RAD 28/67
WyrokIzba Cywilna1968-10-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie przez adwokata zarobkowej hodowli drobiu w ramach spółki, która mogła być fikcyjna i utworzona w celu uzyskania kredytu, stanowi postępowanie sprzeczne z zasadami godności zawodu adwokata?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo prowadzenie zarobkowej hodowli drobiu przez adwokata nie jest samo w sobie czynem dyskryminującym zawód. Jednakże, jeśli adwokat uczestniczy w spółce, która jest fikcyjna i utworzona w celu uzyskania kredytu bankowego, takie postępowanie może być uznane za ograniczające niezależność adwokata i podważające do niego zaufanie, a także sprzeczne z prawem i zasadami słuszności, co uzasadnia odpowiedzialność dyscyplinarną.Stan faktyczny
Adwokat K.T. został oskarżony o zarobkową hodowlę drobiu w spółce „Zespół Hodowli Drobiu A.” w latach 1961-1962. Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna ukarała go naganą. Wyższa Komisja Dyscyplinarna uchyliła to orzeczenie i uniewinniła adwokata, uznając, że hodowla drobiu nie ogranicza jego niezależności ani nie podważa zaufania. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie Wyższej Komisji Dyscyplinarnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie po rozpoznaniu sprawy dyscyplinarnej adwokata K.T., na skutek rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej od orzeczenia Wyższej Komisji Dyscyplinarnej w W. z dnia 1 kwietnia 1967 r. WKD 74/66, uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Wyższej Komisji Dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAdwokat K.T. stanął pod zarzutem, że w okresie od lata 1961 r. do sierpnia 1962 r. we wsi K., najpierw jako pełnomocnik swej córki, a następnie od 15 kwietnia 1962 r. również osobiście, zajmował się zarobkowo hodowlą w spółce pod nazwą "Zespół Hodowli Drobiu A." przez co dopuścił się postępowania sprzecznego z zasadami godności zawodu. Za powyższy czyn Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna wymierzyła obwinionemu karę nagany.Wyższa Komisja Dyscyplinarna, rozpoznając w dniu 1 kwietnia 1967 r. odwołanie Prokuratora Wojewódzkiego dla miasta stołecznego Warszawy oraz obwinionego, orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej uchyliła i obwinionego uniewinniła. Orzeczenie swe Wyższa Komisja Dyscyplinarna uzasadniła tym, że prowadzona przez obwinionego zarobkowo hodowla kaczek i brojlerów może być łączona z zawodem adwokata, skoro nie ogranicza jego niezależności ani nie podrywa do niego zaufania.Od tego orzeczenia założyło rewizję nadzwyczajną Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wyższej Komisji Dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia art. 93 ust. 1 ustawy o ustroju adwokatury, a także oczywistej niesłuszności tego orzeczenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyższa Komisja Dyscyplinarna w uzasadnieniu swego orzeczenia rozważała podstawowe dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie, czy i w jakim zakresie poza pracą zawodową dopuszczalna jest działalność zarobkowa adwokata oraz w jakich wypadkach działalność ta jest zabroniona i kolidująca z wykonywanym zawodem, i doszła ostatecznie do przekonania, że adwokat w Państwie Ludowym powinien dbać o godność zawodu i właściwą postawę społeczną, a praca, która nie koliduje z tym zawodem i nie jest przez współobywateli ujemnie oceniania, nie może być przyczyną postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu, zajmowanie się zaś hodowlą drobiu w celach zarobkowych samo przez się nie może być uznane za czyn dyskryminujący adwokata.Adwokat podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, interesem mas pracujących, z zasadami słuszności lub godności bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych. Podjęcie przez adwokata zajęcia ubocznego nie jest zabronione, z tym tylko zastrzeżeniem, że adwokat wykonujący zawód w zespole ma obowiązek - stosownie do § 35 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 1963 r. w sprawie zespołów adwokackich - zawiadomić o tym kierownika zespołu i wskazać wysokość uzyskiwanych z tego tytułu stałych dochodów. Paragraf 8 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu wymienia zajęcia, których nie wolno łączyć z zawodem adwokata, zaliczając do nich takie, które ograniczałyby niezależność adwokata lub podrywały do niego zaufanie.Sąd Najwyższy podziela zajęte przez Wyższą Komisję Dyscyplinarną stanowisko, że prowadzenie hodowli drobiu w celach zarobkowych nie może być uznane samo przez się za czyn dyskryminujący adwokata. Zaskarżone orzeczenie nie uwzględnia jednak, że zarówno akt oskarżenia, jak i przypisany obwinionemu czyn przez Wojewódzką Komisję Dyscyplinarną nie ograniczają się tylko do faktu prowadzenia przez obwinionego hodowli w celach zarobkowych, ale zarzucają mu nadto branie udziału w spółce pod nazwą: "Zespół Hodowli Drobiu A.", która według ustaleń Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w założeniu swym była tworem fikcyjnym, utworzona zaś została w celu uzyskania kredytu bankowego nie udzielanego spółkom cywilnym.Z materiału dowodowego w sprawie i z ustaleń Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej wynika, że obwiniony wszedł w poczet członków tego Zespołu i w skład jego Zarządu, takie zaś postępowanie obwinionego mogłoby być poczytane za czyn, który ogranicza niezależność adwokata i podrywa do niego zaufanie; nadto postępowanie takie musiałoby się spotkać z ujemną oceną, jako działanie sprzeczne z prawem, które równocześnie nie mogłoby być usprawiedliwione dążeniem do ratowania interesów córki, zagrożonych niewłaściwym postępowaniem wspólników.Wprawdzie Wyższa Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że podjęcie się przez adwokata hodowli w celach zarobkowych mogłoby być zaliczone - przy istnieniu odpowiednich przesłanek - do uchybień przeciwko godności zawodu adwokackiego, jednakże stanowiska swego na tle rozpoznawanej sprawy bliżej nie uzasadniała, pomijając w swoich rozważaniach te ustalenia Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej, które przemawiają za ujemną oceną postępowania obwinionego, co pociąga za sobą uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- II DK 65/21 2021-06-22Czy zachowanie adwokata polegające na nieprzekazaniu lokalu pomimo egzekucji komorniczej, nawet jeśli było ono związane z korzystaniem z uprawnień w postępowaniu cywilnym, stanowi przewinienie dyscyplinarne?
- RAdw 50/63 1963-10-26Czy kary dyscyplinarne orzeczone wobec adwokata za naruszenie obowiązków radcy prawnego i godności zawodu adwokata są współmierne do popełnionych przewinień, zwłaszcza w kontekście jego wcześniejszej karalności?
- SDI 87/17 2017-12-13Czy sprawowanie funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego z siedzibą poza granicami Polski, przez polskiego adwokata, stanowi przewinienie dyscyplinarne w świetle przepisów o etyce adwokackiej i Prawa o adwokatur…
- III SZ 9/00 2001-01-05Czy adwokatowi można przypisać w postępowaniu dyscyplinarnym czyn, który nie został objęty aktem oskarżenia?
- RAdw 59/62 1963-04-19Czy zawarcie spółki zarobkowej i żądanie nadmiernych korzyści przez adwokata, naruszające przepisy ustawy o ustroju adwokatury, stanowi przewinienie dyscyplinarne uzasadniające karę zawieszenia w czynnościach zawodowych?
Powołane przepisy
art. 93 ust. 1§ 35
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.