Rw 1545/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Radwański, ppłk S. Mendyka.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej Prokuratora Pomorskiego Okręgu Wojskowego od wyroku Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 28 października 1969 r., sprawę Waldemara B., skazanego za przestępstwo z art. 188 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) na 1 rok i 6 miesięcy więzienia i z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na 1 rok więzienia, łącznie zaś na 2 lata i 3 miesiące więzienia.Prokurator zarzuca wyrokowi "pogwałcenie przepisów postępowania karnego", wyrażające się w rozpoznaniu przez Sąd Pomorskiego Okręgu Wojskowego popełnionego przez oskarżonego przestępstwa pospolitego z art. 239 § 1 k.k.,. mimo że Sąd ten nie był właściwy do rozpoznania sprawy w części dotyczącej tego przestępstwa.Podnosząc ten zarzut, prokurator wnosił o uchylenie wyroku w części skazującej Waldemara B. za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. i przekazanie sprawy w tej części do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu, o uchylenie kary łącznej oraz o utrzymanie wyroku w pozostałej części w mocy.Sąd Najwyższy postanowił:1) uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania Waldemara B. za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. z 1932 r. i w tej części przekazać sprawę właściwemu sądowi powszechnemu;2) uchylić - jako bezprzedmiotowe - orzeczenie o karze łącznej;3) w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Oskarżony, jak to trafnie ustalił Sąd I instancji, obowiązany był zgłosić się w dniu 25 czerwca 1969 r. - w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej - w jednostce wojskowej w N., czego jednak nie uczynił, przy czym uchylając się od spełnienia tegoż obowiązku, trwał w przestępstwie aż do dnia 10 września 1969 r., to jest do czasu zatrzymania go. W dniu tym w godzinach wieczornych, nie mając nadal zamiaru zgłoszenia się w jednostce wojskowej, oskarżony wprawił się w stan nietrzeźwości, po czym na ulicy zaczepił idącego Franciszka G., uderzając go pięścią w okolicę skroniową głowy.Jak z powyższego wynika, oskarżony dopuścił się dwóch czynów przestępnych, do rozpatrzenia których właściwe są różne sądy.Przestępstwo polegające na uchylaniu się oskarżonego od służby wojskowej podlega właściwości sądów wojskowych, a czyn dotyczący naruszenia nietykalności cielesnej Franciszka G. - właściwości sądów powszechnych. Oskarżony, przebywając poza jednostką wojskową, do której w ogóle się nie zgłosił, nie był żołnierzem w rozumieniu art. 69 k.k.W.P. i jako osoba cywilna, za przestępstwo pospolite nie może odpowiadać przed sądami wojskowymi. Czynu opisanego w punkcie b) sentencji wyroku (art. 239 § 1 k.k.) nie dopuścił się również "w drodze do jednostki".W tych warunkach Sąd Najwyższy, podzielając w całej rozciągłości argumenty skargi rewizyjnej prokuratora, stwierdza, że rozpoznanie sprawy oskarżonego w części dotyczącej zarzutu z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) nastąpiło z pogwałceniem przez Sąd I instancji przepisu art. 17 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego. W myśl bowiem tego przepisu sąd wojskowy nie był właściwy do rozpoznania sprawy w części dotyczącej popełnionego przez oskarżonego przestępstwa pospolitego (z art. 239 § 1 k.k.).Z tych powodów wyrok w tej części nie może się ostać i podlega uchyleniu, a sprawa w tym zakresie - przekazaniu właściwemu sądowi powszechnemu (...).