Rw 1/75

WyrokIzba Karna1975-01-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przestępstwa popełnione przeciwko różnym dobrom prawnym, nawet jeśli oba miały charakter chuligański, mogą być uznane za przestępstwa podobne w rozumieniu art. 120 § 2 k.k. w celu zastosowania art. 60 § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwa popełnione przeciwko różnym i nie zbliżonym rodzajowo dobrom prawnym nie są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 120 § 2 k.k., nawet jeśli oba miały charakter chuligański. Sam fakt popełnienia występków o charakterze chuligańskim nie uzasadnia podobieństwa przestępstw, jeśli pobudki działania sprawcy były różne. W związku z tym, ustalenie popełnienia przestępstwa w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k. wymaga spełnienia zarówno kryterium przedmiotowego (zbliżone dobra prawne), jak i podmiotowego (zbliżone pobudki lub cel osiągnięcia korzyści materialnej).
Stan faktyczny
Oskarżony Piotr M. został skazany za przestępstwa z art. 203 § 1 k.k. i art. 236 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji uznał, że przestępstwo z art. 236 k.k. zostało popełnione w warunkach recydywy chuligańskiej (art. 60 § 1 k.k.), powołując się na wcześniejsze skazanie za przestępstwo z art. 182 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję obrońcy i z urzędu zmienił wyrok w części dotyczącej oskarżonego Piotra M.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu z art. 236 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. i w tym zakresie utrzymał wyrok w mocy po dokonaniu zmian.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1975 r. na rozprawie sprawy między innymi nieprawomocnie skazanego Piotra M. za przestępstwa określone w: a) art. 203 § 1 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 10.000 zł, b) art. 236 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. i w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz łącznie na karę 3 lat pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 14 grudnia 1974 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy, natomiast z urzędu zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Piotra M. przez wyeliminowanie zawartego w opisie jego czynu przedstawionego w pkt 2 zaskarżonego wyroku ustalenia, że czynu tego dopuścił się on w warunkach określonych w przepisie art. 60 § 1 k.k., oraz przez pominięcie w kwalifikacji prawnej tego czynu przepisu art. 60 § 1 k.k., i z tymi zmianami wyrok ten w tej części utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Skazanie oskarżonego Piotra M. za przestępstwo określone w art. 203 § 1 k.k. i za przestępstwo określone w art. 236 k.k. nastąpiło zgodnie z wynikami przewodu sądowego. Natomiast niesłusznie sąd pierwszej instancji uznał, że oskarżony dopuszczając się przestępstwa określonego w art. 236 k.k. działał w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k. Piotr M. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w S. z dnia 11 stycznia 1971 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 182 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., polegające na tym, że działając w sposób chuligański uderzył kilkakrotnie w twarz nieletniego Macieja W. Wymierzoną karę pozbawienia wolności odbył oskarżony w dniu 30 grudnia 1971 r. Wprawdzie oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 236 w związku z art. 59 § 1 k.k. w okresie 5 lat po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, to jednak ten fakt nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia, że oskarżony dopuszczając się przestępstwa określonego w art. 236 k.k. działał w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k. Ustawowa (zawarta w przepisie art. 120 § 2 k.k.) definicja przestępstwa podobnego wyróżnia dwa niezależne od siebie kryteria, a mianowicie kryterium: 1) przedmiotowe (przestępstwo skierowane przeciwko temu samemu lub zbliżonemu rodzajowo dobru prawnemu) oraz 2) podmiotowe (przestępstwo popełnione z takich samych pobudek lub popełnione w celu osiągnięcia korzyści materialnej). Kryterium przedmiotowe zakłada, że w celu wyjaśnienia, czy konkretne czyny stanowią przestępstwa podobne, należy przede wszystkim ustalić rodzaj dobra prawnego, przeciwko któremu przestępstwa te były skierowane. Dobrem prawnym chronionym przez przepis art. 182 § 1 k.k. jest nietykalność cielesna człowieka w sensie zagwarantowania mu wolności od fizycznych oddziaływań na jego ciało. Natomiast dobrem prawnym chronionym przez przepis art. 236 k.k. jest normalna działalność instytucji państwowej lub społecznej w zakresie należnego tym instytucjom poszanowania. Znieważenie funkcjonariusza publicznego, reprezentującego te instytucje w związku z pełnieniem przezeń obowiązków służbowych, godzi w należne tym instytucjom poszanowanie, a tym samym w ich prawidłową działalność. Uwzględniając przedstawione rozważania, należało dojść do wniosku, że popełnione przez oskarżonego przestępstwa określone w art. 182 § 1 k.k. i w art. 236 k.k., jako skierowane przeciwko różnym i nie zbliżonym rodzajowo dobrom prawnym, nie są przestępstwami podobnymi w ujęciu art. 120 § 2 k.k. Sam fakt, że popełnione przez oskarżonego występki miały charakter chuligański, nie uzasadnia podobieństwa tych przestępstw, gdyż różne (a nie identyczne) były pobudki działania oskarżonego, dopuszczającego się tych przestępstw. Tak więc ani kryterium przedmiotowe, ani kryterium podmiotowe nie uzasadniały podobieństwa popełnionych przez oskarżonego przestępstw określonych w art. 182 § 1 k.k. i w art. 236 k.k., co w konsekwencji powoduje konieczność wyeliminowania ustalenia zawartego w wyroku, że oskarżony dopuścił się przestępstwa przewidzianego w art. 236 k.k. w warunkach określonych w przepisie art. 60 § 1 k.k., i pominięcia tego przepisu przy kwalifikacji prawnej tego przestępstwa.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 1 KKart. 60 § 1 KKart. 236 KKart. 59 § 1 KKart. 182 § 1 KKart. 236art. 120 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.