Rw 455/63
PostanowienieIzba Cywilna1963-05-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz, który sam siebie ciężko uszkodził w wyniku nieostrożnego obchodzenia się ze służbową bronią palną, może być skazany z art. 148 § 1 k.k.W.P. (nieostrożne obchodzenie się z bronią powodujące uszkodzenie ciała innej osoby)?Ratio decidendi
Przepis art. 148 § 1 k.k.W.P. może być stosowany tylko do nieostrożnego obchodzenia się ze służbową bronią palną, które powoduje uszkodzenie ciała u innej osoby, a nie u samego sprawcy. W przypadku samouszkodzenia, nawet nieumyślnego, nie można przypisać winy z tego przepisu.Stan faktyczny
Żołnierz został skazany za wprowadzenie przełożonych w błąd w celu uzyskania urlopu oraz za nieumyślne samouszkodzenie się w wyniku nieostrożnego obchodzenia się ze służbowym RKM-D. Sąd Marynarki Wojennej skazał go z obu przepisów. Prokurator i obrońca wnieśli rewizje, kwestionując skazanie z art. 148 § 1 k.k.W.P.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części skazującej z art. 148 § 1 k.k.W.P. i umorzył postępowanie w tej części, uchylił orzeczenie o karze łącznej, a utrzymał w mocy wyrok skazujący z art. 108 § 2 k.k.W.P.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk A. Kruszka (sprawozdawca).Sędziowie: płk Z. Krasuski, ppłk S. Sadowski.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skarg rewizyjnych, sprawę Antoniego Stanisława M., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z 14 marca 1963 r. z art. 108 § 2 k.k.W.P. na karę 6 miesięcy więzienia i z art. 148 § 1 k.k.W.P. na karę 9 miesięcy więzienia oraz na karę łączną 1 roku więzienia za to, że 1) 5 stycznia 1963 r. otrzymał 5-dniowy urlop z Jednostki Wojskowej w N. do miejsca swego zamieszkania w N., uzyskany przez wprowadzenie przełożonych w błąd w ten sposób, że przedstawił im fikcyjny list, iż narzeczona jego jest w 7 miesiącu ciąży i że on po przyjeździe ma wziąć z nią ślub, w przeciwnym bowiem razie popełni ona samobójstwo; 2) 13 stycznia 1963 r. około godz. 10,15, na skutek nieostrożnego obchodzenia się ze służbowym RKM-D, spowodował u siebie ciężkie uszkodzenie ciała w ten sposób, że biorąc ze stojaka swój RKM-D, nie sprawdził, czy jest on zabezpieczony i nie załadowany, a następnie na zbiórce po komendzie "spocznij" odwrócił go lufą w dół, postawił wylotem lufy na prawej stopie i zauważywszy, że jest nie zabezpieczony, pociągnął za język spustowy, by spuścić zamek; spowodowało to wystrzał i przestrzelenie stopy.Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. zaskarżył wyrok z powodu naruszenia prawa procesowego i wnosił o uchylenie wyroku w części skazującej oskarżonego z art. 148 § 1 k.k.W.P. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Obrońca w skardze rewizyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz skazanie oskarżonego wbrew okolicznościom sprawy i wnosił o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego.Sąd Najwyższy postanowił: uchylić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z 14 marca 1963 r. w części skazującej Antoniego Stanisława M. z art. 148 § 1 k.k.W.P. i postępowanie karne w tej części umorzyć; uchylić orzeczenie o karze łącznej; utrzymać w mocy wyrok skazujący oskarżonego z art. 108 § 2 k.k.W.P., pozostawiając w tym zakresie skargę rewizyjną obrońcy bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Słuszny jest zarzut obrońcy i zmodyfikowany na posiedzeniu Sądu Najwyższego zarzut prokuratora, że Sąd I instancji, skazując oskarżonego z art. 148 § 1 k.k.W.P., naruszył prawo materialne.Przepis ten - zgodnie z jego brzmieniem - może być stosowany tylko do tego rodzaju działania bądź zaniechania, stanowiącego nieostrożne obchodzenie się z bronią służbową, którym sprawca powoduje uszkodzenie ciała u innej osoby, a nie u siebie samego. Dotychczasowa praktyka sądowa była w takim rozumieniu stosowania art. 148 § 1 k.k.W.P. jednoznaczna.Sąd I instancji, stosując powyższy przepis wobec oskarżonego jako sprawcy nieumyślnego samouszkodzenia się, nie przytoczył żadnej argumentacji uzasadniającej odmienną niż dotychczas ustaloną w orzecznictwie interpretację art. 148 § 1 k.k.W.P. Instancja rewizyjna, nie widząc podstaw do takiej odmiennej interpretacji, uznała, że wobec braku w czynie oskarżonego znamienia należącego do ustawowej istoty przestępstwa, mianowicie uszkodzenia ciała innej osoby, nie można oskarżonemu przypisać winy z art. 148 § 1 k.k.W.P. Wobec tego, że skazanie oskarżonego nastąpiło wbrew okolicznościom sprawy i z naruszeniem prawa materialnego, podlega ono uchyleniu.Należy zaznaczyć, że Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się - wobec braku dowodów - popełniania przez oskarżonego zarzuconego mu przez prokuratora umyślnego samouszkodzenia się w zamiarze określonym w art. 111 § 1 k.k.W.P. Skoro więc nie wykazano oskarżonemu winy popełnienia zarzuconego mu przestępstwa, to postępowanie karne w tej części podlega umorzeniu z braku dowodów.
Powiązane orzeczenia
- Rw 563/63 1963-05-27Czy żołnierz, który dostarczył broń służbową nietrzeźwej osobie, która następnie nieumyślnie zabiła człowieka, może być współsprawcą przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci na podstawie art. 148 § 1 i 2 k.k.W.P.?
- Rw 124/70 1970-02-27Czy w przypadku nieostrożnego obchodzenia się z bronią służbową, które doprowadziło do uszkodzenia ciała innej osoby, należy zastosować przepis dotyczący spowodowania uszczerbku na zdrowiu przez nieostrożność, zamiast pr…
- Rw 350/66 1966-09-05Czy żołnierz, który spowodował u siebie uszkodzenie ciała przez samopostrzelenie, może być uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 111 § 1 k.k.W.P., jeśli jego motywacją była chęć zagłuszenia bólu moralnego, a…
- Rw 916/63 1963-09-05Czy żołnierz, który w stanie nietrzeźwości użył broni służbowej i pałki gumowej w celu zaczepienia innej osoby, działał w obronie koniecznej lub w stanie wyższej konieczności, a jeśli nie, czy jego zachowanie uzasadnia s…
- Rw 100/84 1984-03-16Czy użycie przemocy lub groźby bezprawnej przez żołnierza wobec wartownika równego stopniem, niebędącego przełożonym, i bez związku z pełnioną służbą, stanowi przestępstwo z art. 312 § 1 w zw. z art. 316 k.k.?
Powołane przepisy
art. 108 § 2 KKart. 148 § 1 KKart. 111 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.