Rs 3/78

WyrokIzba Cywilna1978-03-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa z art. 124 § 1 w związku z art. 129 k.k. jest prawidłowa, a wymierzona kara jest współmierna, jeśli sprawca nie zaprzestał dobrowolnie działalności przestępczej i nie ujawnił wszystkich istotnych okoliczności czynu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa z art. 124 § 1 w związku z art. 129 k.k. jest prawidłowa, gdy sprawca działał przeciwko interesom politycznym PRL oraz na szkodę państwa sprzymierzonego. Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 125 k.k. wymaga dobrowolnego poniechania dalszej działalności przestępczej i ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności, czego w tej sprawie zabrakło. Kara pozbawienia wolności i grzywny nie została uznana za rażąco niewspółmierną do stopnia społecznego niebezpieczeństwa popełnionej zbrodni.
Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za przestępstwo określone w art. 124 § 1 w związku z art. 129 k.k. na karę 13 lat pozbawienia wolności, pozbawienia praw publicznych, konfiskaty mienia i grzywny. Obrońca w rewizji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, rażącą niewspółmierność kary oraz domagał się zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 124 § 1 i art. 125 k.k. i złagodzenia kary. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji obrońcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk J. Gawrysiak (sprawozdawca), ppłk E. Zawiłowski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 marca 1978 r. na rozprawie sprawy Stanisława D., nieprawomocnie skazanego za przestęptwo określone w art. 124 § 1 k.k. w związku z art. 129 k.k. na karę 13 lat pozbawienia wolności, pozbawienia praw publicznych na okres 8 lat, konfiskaty mienia w całości i 50.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 stycznia 1978 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz wymierzenie rażąco niewspółmiernej kary i domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu - na art. 124 § 1 i art. 125 k.k. oraz przez złagodzenie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności i grzywny.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym obrońca poparł rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że oskarżony dopuścił się przestępstwa określonego w art. 124 § 1 k.k., czego nie kwestionuje obrońca w rewizji. Zasadnie również sąd pierwszej instancji ocenił działanie oskarżonego pod względem prawnym, kwalifikując je jako przestępstwo określone w art. 124 § 1 w związku z art. 129 k.k., ponieważ oskarżony działał nie tylko przeciwko podstawowym interesom politycznym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ale także na szkodę państwa sprzymierzonego.Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zastosowania przy wymiarze kary oskarżonemu art. 125 k.k., o co wnosił obrońca w rewizji. Zastosowanie bowiem wspomnianego przepisu uzależnione jest od spełnienia przez sprawcę dwóch warunków, a mianowicie:1) dobrowolnego poniechania dalszej działalności przestępczej,2) ujawninia wobec organu powołanego do ścigania przestępstw wszystkich istotnych okoliczności popełnionego czynu.Sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił, że oskarżony dobrowolnie nie poniechał dalszej działalności przestępczej, tzn. dalszego brania udziału w obcym wywiadzie, i brał w nim udział aż do dnia 6 czerwca 1977 r., czy do dnia, w którym oskarżony został tymczasowo aresztowany. W tym zakresie Sąd Najwyższy podziela wywody sądu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonym wyroku (...).Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności i grzywny, o co wnosił obrońca w rewizji (...). Wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności - w świetle przyjętych przez sąd pierwszej instancji okoliczności przemawiających na korzyść i na niekorzyść oskarżonego - nie można uznać za karę rażąco niewspółmiernie surową do stopnia społecznego niebezpieczeństwa popełnionej przezeń zbrodni przeciwko podstawowym interesom politycznym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 124 § 1 KKart. 129 KKart. 124 § 1art. 125 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.