Rw 247/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, płk J. Juszczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 1978 r. na rozprawie sprawy marka O., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w:1) art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności,2) art. 312 § 1 k.k. w związku z art. 316 k.k., w związku z art. 60 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności - łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 19 maja 1978 r.,uwzględniając rewizję oskarżonego, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) złagodzenie wymierzonej mu kary za czyn przewidziany w art. 303 § 3 k.k. do 1 roku pozbawienia wolności;b) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 2 tegoż wyroku z art. 312 § 1 k.k. w związku z art. 316 k.k., w związku z art. 60 § 1 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k. na prawidłową z art. 312 § 1 k.k. w związku z art. 316 k.k. i w związku z art. 59 § 1 k.k., pominięcie w opisie czynu zwrotu zaczynającego się od słów: "będąc uprzednio skazany", a kończącego się: "dnia 22 maja 1973 r." oraz złagodzenie kary za ten czyn do 1 roku pozbawienia wolności, przyjmując jako podstawę jej wymiaru art. 312 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k.;c) złagodzenie kary łącznej do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, i z tymi zmianami wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji od powyższego wyroku oskarżony podniósł zarzuty:1) błędnego zastosowania prawa materialnego przez przyjęcie, że popełniony przez niego czyn opisany w pkt 2 zaskarżonego wyroku miał charakter chuligański i został dokonany w warunkach recydywy,2) błędnych ustaleń faktycznych przez przyjęcie, że zachowanie się patrolu było należyte, podczas gdy było ono niewłaściwe i dlatego wpłynęło na postępowanie oskarżonego,3) wymierzenie kary rażąco surowej.W związku z powyższymi zarzutami oskarżony wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego mu w pkt 2 zaskarżonego wyroku przez pominięcie art. 60 § 1 i art. 59 § 1 k.k. oraz złagodzenie kary.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o złagodzenie kary zaczyn zakwalifikkowany z art. 303 § 3 k.k., a poza tym o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzutom oskarżonego przynajmniej w części nie można odmówić słuszności.Rację należy przyznać oskarżonemu, że jego czyn opisany wp kt 2 zaskarżonego wyroku, a dotyczący stawiania oporu członkom patrolu, nie jest czynem podobnym do czynu, za który odbył karę, w szczególności do czynu umyślnego uszkodzenia ciała, zakwalifikowanego z art. 156 § 1 k.k. Myli się co prawda oskarżony uważając, że sąd pierwszej instancji podobieństwa tych czynów dopatrzył się w ich chuligańskim charakterze, niemniej jednak rację ma co do istoty stawianego zarzutu.Sąd pierwszej instancji przyjął, że przypisany oskarżonemu czyn, zakwalifikowany z art. 312 § 1 w związku z art. 316 k.k., niezależnie od jego chuligańskiego charakteru jest również czynem podobnym do czynu z art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., za który odbył karę.Swoje stanowisko w tej kwestii sąd pierwszej instancji uzasadnił, jak następuje:"Ponieważ oskarżony w ciągu 5 lat od odbycia kary z art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. dopuścił się czynu, do którego znamion należy użycie siły fizycznej, która skierowana była na interweniujących patrolowych, przeto sąd przyjął związek z art. 60 § 1 k.k." (cyt. z wyroku).Innymi słowy sąd pierwszej intancji podobieństwa przestępstw dopatrzył się w sposobie działania oskarżonego, mianowicie w działaniu na ciała interweniujących członków patrolu. Przyjął zatem kryterium przedmiotowe, które w myśl art. 120 § 2 k.k. zakłada, że przez przestępstwo podobne rozumie się przestępstwo skierowane przeciwko temu samemu lub zbliżonemu rodzajowo dobru chronionemu prawem. Samo jednak podobieństwo w zakresie sposobu działania nie wystarczy do przyjęcia podobieństwa przestępstw w rozumieniu art. 120 § 2 i art. 60 § 1 k.k. (OSNKW 1974, z. 9, poz. 167).Oskarżony był skazany i odbył karę za przestępstwo określone w rozdziale XXI kodeksu karnego, w rozdziale zatem chroniącym życie i zdrowie ludzkie, obecnie zaś dopuścił się przestępstwa przewidzianego w rozdziale XXXIX kodeksu karnego, grupującym przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej. Porównanie zatem charakteru obu czynów na podstawie zgrupowania tych przepisów w powołanych wyżej rozdziałach wskazuje, że o podobieństwie na tej podstawie nie można mówić. Tego rodzaju porównanie oczywiście nie wyczerpuje problematyki podobieństwa przestępstw.Na podobieństwo przestępstw można i należy spojrzeć także przez pryzmat dóbr chronionych wchodzącymi w rachubę przepisami.Przepis art. 156 § 1 k.k., z którego oskarżony był skazany i odbył karę, chorni zdrowie ludzkie przed zaatakowaniem od strony anatomicznej albo od strony fizjologicznej, natomiast art. 312 § 1 k.k., przypisany mu w zaskarżonym wyroku, chroni czynności służbowe przełożone przed zmuszaniem do przedsięwzięcia lub zaniechania tych czynności. działanie sprawcy może być różne, najczęściej polega na wyszarpywaniu się, jak w wypadku postępowania oskarżonego, wyrywania rąk, kładzeniu się na podłogę itp. W wypadku bowiem skierowania przemocy na ciało przełożonego, jak to mylnie wywiódł sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, tego bowiem oskarżonemu nie przypisano i nie było podstaw do takich ustaleń, w rachubę weszłaby kwalifikacja z art. 311 § 1 k.k., jeżeli oczywiście nie byłoby podstawy do kwalifikowanej psotaci tego przestępstwa.Powyższe rozważania pozwalają na wyrażenie następującego poglądu prawnego: Przestępstwo określone w art. 312 § 1 k.k. - pod względem przedmiotowym - nie jest przestępstwem podobnym do przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k.Jeżeli przypisane oskarżonemu przestępstwo określone w art. 312 § 1 w związku z art. 316 k.k. nie jest przestępstwem podobnym do tego, za które odbył karę w rozmiarze ponad 6 miesięcy w ciągu ostatnich 5 lat, to naturalnie należy przyznać rację rewizji, że błędnie przypisano mu popełnienie przestępstwa w warunkach recydywy. Błąd sądu pierwszej instancji podlega więc skorygowaniu (...).