Rw 291/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, płk W. Morawski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 1980 r. na rozprawie sprawy Andrzeja G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 224 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r., Nr 18, poz. 111) na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 lipca 1980 r. nie uwzględnił rewizji obrońcy, lecz z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z błędnej, a mianowicie z art. 224 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, na prawidłową - z art. 224 tej ustawy,i z tą zmianą wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca zarzucił temu wyrokowi wymierzenie oskarżonemu kary rażąco surowej i dlatego wniósł o złagodzenie tej kary przez warunkowe zawieszenie jej wykonania.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o nieuwzględnienie tej rewizji, a jedynie poprawienie z urzędu kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu przez wyeliminowanie z niej ust. 1 tego artykułu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obrońca nie kwestionuje ani ustaleń faktycznych, ani kwalifikacji prawnej czynu; uważa jednak, że oskarżonego nie można traktować jako tzw. świadka Jehowy, należy go zatem traktować łagodniej. Na jego decyzję o niezgłoszeniu się na czas do wyznaczonej mu jednostki wojskowej wpłynęła powstała sytuacja osobista, mianowicie ciąża narzeczonej i w związku z tym wyznaczony termin ślubu, do którego zawarcia nie doszło, ponieważ oskarżony został zatrzymany.Odpowiadając na zarzuty obrońcy, stwierdzić należy, że przecież sąd pierwszej instancji wcale nie potraktował oskarżonego jako tzw. świadka Jehowy; dając wiarę jego wyjaśnieniom, że nie miał zamiaru trwałego uchylenia się od służby wojskowej, właśnie wymierzył mu karę o wiele łagodniejszą od kar przeciętnie orzekanych sprawcom, którzy po otrzymaniu kart powołania z zamiarem trwałego uchylenia się od służby wojskowej nie zgłaszają się do wyznaczonych im jednostek.Ponadto twierdzenie obrońcy, jakoby oskarżony do jednostki się nie zgłosił z powodu powzięcia wiadomości o ciąży narzeczonej, nie odpowiada dowodom ujawnionym na rozprawie. Oskarżony bowiem zeznał, że fakt zajścia jego narzeczonej w ciążę nie miał na jego decyzję żadnego wpływu. Zasadniczym motywem działania oskarżonego było po prostu zlekceważenie obowiązku stawienia się w wyznaczonej mu jednostce.Wymierzona oskarżonemu kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności nie może być uznana za karę rażąco surową, zwłaszcza gdy się uwzględni ustawowe zagrożenie, a mianowicie od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności; jest bowiem zbliżona do dolnych granic tego zagrożenia.(...) Zasadny natomiast jest wniosek przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu przestępstwa. Przepis art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r., Nr 18, poz. 111) stanowi podstawowy typ przestępstwa, natomiast ust. 2 i 3 tego artykułu określają typy kwalifikowane, wobec czego pomiędzy tymi przepisami nie zachodzi stosunek krzyżowania się i w związku z tym także kumulatywny zbieg (art. 10 § 2 k.k.).Skoro w ocenie prawnej czynu nie można jednocześnie stosować przepisów dotyczących czynu podstawowego i kwalifikowanego albo uprzywilejowanego, na co już zwracał uwagę Sąd Najwyższy (OSNKW 1979, z. 11-12, poz. 112 i 1975, z. 12, poz. 169), przeto wniosek przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego uznać należało za zasadny. (...).