Rw 579/70
WyrokIzba Cywilna1970-06-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uszkodzenie pojazdu wojskowego, będące wynikiem nieumyślnego działania sprawcy, wyczerpuje ustawowe znamiona przestępstwa z art. 330 § 2 k.k. w postaci umyślnego spowodowania uszczerbku dla interesów służby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uszkodzenie pojazdu wojskowego, jeśli nastąpiło w wyniku nieumyślnego działania sprawcy, nie stanowi umyślnego uszczerbku dla interesów służby w rozumieniu art. 330 § 2 k.k. Przepis ten wymaga, aby wszystkie ustawowe znamiona, w tym uszczerbek dla interesów służby, były zawinione umyślnie. Sąd wskazał, że sprawca, zabierając samochód w godzinach przedpołudniowych, działał z uszczerbkiem dla interesu służby i na to się godził, co wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 330 § 2 k.k., jednakże przypisane w wyroku skutki uszkodzenia pojazdu, niebędące istotą tego przestępstwa, miały charakter okoliczności obciążających sprawcę jedynie w stopniu nieumyślnym.Stan faktyczny
Andrzej N. został skazany za samowolne opuszczenie stanowiska służbowego oraz zabranie z terenu jednostki wojskowej samochodu marki "Warszawa" i przejechanie nim 101 km. W wyniku niewłaściwej eksploatacji pojazd został częściowo uszkodzony, co naraziło jednostkę wojskową na straty. Sąd pierwszej instancji uznał, że uszkodzenie pojazdu wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 330 § 2 k.k. w postaci uszczerbku dla interesów służby. Obrońca wniósł rewizję, domagając się uznania oskarżonego za winnego popełnienia jednego przestępstwa i wymierzenia łagodniejszej kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części skazującej z art. 330 § 1 i 2 k.k. oraz złagodził wymierzoną karę i karę łączną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski. Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 1970 r. sprawy Andrzeja N., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 325 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo z art. 330 § 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 13 maja 1970 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części skazującej z art. 330 § 1 i 2 k.k. w ten sposób, że: a) Andrzej N. został uznany za winnego, iż dnia 5 kwietnia 1970 r. około godz. 1 zabrał samowolnie z garażu jednostki wojskowej w N. samochód marki "Warszawa" i wyjechał nim kolejno do N.1, N.2 i N.3, przejeżdżając łącznie 101 km z uszczerbkiem dla interesu służby w postaci usunięcia z dyspozycji jednostki wojskowej zabranego pojazdu w godzinach przedpołudniowych dnia 5 kwietnia 1970 r., b) złagodził wymierzoną na podstawie art. 330 § 2 k.k. karę do 1 roku pozbawienia wolności, a karę łączną do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczneAndrzej N. skazany został za to, że:1) wyznaczony rozkazem dziennym dowódcy kompanii łączności do pełnienia służby dyżurnego sztabu jednostki wojskowej w N., naruszył wynikający w instrukcji obowiązek regulujący tok tej służby przez to, że około godz. 1 dnia 5 kwietnia 1970 r. samowolnie na czas dłuższy opuścił budynek sztabu jednostki, w którym powinien był przebywać, i wyjechał z N., do odległych miejscowości;2) 5 kwietnia 1970 r. około godz. 1 zabrał samowolnie z terenu jednostki wojskowej w N. wojskowy samochód marki "Warszawa" i wyjechał nim kolejno do N.1, N.2 i N.3, przejeżdżając łącznie 101 km, a następnie na skutek niewłaściwej eksploatacji pojazdu doprowadził do częściowego uszkodzenia go, przez co naraził jednostkę wojskową w N. na straty wynoszące łącznie 2.584,30 zł i tym sposobem spowodował uszczerbek dla służby.Obrońca wnosił w rewizji o uznanie oskarżonego za winnego popełnienia jednego przestępstwa z art. 325 § 1 i 330 § 2 k.k. i o wymierzenie za nie kary 1 roku aresztu wojskowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji co do naruszenia prawa materialnego jest o tyle tylko