Rw 499/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk H. Kwaśny. Sędziowie: ppłk J. Gawrysiak (sprawozdawca), ppłk S. Gutaker.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1970 r. sprawy Jarosława P., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo z art. 305 k.k. (przy zastosowaniu art. 293 § 1 k.k.) na karę 8 miesięcy aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1970 r., na podstawie art. 386 § 1 k.p.k.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktycznePowołanym wyrokiem Jarosław P. został skazany za przestępstwo z art. 305 k.k. (przy zastosowaniu art. 293 § 1 k.k.) na karę 8 miesięcy aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat za to, że w dniu 24 grudnia 1969 r. po wydaleniu go ze studiów w Wojskowej Akademii Technicznej w N. i skierowaniu do dalszego pełnienia służby wojskowej w kompanii wartowniczej, najpierw wobec Jana B., a następnie także wobec Leona J. odmówił w ogóle pełnienia służby w Wojsku Polskim, powołując się na to, "iż jest Żydem".Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku przez umorzenie przeciwko oskarżonemu postępowania karnego ze względu na to, że przypisany mu czyn nie zawiera ustawowych znamion czynu zabronionego, a w szczególności znamion przestępstwa z art. 305 k.k. W uzasadnieniu rewizji obrońca wywodzi, że dla bytu przestępstwa w art. 305 k.k. nie wystarcza sama odmowa pełnienia służby wojskowej albo wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby, jeżeli tej odmowie nie towarzyszy jednocześnie faktyczne uchylenie się sprawcy od pełnienia służby wojskowej albo od wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej wynika, że w dniu 23 grudniu 1969 r. oskarżony został dyscyplinarnie wydalony z Wojskowej Akademii Technicznej, w której studiował na wydziale cybernetyki, a z dniem 24 grudnia 1969 r. został przeniesiony z kompanii podchorążych do kompanii wartowniczej. Oskarżony przyjął wprawdzie do wiadomości rozkaz o wydaleniu go z WAT-u i o przeniesieniu z kompanii podchorążych do kompanii wartowniczej, jednakże odmówił podpisania oświadczenia o przyjęciu do wiadomości faktu obciążenia go kosztami wyżywienia i umundurowania, a następnie w drodze do kompanii wartowniczej oświadczył Janowi B., że nie będzie pełnił służby wojskowej, bo ma już dość Ludowego Wojska Polskiego. Mimo to jednak oskarżony, na polecenie Jana B., udał się wraz z nim do kompanii wartowniczej, po czym dowódcy tej kompanii Leonowi J. oświadczył, że nie będzie pełnił służby w Wojsku Polskim. Dopiero po rozmowie z dowódcą batalionu obsługi WAT Czesławem B. oskarżony przystąpił do pełnienia służby wojskowej w kompanii wartowniczej.W świetle przytoczonych okoliczności nie ulega zatem wątpliwości to, że oskarżony wobec swych przełożonych odmówił nie tylko pełnienia służby wojskowej w kompanii wartowniczej, ale służby wojskowej w ogóle, przez co wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 305 k.k. To zaś, że po rozmowach z przełożonymi oskarżony zrozumiał swe niewłaściwe postępowanie i przystąpił do pełnienia służby w kompanii wartowniczej, nie może mieć wpływu na ocenę prawną jego czynu, może natomiast mieć wpływ (i w konkretnej sprawie miało to wpływ) na wymiar kary, ponieważ Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu karę aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (...).W związku z powyższym należy stwierdzić, że przestępstwo z art. 305 k.k. jest tzw. przestępstwem formalnym, a nie skutkowym. Przestępstwo to jest dokonane w momencie, gdy żołnierz odmówi pełnienia służby wojskowej lub wykonania obowiązku wynikającego z tej służby - niezależnie od tego, czy po odmowie sprawca nadal trwa w swym pierwotnie uzewnętrznionym zamiarze, czy też z różnych powodów, a w szczególności pod wpływem perswazji ze strony innych osób lub z obawy przed odpowiedzialnością karną, rezygnuje z tego zamiaru i przystępuje do dalszego pełnienia służby wojskowej albo obowiązku wynikającego z tej służby. Odmowa pełnienia służby wojskowej albo wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby ma miejsce wówczas, gdy żołnierz bezpośrednio wobec władz wojskowych, najczęściej wobec swych przełożonych, przez ustne lub pisemne oświadczenie czy też inne zachowanie się, w sposób wyraźny i stanowczy uzewnętrzni swój zamiar uchylenia się od pełnienia służby wojskowej albo wykonywania obowiązku wynikającego z tej służby (por. Orzecznictwo b. NSW za lata 1959-1962, str. 79-82).Z tych powodów należało uznać, że skazanie oskarżonego za przestępstwo z art. 305 k.k. nastąpiło zgodnie z wynikami przewodu sądowego.