Rw 1391/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski.Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk J. Gawrysiak.Prokurator: mjr E. Knap.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Edwarda P., uniewinnionego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 27 listopada 1967 r. od zarzutu popełnienia przestępstw:1)z art. 257 § 1 k.k. - przez to, że 7 września 1967 r. w N. wszedł w bliżej nie ustalony sposób do pokoju, w którym spali kucharze jednostki wojskowej i zabrał stamtąd gitarę wraz z przystawką elektryczną na szkodę Bronisława B. w celu jej przywłaszczenia;2)z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) - przez to, że 2 października 1967 r. w N. włamał się do magazynu mundurowego jednostki wojskowej za pomocą dobranego klucza z zamiarem przywłaszczenia znajdujących się tam przedmiotów mundurowych, gdzie został zatrzymany przez żołnierzy.Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. zaskarżył wyrok z powodu uniewinnienia wbrew okolicznościom sprawy i wnosił o uchylenie wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.Sąd Najwyższy, w związku ze skargą rewizyjną prokuratora, postanowił, zmienić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 27 listopada 1967 r. w sprawie Edwarda P. przez uchylenie uniewinnienia od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i umorzenie postępowania karnego o czyn zarzucony w tej części oskarżenia na podstawie art. 7 § 1 lit c k.w.p.k. i z tą zmianą zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:I. Uzasadniając zarzut uniewinnienia oskarżonego wbrew okolicznościom sprawy, prokurator wywodzi co do zaboru gitary, że Sąd oparł wyrok wyłącznie na wyjaśnieniach oskarżonego, a odrzucił inne dowody. Zdaniem skarżącego, wina oskarżonego potwierdzona została zeznaniami świadków S. i P. Pierwszy z nich zeznał, że oskarżony oddał przystawkę gitary dopiero na jego żądanie, P. zaś opisał sposób ukrycia gitary, wskazujący na zamiar jej przywłaszczenia przez oskarżonego.Instancja rewizyjna stwierdza, że przytoczone w rewizji argumenty nie podważają zasadności stanowiska Sądu co do braku wystarczających dowodów pozwalających ustalić, że oskarżony zabrał gitarę w celu jej przywłaszczenia lub że ją przywłaszczył.Sąd w obszernym uzasadnieniu wskazał okoliczności, które czynią wątpliwym istnienie u oskarżonego zamiaru przywłaszczenia. Instancja rewizyjna stwierdza, że motywy podane w wyroku uzasadniają brak przekonania Sądu co do tego, że oskarżony zamierzał przywłaszczyć gitarę. Argumenty podane w rewizji nie mają tej rangi, by wykazać, że stanowisko Sądu jest niesłuszne.Jeśli się zważy, że ukryta przez oskarżonego gitara znaleziona została w czasie jego nieobecności, to fakt, że oskarżony oddał przystawkę do niej w tym samym dniu, ale na żądanie świadka S., nabiera nie takiego, jak podaje się w rewizji, znaczenia. Oskarżony ani nie przeczył, że posiada przystawkę, ani nie wahał się, jeśli chodzi o jej zwrot. Przewód sądowy nie wykazał nawet, czy między uzyskaniem wiadomości o zabraniu gitary przez świadka S. a przybyciem tego świadka po przystawkę oskarżony miał czas i możliwość jej przekazania świadkowi S. z własnej inicjatywy.Wbrew twierdzeniu zawartemu w rewizji, z zeznań świadka P. wynika, że gitara w chwili jej znalezienia znajdowała się za łóżkiem oskarżonego i była przykryta podpinką namiotową. Trudno w tym sposobie ukrycia gitary dopatrzyć się przekonywającego argumentu, że oskarżony miał zamiar ją przywłaszczyć.Nie ulega wątpliwości (i w tym zakresie ustalenia są bezsporne), że oskarżony zabrał gitarę stanowiącą własność innego żołnierza i że bezprawnie jej używał. Takie działanie mieści się w granicach art. 57 prawa o wykroczeniach, nie wyczerpuje jednak znamion przestępstwa.II. Prokurator kwestionuje uniewinnienie oskarżonego od zarzutu usiłowania zaboru mienia społecznego z magazynu w celu przywłaszczenia twierdząc, że błędna jest ocena Sądu, jakoby brak było wystarczających dowodów działania oskarżonego w takim celu. Prokurator jest zdania, że "gdyby zamiarem oskarżonego było jedynie zobaczyć, co jest w magazynie, to nie miał on potrzeby wchodzić do magazynu, wystarczyło zaś jedynie zaglądnąć do niego".Jest to argument zbyt kruchy, by mógł podważyć zasadność oceny celu działania oskarżonego, dokonanej przez Sąd. Oczywiście, działanie w celu zagarnięcia mienia jest jedną z możliwości w tej sprawie, skoro jednak nie można tych innych, a prawdopodobnych w większym czy mniejszym stopniu możliwości wyłączyć, to pozostaje wątpliwość, którą rozstrzygnąć trzeba zgodnie z obowiązującą zasadą in dubio pro reo. Sąd postąpił zgodnie z tym wymaganiem.Z urzędu jednak podnieść należy, że konsekwencją takiego stanowiska Sądu nie powinno być stwierdzenie braku winy oskarżonego w postaci uniewinnienia go od zarzutu popełnienia czynu określonego w akcie oskarżenia.Działanie oskarżonego polegało na włamaniu się do zamkniętego pomieszczenia magazynu mundurowego i niezależnie od celu, w jakim sprawca tego dokonał, wyczerpywało znamiona czynu określonego w art. 252 § 1 k.k.Sąd, rozpoznając sprawę, obowiązany jest do rozważenia nie tylko tego, czy ustalone w wyniku rozprawy działanie lub zaniechanie oskarżonego, mieszczące się w ramach oskarżenia, wyczerpuje znamiona zarzuconego mu przestępstwa, lecz także i tego, czy wyczerpuje znamiona jakiegokolwiek przestępstwa. Uniewinienie oskarżonego w razie ustalenia, że dopuścił się on działania lub zaniechania zarzuconego w akcie oskarżenia, nastąpić może wówczas tylko, gdy to działanie lub zaniechanie nie wyczerpuje znamion żadnego z przestępstw, gdy brak dowodów winy lub gdy zachodzą przesłanki wyłączające winę, określone w odpowiednich przepisach części ogólnej k.k.W.P.W wypadku gdy czyn zarzucony oskarżonemu jako przestępstwo ścigane z urzędu okazuje się w wyniku rozpoznania sprawy innym przestępstwem, ściganym z oskarżenia prywatnego, a oskarżenia takiego (skargi według art. 37 § 1 k.w.p.k.) nie wniesiono, sąd nie uniewinnia oskarżonego, lecz umarza postępowanie karne na podstawie art. 7 § 1 lit. c) k.w.p.k. ze względu na brak przesłanki dopuszczającej ściganie.Sąd I instancji uchybił w niniejszej sprawie powyższej zasadzie, skoro orzekł uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 24 § 1 k.k.W.P. w związku z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) zamiast umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 7 § 1 lit. c) k.w.p.k. Ustalone w wyroku działanie oskarżonego objęte oskarżeniem wyczerpywało jedynie znamiona czynu przewidzianego w art. 252 § 1 k.k., ściganego z oskarżenia prywatnego, a dowódca jednostki - jak to widać z akt - nie żądał ścigania sprawcy. Dlatego też wyrok podlega w tej części odpowiedniej korekturze.