Rw 384/75
WyrokIzba Cywilna1975-08-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn oskarżonego, polegający na zabraniu broni i pozbawieniu nad nią władztwa jednostki wojskowej, powinien być kwalifikowany z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k., a nie z art. 329 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k. Podkreślono, że art. 329 § 2 k.k. zawiera samodzielną dyspozycję i sankcję, a nie jest jedynie kwalifikowaną postacią przestępstwa z § 1. Ponadto, zabranie broni i pozbawienie nad nią władztwa jednostki wojskowej stanowi szkodę w rozumieniu art. 325 § 2 k.k., a brak wniosku dowódcy jednostki wojskowej nie wyklucza odpowiedzialności za kwalifikowaną postać przestępstwa z art. 325 § 1 i 2 k.k.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną kwalifikację prawną czynu oskarżonego Ireneusza P. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 329 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k. Prokurator domagał się zmiany kwalifikacji na art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k. Rewizja nie kwestionowała ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję prokuratora i zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k., i z tą zmianą wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: ppłk C. Bakalarski (sprawozdawca), płk J. Gawrysiak. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 1975 r. na rozprawie sprawy Ireneusza P., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 329 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 lipca 1975 r.uwzględniając rewizję prokuratora i z urzędu zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k., i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego na skutek zakwalifikowania czynu oskarżonego z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k. wniósł o zmianę tegoż wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej na art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k.Uzasadnienie prawne(...) Sąd Najwyższy po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję prokuratora zważył, co następuje:Rewizja nie kwestionuje ustaleń faktycznych, które istotnie w świetle zebranego materiału dowodowego nie nasuwają wątpliwości. Jednakże zachowanie się oskarżonego inaczej ocenił pod względem prawnym prokurator najpierw w akcie oskarżenia, a później w rewizji, a inaczej sąd pierwszej instancji w wyroku.W akcie oskarżenia prokurator zakwalifikował czyn sprawcy z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 2 k.k. Sąd pierwszej instancji uznał Ireneusza P. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 329 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k.Prokurator w rewizji nie kwestionuje kwalifikacji z art. 329 § 1 i 2 k.k., uważa jednak, że powinna ona występować w zbiegu kumulatywnym z art. 325 § 1 i 2 k.k.Każde z tych stanowisk jest błędne i dlatego zachodzi konieczność wyjaśnienia kilku kwestii prawnych.Przestępstwa przewidziane w art. 329 § 1 i 2 k.k. są dwoma niezależnymi od siebie przestępstwami, a więc przestępstwo określone w art. 329 § 2 k.k. nie jest kwalifikowaną postacią przewidzianą w § 1 art. 329 k.k. Przepis art. 329 § 2 k.k. bowiem zawiera samodzielną dyspozycję i sankcję. Przepisy te mogłyby być z powodzeniem ujęte w dwa samodzielne artykuły. Ustawodawca jednak zastosował inną technikę, powtarzającą się zresztą w kodeksie karnym. Dla przykładu można wskazać na art. 155 k.k., w którym dwa samodzielne przestępstwa ujęte są w dwóch paragrafach - 1 i 2.Inaczej natomiast skonstruowany jest przepis art. 325 k.k. W tym bowiem przepisie § 1 przewiduje podstawową postać przestępstwa, a § 2 - surowszą sankcję karną w takim wypadku, gdy w następstwie czynu opisanego w § 1 powstanie szkoda, której wyznaczona służba miała zapobiec. Do zastosowania § 2 art. 325 k.k. niezbędne jest więc ustalenie, że sprawca co najmniej powinien był i mógł szkodę przewidzieć. Przestępstwo określone w art. 325 § 1 i 2 k.k. jest przestępstwem umyślnym kwalifikowanym przez następstwo, do którego ma zastosowanie art. 8 k.k. Czynu sprawcy nie można zakwalifikować jedynie z art. 325 § 2 k.k., nie zawiera on bowiem dyspozycji, która się mieści w § 1 tegoż przepisu. Wreszcie § 3 art. 325 k.k. stanowi, że ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek dowódcy jednostki wojskowej. Wniosek dowódcy jednostki wojskowej nie jest wymagany w wypadku kwalifikowanej postaci tego przestępstwa, a więc przestępstwa określonego w art. 325 § 1 i 2 k.k.W związku z powyższymi uwagami należy stwierdzić, że prokurator w akcie oskarżenia kwalifikując czyn Ireneusza P. prawidłowo z art. 329 § 2 k.k. błędnie powołał art. 325 § 2 k.k., zamiast art. 325 § 1 i 2 k.k. Natomiast sąd pierwszej instancji błędnie uznał oskarżonego za winnego przestępstwa określonego w art. 329 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 k.k. Przepis art. 325 § 1 k.k. błędnie powołano z dwóch powodów. Po pierwsze z dowodów ujawnionych na rozprawie wynika, że oskarżony spowodował szkodę, której wyznaczona służba, przezeń pełniona, miała zapobiec i po wtóre, przyjmując, iż czyn wyczerpał znamiona przestępstwa określonego jedynie w § 1 art. 325 k.k., nie było podstaw do jego przypisania, ponieważ ściganie za ten czyn nie było możliwe wobec braku stosownego wniosku dowódcy jednostki wojskowej.Pogląd co do niemożności zakwalifikowania czynu oskarżonego z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k., wyrażony w zaskarżonym wyroku, jest rezultatem błędnego rozumienia treści art. 10 § 2 k.k.Błędny jest także reprezentowany w zaskarżonym wyroku pogląd, jakoby z czynu oskarżonego nie wynikła i nie mogła wyniknąć żadna szkoda.W tej mierze rację należy przyznać prokuratorowi, że samo zabranie broni i pozbawienie nad nią władztwa jednostki wojskowej jest już szkodą w rozumieniu art. 325 § 2 k.k. (...).Przepis art. 10 § 2 k.k. nakazuje kwalifikować czyn ze wszystkich zbiegających się przepisów, jeżeli czyn ten wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy.(...) Reasumując powyższe wywody, należy stwierdzić, że czyn Ireneusza P., opisany bliżej w zaskarżonym wyroku, wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k. Zachodzi zatem potrzeba odpowiedniej zmiany zaskarżonego wyroku.
Powiązane orzeczenia
- Rw 67/85 1985-02-25Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu, obejmująca art. 327 § 1 k.k. w zbiegu z art. 325 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 242 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, jest prawidłowa, czy też powinn…
- Rw 749/70 1970-09-08Czy czyn polegający na wprawieniu się w stan nietrzeźwości w czasie pełnienia służby wartowniczej i bezprawnym zatrzymaniu osób wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 327 § 1 k.k. i art. 325 § 1 k.k.?
- Rw 38/76 1976-02-09Czy sąd może skazać oskarżonego za czyn inny niż zarzucony w akcie oskarżenia, jeśli czyn ten jest objęty opisem zdarzenia faktycznego zawartym w akcie oskarżenia, a jedynie jego kwalifikacja prawna została błędnie okreś…
- Rw 99/77 1977-03-28Czy czyn żołnierza polegający na włamaniu się do magazynu broni podczas pełnienia służby dyżurnego kompanii i zabraniu amunicji w celu przywłaszczenia powinien być kwalifikowany z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 325 §…
- Rw 442/82 1982-06-15Czy przestępstwo określone w art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 313 k.k. może być popełnione na tle osobistym, a nie wyłącznie służbowym?
Powołane przepisy
art. 329 § 1art. 325 § 1 KKart. 329 § 2 KKart. 325 § 1art. 325 § 2 KKart. 329 KKart. 155 KKart. 325 KKart. 8 KKart. 10 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.