymierzyła łączną karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 6 miesięcy, uznając w tej części karę za odbytą.W złożonej rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie orzeczenia Wyższej Komisji Dyscyplinarnej z dnia 19 marca 1966 r. i o utrzymanie w mocy kary łącznej 1 roku zawieszenia w czynnościach zawodowych, wymierzonej adwokatowi X przez Wojewódzką Komisję Dyscyplinarną Izby Adwokackiej w A orzeczeniem z dnia 22 maja 1965 r. (KD 62/64).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słuszne jest twierdzenie rewizji nadzwyczajnej, że kwestię wymiaru kary w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko adwokatom i aplikantom adwokackim reguluje przepis § 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 1964 r. (Dz. U. z 1965 r. Nr 2, poz. 7). Powyższy przepis nie zawiera jednak szczegółowych wskazań co do sposobu orzekania kary łącznej. W tej sytuacji karę łączną w postępowaniu dyscyplinarnym należy orzec na podstawie ogólnie obowiązujących zasad, a w szczególności przy zastosowaniu kryteriów określonych w rozdziale V k.k. Z przepisów zawartych w tym rozdziale wynika, że łączeniu podlegają tylko kary jednorodzajowe. Wskazuje na to wyraźnie art. 33 § 1 k.k., który stanowi, że w razie skazania za kilka przestępstw na kary pozbawienia wolności i za kilka przestępstw na kary grzywny należy wymierzyć dwie samoistne kary łączne: jedną, obejmującą pozbawienie wolności, i drugą obejmującą grzywnę. Tę samą zasadę stosuje się przy łączeniu orzeczonych jednostkowych kar dodatkowych; w wypadku takim nie jest dopuszczalne, by jedna z kar dodatkowych pochłonęła przy karze łącznej karę dodatkową innego rodzaju.Opierając się na powyższych zasadach, trzeba uznać za błędne stanowisko Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej Izby Adwokackiej w A., która w orzeczeniu z dnia 22 maja 1965 r. orzekła karę łączną w taki sposób, że kara zawieszenia w czynnościach zawodowych pochłonęła kary innego rodzaju, a mianowicie upomnienia i nagany. Korektura tego orzeczenia przez wyższą Komisję Dyscyplinarną w celu połączenia wymierzonych obwinionemu kar jednostkowych w odrębne jednorodzajowe kary, a mianowicie zawieszenie w czynnościach zawodowych i nagany, jest zatem, jeśli chodzi o układ łączenia kar, prawidłowa.W świetle poczynionych ustaleń nie ma również podstaw do kwestionowania słuszności zaskarżonego orzeczenia pod względem merytorycznym. Możliwość stosowania kombinacji połączeniowej w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko adwokatom i aplikantom adwokackim według kryteriów zawartych w rozdziale V KK wkłada na komisje dyscyplinarne obowiązek kierowania się przy wymiarze kary łącznej przesłankami zasadniczymi - z wyłączeniem dowolności. Jedną z zasad stosowanych przy wymiarze kary łącznej jest m.in. konieczność ustalenia przedmiotowego i podmiotowego związku zachodzącego pomiędzy popełnionymi czynami. Jeżeli związek ten jest bliższy, to wymiar kary łącznej powinien w szerszym stopniu uwzględnić zasadę absorpcji. Jeżeli natomiast związek ten jest dalszy, to wymiar kary łącznej powinien w szerszym stopniu uwzględniać zasadę sumowania pojedynczych kar. W rozpoznawanej sprawie związek między poszczególnymi przewinieniami obwinionego adwokata X jest bardzo bliski. Poszczególne fragmenty jego czynu zostały popełnione w krótkich odstępach czasu na tle tej samej, powierzonej obwinionemu do prowadzenia sprawy.W tych warunkach Sąd Najwyższy nie dopatrzył się wadliwości w orzeczeniu Wyższej Komisji Dyscyplinarnej z dnia 19 marca 1966 r. w sprawie adwokata X i dlatego orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- RAD 42/66 1967-02-14Czy w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko adwokatowi dopuszczalne jest wymierzenie kary łącznej z kilku prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, zwłaszcza gdy poszczególne skazania nastąpiły za czyny zarzucane jednym akt…
- II DK 24/21 2021-06-24Czy kara zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata orzeczona za naruszenie zasad etyki zawodowej jest rażąco niewspółmierna, jeśli uwzględni się okoliczności popełnienia czynu, sytuację finansową obwinionej oraz fak…
- RAdw 43/62 1963-02-23Czy kara wydalenia z adwokatury jest współmierna w przypadku adwokata, który był już wielokrotnie karany dyscyplinarnie za poważne przewinienia, a mimo to dopuścił się kolejnego czynu nieetycznego?
- II ZK 79/23 2023-12-13Czy kara zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres sześciu miesięcy wraz z zakazem wykonywania patronatu na okres trzech lat jest rażąco niewspółmierna w przypadku adwokata, który przez prawie siedem lat nie opłacał…
- SDI 65/17 2017-10-04Czy kara łączna pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, wymierzona za trzy przewinienia dyscyplinarne, jest rażąco niewspółmierna do popełnionych czynów, biorąc pod uwagę ich charakter, długotrwałość oraz…
Powołane przepisy
art. 33 § 1 KK§ 30§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.