Rw 519/75
WyrokIzba Cywilna1975-10-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie nawiązki na rzecz PCK jest zasadne, gdy czyn oskarżonego, choć kwalifikowany jako jedno przestępstwo, wyczerpuje znamiona kilku przepisów, w tym przepisu o charakterze chuligańskim, nawet jeśli przepis ten nie stanowi podstawy wymiaru kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie nawiązki na rzecz PCK jest zasadne, nawet jeśli czyn oskarżonego został zakwalifikowany jako jedno przestępstwo, a przepis o charakterze chuligańskim (art. 59 § 1 k.k.) nie stanowił podstawy wymiaru kary. Orzeczenie nawiązki jest związane z uznaniem sprawcy za winnego przestępstwa o charakterze chuligańskim, a nie z wymierzeniem mu kary. Nawet jeśli sąd pierwszej instancji połączył różne zarzuty w jedno przestępstwo i wymierzył karę na podstawie najsurowszego przepisu, który nie pozostawał w związku z art. 59 § 1 k.k., czyn oskarżonego nie traci charakteru chuligańskiego, co uzasadnia orzeczenie nawiązki na podstawie art. 59 § 3 k.k.Stan faktyczny
Józef T. został nieprawomocnie skazany za przestępstwa określone w art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 316 k.k. oraz w art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 i 59 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i nawiązkę w wysokości 1.000 zł na rzecz PCK. Obrońca wniósł rewizję, domagając się poprawienia kwalifikacji prawnej czynu i złagodzenia kary, a na rozprawie rewizyjnej dodatkowo uchylenia orzeczenia o nawiązce. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na rozprawie w dniu 16 października 1975 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: ppłk J. Górski (sprawozdawca), płk Z. Furtak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 października 1975 r. na rozprawie m.in. sprawy Józefa T., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 316 k.k., w art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 oraz 59 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności z jednoczesnym zasądzeniem od niego na rzecz PCK nawiązki w wysokości 1.000 zł, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 5 września 1975 r. rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego Józefa T. wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego temu oskarżonemu z art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 316 i z art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 i 59 § 1 k.k. na art. 311 § 1 w związku z art. 316 k.k. i art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 i 59 § 1 k.k. oraz wydatne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary.Na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym obrońca oskarżonego Józefa T. wniósł, poza wnioskami zawartymi w rewizji, o uchylenie orzeczenia o nawiązce. Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej natomiast wnosił o nieuwzględnienie rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ani rewizja, ani wniosek złożony na rozprawie rewizyjnej przez obrońcę oskarżonego Józefa T. nie są zasadne (...).Brak podstaw do uchylenia orzeczenia o nawiązce, czego domagał się na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym obrońca oskarżonego Józefa T. Jakkolwiek podstawę wymiaru kary w sprawie oskarżonego stanowi jedynie przepis art. 311 § 3 k.k., to jednak w kumulatywnej kwalifikacji popełnionego przez niego czynu występują także inne przepisy karne, a między innymi art. 59 § 1 k.k., który odnosi się bezpośrednio do art. 315 § 1 i art. 318 k.k. Sprawa byłaby jasna i prosta, gdyby sąd pierwszej instancji - idąc za sugestią aktu oskarżenia - uznał oskarżonego za winnego dopuszczenia się dwóch odrębnych przestępstw przewidzianych w art. 311 § 1, 2 i 3 w związku z art. 316 k.k. i w art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 i 59 § 1 k.k. Z chwilą jednak, kiedy sąd pierwszej instancji połączył te dwa zarzuty w jedno przestępstwo i wymierzył za nie karę na podstawie najsurowszego przepisu, który nie pozostawał w związku z art. 59 § 1 k.k., sprawa się nieco skomplikowała. Komplikacja ta jest jednak pozorna. Przez sam fakt, że działanie oskarżonego wyczerpujące kilka przepisów ustawy karnej (art. 311 § 1, 2, 3 w związku z art. 316 oraz art. 315 § 1 w związku z art. 316, 318 i 59 § 1 k.k.) uznane zostało za jedno przestępstwo, którego tylko fragment miał charakter chuligański (art. 315 w związku z art. 316 i 318 k.k.), czyn oskarżonego nie stracił przecież w ogóle charakteru chuligańskiego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 1972 r. - U 3/72, Biul. IWSN nr 2, poz. 1). Za czyn o charakterze chuligańskim sąd na podstawie art. 59 § 3 k.k. zawsze może orzec nawiązkę, bez względu na to, czy przepis art. 59 § 1 k.k. powołany jest w podstawie wymiaru kary, czy też - ze względów wymienionych w cytowanej wyżej uchwale - powołany nie jest. Orzeczenie nawiązki łączy się bowiem z uznaniem sprawcy za winnego przestępstwa o charakterze chuligańskim, a nie z wymierzeniem mu kary.Nie znajdując zatem podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie (...).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 15/72 1972-07-20Czy nawiązkę określoną w art. 59 § 3 k.k. należy orzekać przy karach wymierzonych za poszczególne przestępstwa, czy też dopiero przy karze łącznej, a w przypadku orzekania przy karach za poszczególne przestępstwa, czy tr…
- Rw 1060/85 1985-11-26Czy nawiązka orzeczona w związku z występkiem o charakterze chuligańskim powinna być orzeczona na podstawie art. 59 § 3 k.k., a nie art. 59a pkt 2 k.k., jeśli sąd nie ustalił i nie zakwalifikował czynu jako umyślnego prz…
- IV KK 178/12 2013-02-06Czy orzeczenie nawiązki na podstawie art. 46 § 1 k.k. wyłącza możliwość orzeczenia nawiązki na podstawie art. 57a § 2 k.k. w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim?
- IV KR 39/90 1990-03-23Czy orzeczenie nawiązki na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża na podstawie art. 59a pkt 2 k.k. wyłącza możliwość uwzględnienia powództwa cywilnego o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w przypadku, gdy wysokość or…
- IV KK 80/19 2019-04-24Czy sąd odwoławczy, uwzględniając apelację prokuratora i uznając czyn za występek o charakterze chuligańskim, powinien z urzędu orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonych na podstawie art. 57a § 2 k.k., nawet jeśli prokurato…
Powołane przepisy
art. 311 § 1art. 316 KKart. 315 § 1art. 316art. 311 § 3 KKart. 59 § 1 KKart. 318 KKart. 315art. 59 § 3 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.