Rw 633/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: płk M. Bieniaszewski (sprawozdawca), płk S. Rzeczycki.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Szulczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo z art. 311 § 1 i 2, 312 § 1 i 2 w związku z art. 316 i w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionych przez Prokuratora Prokuratury Garnizonowej Wojsk Lotniczych w Poznaniu i obrońcy od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 4 maja `1971 r.zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 311 § 1, 2 i 3, 312 § 1 i 2 w związku z art. 316 i w związku z art. 59 § 1 k.k.,b) przyjęcie za podstawę prawną wymiaru kary art. 311 § 3 w związku z art. 59 § 1 k.k. i podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do 3 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu z dnia 4 maja 1971 r. Kazimierz M. został skazany za to, że w dniu 13 grudnia 1970 r. w N. dopuścił się czynu o charakterze chuligańskim w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości, występując ubrany po cywilnemu, nie chciał - po zatrzymaniu przez patrol garnizonowy - okazać dokumentów, dopuścił się czynnej napaści na dowódcę patrolu Zdzisława P., którego uderzył w twarz wyciorem od pistoletu wojskowego, na skutek czego doznał on otarcia naskórka twarzy, stawiał czynny opór patrolowym i w trakcie tego kopnął przypadkowo Stanisława R. oraz używał słów wulgarnych.Obrońca wnosił w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu z art. 312 § 1 k.k. bez zastosowania art. 59 § 1 k.k. i o wymierzenie oskarżonemu możliwie łagodnej kary.Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zarzucił naruszenie prawa materialnego i nieorzeczenie kary dodatkowej degradacji oraz wymierzenie rażąco łagodnej kary - w stosunku do zawinienia oskarżonego i stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu - kary pozbawienia wolności i w związku z tym wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kary zgodnie z wnioskiem oskarżyciela na rozprawie sądowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest słuszny zarzut obrońcy, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie zakwalifikował czyn oskarżonego przyjmując, że dokonał on czynnej napaści na Zdzisława P. i że ten jego czyn miał charakter chuligański.Braku w czynie oskarżonego znamion przestępstwa czynnej napaści w rozumieniu art. 311 k.k. obrońca dopatruje się w tym, że oskarżony, podejmując ustalone w wyroku działanie w stosunku do Zdzisława P., miał zamiar udaremnienia zamierzonej przez niego czynności służbowej, a nie dokonanie czynnej napaści. Należy jednak stwierdzić, że w argumentacji obrońcy zachodzi pomylenie pojęcia zamiaru z pojęciem celu. W rozpoznawanej sprawie udaremnienie zatrzymania oskarżonego przez Zdzisława P. było nie zamiarem, lecz celem działania oskarżonego. Cel ten oskarżony zamierzał osiągnąć przez działanie, które mieści się w dyspozycji art. 311 k.k. i wypełnia zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe znamiona przestępstwa określonego w tym przepisie.Uznanie więc przez Sąd pierwszej instancji, że oskarżony, bijąc Zdzisława P., dopuścił się czynnej napaści w rozumieniu art. 311 k.k., nie budzi z punku widzenia słuszności oceny tego czynu pod względem prawnym żadnych zastrzeżeń. Należy jedynie stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji, stosując kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 311 § 1 i 2 k.k., nie uwzględnił należycie faktu użycia przedmiotu, którym zadał on cios Zdzisławowi P., jak również nie uwzględnił skutku będącego wynikiem dokonania przez oskarżonego czynnej napaści.Sąd ustalił w wyroku, że oskarżony uderzył Zdzisława P. w twarz wyciorem od pistoletu na skutek czego Zdzisław P. doznał otarcia naskórka twarzy. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że otarcia te występują w okolicy lewego łuku brwiowego i kąta przysiatkowego oka pokrzywdzonego Zdzisława P. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że oskarżony, dokonując czynnej napaści na Zdzisława P., wypełnił swoim działaniem znamiona przestępstwa z art. 311 § 1, 2 i 3 k.k. Zadanie ciosu metalowym wyciorem, w okolicę oka ludzkiego, a więc organu niezwykle czułego na jakiekolwiek oddziaływanie mechaniczne, należy ocenić jako działanie przy użyciu niebezpiecznego przedmiotu w rozumieniu art. 311 § 3 k.k. Przyjęcie kwalifikacji prawnej z tego przepisu znajduje również uzasadnienie w skutkach spowodowanych działaniem oskarżonego, a mianowicie w uszkodzeniu tkanek naskórka opisanym w wymienionym wyżej zaświadczeniu lekarskim.Nie można zgodzić się z wywodami rewizji obrońcy, że czyn oskarżonego nie ma cech chuligaństwa. Należy zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji uzasadnił przyjęcie chuligańskiego charakteru czynu oskarżonego szeregiem okoliczności towarzyszących jego działaniu. Do okoliczności tych należy wywołanie zdarzenia pod wpływem stanu nietrzeźwości bez powodu w rozumieniu prawa, przy czym oskarżony działał publicznie, zajście bowiem odbyło się przed kawiarnią i na korytarzu kawiarni, gdzie znajdowały się osoby cywilne i przyglądały się zajściu.W związku z dokonaniem - odmiennie niż uczynił to Sąd pierwszej instancji - oceny czynu oskarżonego pod względem prawnym i przyjęciem kwalifikacji tego czynu z przepisu przewidującego surowszą sankcję, zachodzi konieczność podwyższenia wymierzonej oskarżonemu kary. Uwzględniając przytoczone przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wymiaru kary okoliczności łagodzące, Sąd Najwyższy uznał, że kara w najniższej granicy zagrożenia ustawowego będzie wystarczającym środkiem społecznego oddziaływania i reedukacji samego oskarżonego i dlatego orzekł jak na wstępie.