Rw 645/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Radwański, ppłk. S. Gutaker.Prokurator: mjr E. Kemparowa.Sąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 10 czerwca 1967 r., sprawę Alfonsa G., skazanego z art. 130 § 1 k.k.W.P. na karę 9 miesięcy więzienia za to, że w dniu 29 stycznia 1967 r. nie dopełnił swoich obowiązków służbowych wynikających z punktu 206 i 221 regulaminu Służby Garnizonowej i Wartowniczej Sił Zbrojnych PRL oraz instrukcji dowódcy warty nr 2 przez to, że będąc wyznaczonym na dowódcę warty nr 2 w jednostce wojskowej w N. przy bomboskładzie, to jest przy obiekcie o specjalnym znaczeniu wojskowym, spożywał napoje alkoholowe, a następnie około 19,30 bez wiedzy i zgody oficera dyżurnego jednostki opuścił wartownię udając się na zabawę taneczną do wsi Nʼ., wprawiał się w dalszym ciągu w stan nietrzeźwości, w wyniku czego był niezdolny do pełnienia wyznaczonej mu służby, a nadto dał dwa strzały z posiadanego pistoletu służbowego.Obrońca wnosił w skardze rewizyjnej o złagodzenie wymierzonej Alfonsowi G. kary i o warunkowe zawieszenie jej wykonania przy poprawieniu kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na art. 135 k.k.W.P. Obrońca zarzuca, że wprawienie się oskarżonego w stan nietrzeźwości stanowi istotę przestępstwa z art. 135 k.k.W.P., a więc nie może być okolicznością obciążającą. Ponadto obrońca powołuje się na nienaganny dotychczas tryb życia oskarżonego.Sąd Najwyższy, w częściowym uwzględnieniu skargi rewizyjnej obrońcy, zmienił wyrok Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 10 czerwca 1967 r. w sprawie Alfonsa G. przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 130 § 1 k.k.W.P. na właściwą kwalifikację z art. 135 § 1 i 2 k.k.W.P. i przez przyjęcie art. 135 § 2 k.k.W.P. za podstawę wymiaru kary.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Zarzut zastosowania w zaskarżonym wyroku błędnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jest trafny.Przepis art. 130 k.k.W.P., zastosowany w zaskarżonym wyroku, przewiduje odpowiedzialność karną żołnierza za wszelkie przekroczenie lub nadużycie władzy, wykorzystanie stanowiska albo niedopełnienie obowiązku służbowego, jeżeli to wywołało lub mogło wywołać szkodliwe następstwa. Przepis ten przewiduje dużą rozpiętość między dolną a górną granicą sankcji karnej (od 6 miesięcy więzienia do 10 lat więzienia), ponieważ mogą tu wchodzić w grę czyny zarówno mniejszej wagi, jak i bardzo wielkiej wagi. Jest to więc przepis mający zastosowanie wówczas, gdy inne przepisy prawa karnego nie nakazują karać wyraźnie w tych przepisach skonkretyzowanego przekroczenia lub nadużycia władzy, wykorzystania stanowiska albo niedopełnienia obowiązku. Skoro istnieje przepis przeznaczony do zwalczania nadużycia władzy lub niedopełnienia obowiązku służbowego przez naruszenie regulaminu służby wartowniczej (art. 135 k.k.W.P.), to ten przepis, a nie ogólny przepis art. 130 k.k.W.P. ma zastosowanie do przestępstw wartowniczych. Wchodzi tu bowiem w grę zasada priorytetu ustawy szczególnej w stosunku do ustawy ogólnej (lex specialis derogat legi generali).W wypadkach zaś gdy mamy do czynienia ze stosunkiem ustawy szczególnej do ogólnej, nie może być mowy o stosowaniu art. 32 § 1 k.k.W.P., jak to błędnie przyjmuje Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Pierwszeństwo przysługuje wówczas ustawie szczególnej, chociażby ustawa ogólna zawierała surowsze sankcje od szczególnej.Przepis art. 135 k.k.W.P., jako mający łagodniejszą sankcję karną niż ogólny przepis art. 130 § 1 k.k.W.P., stanowi swego rodzaju "uprzywilejowaną postać" przekroczenia władzy lub niedopełnienia obowiązku służbowego przewidzianego w art. 130 § 1 k.k.W.P. W wypadku więc gdy czyn sprawcy wyczerpuje wszystkie elementy przestępstwa przewidzianego w art. 135 k.k.W.P., to mimo że wyczerpuje on także elementy przestępstwa z art. 130 § 1 k.k.W.P. zagrożonego surowszą sankcją karną, czyn ten należy kwalifikować jedynie z art. 135 k.k.W.P. i bez stosowania przepisu art. 32 § 1 k.k.W.P.Skoro więc oskarżony, jako dowódca warty, naruszył przepisy Regulaminu Służby Garnizonowej i Wartowniczej, szczegółowo zresztą wymienione w sentencji zaskarżonego wyroku, to niedopełnienie przezeń obowiązku służbowego dowódcy warty polegające na naruszeniu tych przepisów stanowi przestępstwo z art. 135 k.k.W.P., a nie z art. 130 k.k.W.P. Ponieważ oskarżony Alfons G. był dowódcą warty przy bomboskładzie, a więc przy składzie materiałów wybuchowych, przeto powinien on odpowiadać za kwalifikowane przestępstwo z art. 135 § 1 i 2 k.k. W.P.W tym też kierunku należy zaskarżony wyrok zmienić.2. Mimo konieczności zmiany kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na łagodniejszą Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary. Jak wynika bowiem z ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, zgodnych z wynikami przewodu sądowego, oskarżony całkowicie zlekceważył sobie obowiązki dowódcy warty przy tak ważnym obiekcie, jakim jest bomboskład. Oskarżony zamiast pełnić swoje obowiązki opuścił wartownię i oddawał się przez cały niemal dzień pijaństwu, wprawiając się w stan głębokiego opilstwa (2,26 promille alkoholu we krwi). Wszystkie istotne okoliczności łagodzące znajdują już swoje odzwierciedlenie w zastosowanym przez Sąd I instancji wymiarze kary, kara zaś 9 miesięcy więzienia za tego rodzaju czyn nie jest karą niewspółmiernie surową. Zawieszenie wykonania tej kary spowodowałoby, że kara z zawieszeniem jej wykonania byłaby zbyt łagodna.