Rw 1409/64
PostanowienieIzba Cywilna1964-12-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powołanie do czynnej służby wojskowej osoby, która ukończyła 25. rok życia, może stanowić podstawę do przypisania jej odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 114 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Powołanie do odbycia zasadniczej służby wojskowej osoby, która ukończyła 25. rok życia, jest aktem administracyjnym sprzecznym z przepisami prawa, w szczególności z art. 34 ust. 2 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym. Taki akt nie może rodzić skutków prawnych, a osoba taka nie może być uznana za podmiot przestępstwa z art. 114 § 1 k.k.Stan faktyczny
Oskarżony został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Zgodnie z przepisami ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, do służby tej mogą być powołane osoby, które w danym roku kalendarzowym kończą 25. rok życia. Oskarżony przekroczył ten wiek. Powołanie go do służby było zatem sprzeczne z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał, że w czynie oskarżonego nie można dopatrywać się znamion przestępstwa, ponieważ powołanie do służby wojskowej było nieważne.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym przewiduje, że osoby podlegające powołaniu do czynnej służby wojskowej, które odbyły karę lub zwolnione zostały z aresztu albo odzyskały utracone prawa publiczne, w zależności od ich wieku i zdolności do służby wojskowej, wojskowy komendant rejonowy powołuje do odbycia zasadniczej służby wojskowej i zalicza do rezerwy lub zwalnia od powszechnego obowiązku wojskowego. W końcowej części przepis ten odwołuje się do art. 34 ust. 2 cytowanej ustawy, który z kolei zakreśla granicę wieku osób podlegających powołaniu do zasadniczej służby wojskowej. W myśl tego przepisu do zasadniczej służby wojskowej mogą zostać powołane tylko osoby, które w danym roku kalendarzowym kończą 25-ty rok życia. Poborowi starsi natomiast zostają przeniesieni do rezerwy. Również art. 33 ust. 1 wspomnianej ustawy ogranicza możliwość powołania do zasadniczej służby wojskowej do 23 roku życia - w przypadku korzystania z odroczenia lub zaliczania do ponadkontyngentu, względnie do 25 roku życia - w przypadku odroczenia ze względów na odbywanie studiów w szkołach wyższych.Powołanie oskarżonego do odbycia zasadniczej służby wojskowej wbrew zakazowi wynikającemu z przytoczonych wyżej przepisów jest aktem administracyjnym sprzecznym z przepisami prawa i w związku z tym nie może rodzić skutków prawnych. Oskarżony, nie będąc osobą obowiązaną do pełnienia zasadniczej służby wojskowej, nie mógł być podmiotem przestępstwa z art. 114 § 1 k.k.W.P. i w czynie jego nie można dopatrywać się znamion przestępstwa.
Powiązane orzeczenia
- Rw 477/83 1983-06-15Czy czyn polegający na samowolnym oddaleniu się i uchylaniu się od służby w obronie cywilnej przez osobę, która ukończyła 20 lat w chwili czynu, powinien być kwalifikowany z art. 304 § 1 k.k., a nie z art. 303 § 3 k.k.,…
- Z 7/66 1966-11-06Czy osoba odbywająca ochotniczą długoterminową służbę wojskową, która w roku kalendarzowym popełnienia czynu przestępnego ukończyła 18 lat, podlega właściwości sądów wojskowych?
- RNw 70/63 1964-03-24Czy osoba powołana do czynnej służby wojskowej, która w momencie wcielenia była dotknięta wadą zdrowia uniemożliwiającą powołanie, może być podmiotem przestępstwa wojskowego, i jaki wpływ na wymiar kary powinna mieć ta o…
- Rw 1198/85 1986-01-08Czy osoba pełniąca zastępczą służbę wojskową w obronie cywilnej może ponosić odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione w czasie tej służby na podstawie przepisów dotyczących żołnierzy w czynnej służbie wojskowej?
- Rw 263/78 1978-07-27Czy żołnierz starszy stopniem, występujący w ubiorze cywilnym i dokonujący interwencji wobec żołnierza młodszego stopniem, który go nie zna, korzysta ze wzmożonej ochrony karnej przewidzianej w art. 316 k.k., jeśli nie o…
Powołane przepisy
art. 47 ust. 3art. 34 ust. 2art. 33 ust. 1art. 114 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.