Rw 540/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk E. Zawiłowski, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg. do SN).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 1979 r. na rozprawie sprawy Mariusza G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 210 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 4.000 zł grzywny i karą dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, 2) art. 210 § 1 k.k. na karę 4 lat pozbawienia wolności, 5.000 zł grzywny i karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat - łącznie na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 6.000 zł grzywny oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat, z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 5 grudnia 1978 r.,nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. W rewizji zawarty jest zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary i w związku z tym skarżący wnosi o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności oraz grzywny.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku z mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z treści rewizji wynika, że skarżący nie kwestionuje poczynionych w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych, a jedynie zmierza do uzasadnienia zarzutu wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary, przy czym zarzut ten odnosi się do wymiaru kary łącznej, gdyż rewizja nie wskazuje wyraźnie, która spośród wymierzonych kar jednostkowych jest rażąco surowa. Analizując ustalone w sprawie okoliczności charakteryzujące sposób działania oskarżonego, należy podkreślić, że brak podstaw do twierdzenia, iż zarówno kary wymierzone za poszczególne przestępstwa, jak i kara łączna są rażąco surowe. Za pierwsze bowiem popełnione przez oskarżonego przestępstwo wymierzono karę pozbawienia wolności w ustawowym minimum, przewidzianym w art. 210 § 1 k.k., a za drugie przestępstwo wymierzono karę pozbawienia wolności w rozmiarze grawitującym ku dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przewidzianego w tym przepisie. Natomiast kara łączna wymierzona została zgodnie z zasadą asperacji w rozmiarze zbliżonym do kary, jaka mogłaby być wymierzona z zastosowaniem zasady absorpcji. Powyższe fakty wskazują wyraźnie na to, że sąd pierwszej instancji w znacznym stopniu uwzględnił wszystkie przemawiające na korzyść oskarżonego okoliczności łagodzące, które przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a następnie powtórzone (w szerszym nieco ujęciu) w treści rewizji. Okoliczności te zatem nie mogą być uwzględnione w stopniu większym, niż ocenił to sąd pierwszej instancji. Gdyby nawet uznało się, że - jak to wywodzi skarżący - oskarżony, dokonując przestępstw określonych w art. 210 § 1 k.k., nie brał bezpośrednio udziału w kopaniu pokrzywdzonych, to tego rodzaju ustalenie nie mogłoby uzasadnić złagodzenia wymierzonych oskarżonemu kar z tego względu, że oskarżony był inicjatorem przestępnych działań i odegrał główną rolę w dokonaniu (wspólnie ze swym nieletnim bratem) rozbojów. W związku z tym podkreślić należy, że wszystkie wymienione (przykładowo) w art. 50 § 2 k.k. okoliczności, które zresztą należą do różnych sfer (przedmiotowa i podmiotowa strona czynu oraz osobowość sprawcy), mają - z jednym wyjątkiem - charakter ambiwalentny, tzn. mogą być traktowane bądź jako okoliczności obciążające, bądź też jako okoliczności łagodzące przy wymiarze kary. Wyjątek stanowi ostatnia wymieniona w art. 50 § 2 k.k. okoliczność, a mianowicie: "współdziałanie z nieletnim przy popełnieniu przestępstwa". Jakkolwiek kodeks karny nie określa wprost tej okoliczności jako obciążającej, uznać jednak należy, że współdziałanie z nieletnim przy popełnieniu zwłaszcza przestępstwa umyślnego powinno być z istoty swej traktowane jako ustawowa okoliczność wpływająca na zaostrzenie kary. Jeżeli w tym kontekście uwzględni się bezsporny fakt, że oskarżony dokonując rozbojów współdziałał ze swym nieletnim bratem Krzysztofem G., to należało dojść do wniosku, iż brak podstaw do stwierdzenia, że wymierzone oskarżonemu kary są rażąco surowe, co w konsekwencji nie pozwala na ich złagodzenie (...).