zasadny, że Sąd I instancji błędnie ustalił, iż fakt spowodowania przez oskarżonego uszkodzenia samochodu wyczerpuje ustawowy element przestępstwa z art. 330 § 2 k.k. pod postacią uszczerbku dla interesów służby.Wszystkie ustawowe znamiona przewidziane w art. 330 § 2 k.k., w tym także i wymieniony, muszą być przez sprawcę zawinione umyślnie. Taka postać winy jest warunkiem bytu umyślnego przestępstwa przewidzianego w tym przepisie. Przewód sądowy nie wykazał, by oskarżony doprowadził do uszkodzenia samochodu umyślnie, że zatem w tej postaci spowodował on umyślnie uszczerbek dla interesów służby. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że oskarżony ponosi winę za omawiany skutek swego działania, jednakże tylko nieumyślnie, co nie wystarcza do stwierdzenia, że wyczerpał on wszystkie ustawowe elementy zarzuconego mu przestępstwa. Sąd powinien był mieć to na uwadze, a jednocześnie powinien był uwzględnić, że oskarżony, zabierając samochód wojskowy w nocy, kiedy w zasadzie nie jest on służbowo wykorzystywany, używał go jednak przez szereg godzin, w tym w ciągu przedpołudnia w dniu 5 kwietnia 1970 r., a więc w czasie, w którym interes służby wymagał na pewno pozostawania samochodu w dyspozycji jednostki. Oskarżony był świadom tego, że w tym zakresie, pozbawiając jednostkę wojskową możliwości wykorzystania samochodu w czasie, w którym jest on normalnie eksploatowany, działa z uszczerbkiem dla interesu służby i na to się godził. W tych warunkach oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo z art. 330 § 2 k.k. Przypisane natomiast w wyroku skutki, które nie należą do istoty tego przestępstwa, mają charakter okoliczności w poważnym stopniu oskarżonego obciążających.Nie jest zasadny zarzut rewizji, że Sąd z naruszeniem prawa materialnego błędnie uznał działanie oskarżonego za dwa odrębne przestępstwa. Instancja rewizyjna podziela prawidłowość dokonanej w tym zakresie w zaskarżonym wyroku oceny prawnej działania oskarżonego.Jeśli chodzi o wymiar kary za przestępstwo z art. 330 § 2 k.k. i kary łącznej, to Sąd Najwyższy podziela pogląd rewizji, iż zachodzi tu rażąca niewspółmierność kary. Zawinienie bowiem sprawcy i szkodliwość społeczna jego działania nie były tak znaczne, by uzasadniały wymierzenie za to przestępstwo kary aż półtora raza wyższej od współmiernej kary za naruszenie obowiązków służby dyżurnego sztabu jednostki wojskowej, zagrożone taką samą sankcją karną jak przestępstwo z art. 330 § 2 k.k.Za zasadny zatem w tym zakresie uznaje Sąd Najwyższy wniosek rewizji o złagodzenie kary.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1353/72 1973-01-11Czy samowolne użycie pojazdu mechanicznego przez żołnierza, bez uszczerbku dla interesów służby, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 330 § 2 k.k.?
- U 6/70 1970-12-22Czy samo zużycie paliwa i części resursu przebiegu pojazdu mechanicznego, lub jego czasowe usunięcie spod władztwa jednostki, stanowi uszczerbek dla interesu służby w rozumieniu art. 330 § 2 k.k. w przypadku nielegalnego…
- Rw 865/72 1972-09-15Czy samowolne użycie wojskowego pojazdu mechanicznego z uszczerbkiem dla interesów służby, połączone z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym skutkującym uszkodzeniem pojazdu, stanowi zbieg przestępstw z art. 1…
- Rw 1053/83 1984-01-16Czy samowolne użycie wojskowego pojazdu mechanicznego przez żołnierza, które nie spowodowało konkretnych ujemnych następstw dla służby, stanowi przestępstwo z art. 330 § 2 k.k., czy też powinno być kwalifikowane jako nar…
- Rw 870/83 1983-10-27Czy samowolne użycie powierzonego wojskowego pojazdu mechanicznego, które zakłóciło normalny tok wykonywania zadań służbowych lub zasad pełnienia służby, stanowi uszczerbek dla interesów służby w rozumieniu art. 330 § 2…
Powołane przepisy
art. 325 § 1 KKart. 330 § 2 KKart. 330 § 1art. 325 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.