Rw 646/71

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza O., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa:1) z art. 329 § 2 k.k. na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności,2) z art. 286 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności,3) z art. 199 § 1 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności i 500 zł grzywny - oraz łącznie na karę dwóch lat pozbawienia wolności i 500 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 lipca 1971 r. zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary dwóch lat pozbawienia wolności na okres próby wynoszący trzy lata, a to na podstawie art. 73 § 1 i art. 74 § 1 k.k.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z 12 lipca 1971 r. skazany został Kazimierz O. za przestępstwa:1) z art. 329 § 2 k.k. za to, że w grudniu 1970 r. w N. i w kwietniu 1971 r. na poligonie w N. samowolnie zabrał kilkadziesiąt naboi, 5 zapalników do granatów dymnych i bagnet, po czym wymienione środki walki w dniu 29 maja 1971 r. w zamiarze wywiezienia do swego miejsca zamieszkania wyniósł poza rejon zakwaterowania jednostki wojskowej;2) z art. 286 k.k. za to, że od grudnia 1970 r. do dnia 29 maja 1971 r. przechowywał bez wymaganego zezwolenia wymienione wyżej środki walki;3) z art. 199 § 1 k.k. za to, że w maju 1971 r. zagarnął z kompanii płaszcz wartości 550 zł, po czym w zamiarze zawiezienia go do swego miejsca zamieszkania w dniu 29 maja 1971 r. wyniósł przedmiotowy płaszcz poza rejon zakwaterowania jednostki wojskowej.Łącznie wymierzono oskarżonemu karę dwóch lat pozbawienia wolności i 500 zł grzywny.Od powołanego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego. W rewizji zawarty jest zarzut: a) obrazy przepisów prawa materialnego przez skazanie Kazimierza O. za przestępstwo z art. 286 k.k., mimo iż skazanie za przestępstwo z art. 329 § 2 k.k. wyłącza odrębną odpowiedzialność za czyn określony w art. 286 k.k.; b) wymierzenia oskarżonemu rażąco niewspółmiernie surowej kary. W związku z tym skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 286 k.k. i warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu tego ostatniego wniosku skarżący wywodzi, że oskarżony cieszył się dotychczas opinią uczciwego człowieka pracy i zdyscyplinowanego żołnierza, że oskarżony dopuszczając się przestępstwa "nie kierował się niskimi pobudkami" i że oskarżony zabrał amunicję "na pamiątkę" i nie miał zamiaru tej amunicji "nigdy wykorzystywać."Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu wiceprokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, oraz po wysłuchaniu obrońców, wnoszących o uwzględnienie wniesionej rewizji, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody rewizji, zmierzające do uzasadnienia poglądu, iż dokonany przez oskarżonego zabór amunicji, a następnie jej posiadanie nie stanowi dwóch przestępstw w tzw. zbiegu "realnym" z art. 329 § 2 k.k. i z art. 286 k.k., lecz tylko jedno przestępstwo z art. 329 § 2 k.k., nie są przekonywające. Rozstrzygając tę kwestię Sąd Najwyższy stanął na gruncie uchwały Połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1964 r. VI KO 57/63 (OSNKW 1964/10 poz. 142). Z treści tej uchwały wynika pogląd, że zabór między innymi amunicji i jej następne nielegalne przechowywanie stanowią dwa odrębne przestępstwa w zbiegu realnym. Brak jest dostatecznych podstaw, do kwestionowania tego poglądu na gruncie nowego kodeksu karnego, gdyż zmiana stanu prawnego, wyrażająca się w tym, że przepis art. 4 § 1 m.k.k. stanowił między innymi o przechowywaniu bez zezwolenia broni palnej lub amunicji, a przepis art. 286 k.k. traktuje między innymi o posiadaniu bez wymaganego zezwolenia broni palnej lub amunicji nie podważa trafności tych argumentów, które stały się podstawą rozstrzygnięcia przez połączone Izby Sądu Najwyższego omawianej w powołanej uchwale kwestii prawnej. Z tych względów Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że stanowisko sądu I instancji, który uznał, że oskarżony dokonując najpierw zaboru różnego rodzaju amunicji, a następnie amunicję tę posiadał, dopuścił się dwóch odrębnych przestępstw z art. 329 § 2 k.k. i z art. 286 k.k., tym bardziej że oskarżony posiadał również amunicję otrzymaną od kolegów, a więc amunicję, której nie zabrał w rozumieniu art. 329 § 2 k.k.W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony, wykorzystując różne okazje przywłaszczył sobie 64 sztuki, amunicji do pistoletu, zabrał 5 zapalników do granatów dymnych i jeden bagnet oraz posiadał otrzymane od kolegów 17 sztuk różnej amunicji. Ponadto oskarżony zagarnął jeden płaszcz. Czyn oskarżonego, polegający na przywłaszczeniu względnie zabraniu przezeń wymienionych środków walki, tak ze względu na ich rodzaj (amunicja pistoletowa i karabinowa), jak i ich ilość oraz pobudki działania oskarżonego nie przedstawia tak dużego ładunku społecznego niebezpieczeństwa, iż - przy uwzględnieniu innych okoliczności - wyłączona byłaby możliwość warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej mu kary. Zwraca szczególną uwagę zaakcentowana w zaskarżonym wyroku skrucha okazana przez oskarżonego w czasie rozprawy sądowej. Podkreślić bowiem należy, że rozprawa główna odbyła się na terenie jednostki wojskowej w obecności około 400 żołnierzy. Oskarżony wobec tych żołnierzy stwierdził: "Będąc świadomym (...) dokonanego przestępstwa, chciałbym szczerze i prawdziwie wyjaśnić wszystko, jak przystało na żołnierza dotychczas nie karanego. Chcę mówić szczerze i otwarcie, wyznać chcę całą prawdę, może w ten sposób ustrzegę kolegów przed przykrościami, jakie mogły by ich spotkać, gdyby przypadkiem chcieli iść w moje ślady. Bardzo żałuję swojego czynu, dopuszczając się przestępstwa zniszczyłem cały swój dotychczasowy dorobek moralny. Także "zepsułem" dobrą opinię kompanii, w której, służyłem. Nigdy nie wstąpię już na drogę przestępstwa. Wstydzę się swoich czynów. Wiem, że tylko uczciwą pracą będę mógł zrzucić piętno człowieka karanego." Wynikająca z treści przytoczonych wyjaśnień postawa oskarżonego, będąca wynikiem zrozumienia szkodliwości społecznej jego czynu, ma szczególną wymowę, tym bardziej gdy zważy się, że oskarżony w czasie pełnienia ponad 18 miesięcy służby wojskowej był pod każdym względem wzorowym żołnierzem, któremu w związku z tym udzielono kilka wyróżnień. Przed powołaniem do służby wojskowej - jak wynika z treści wywiadu środowiskowego i z treści opinii Zakładów Metalowych w N. - oskarżony prowadził nienaganny tryb życia, będąc robotnikiem (tokarzem) zdyscyplinowanym i należycie wywiązującym się z obowiązków służbowych. Oskarżony "nie posiadał żadnych kontaktów z elementem przestępczym ani chuligańskim", a członkowie najbliższej rodziny oskarżonego (ojciec oskarżonego jest członkiem PZPR i ORMO) cieszą się opinią nieposzlakowanych obywateli. W tym kontekście niesłusznie sąd I instancji dopatrzył się dużej szkodliwości społecznej czynów oskarżonego jedynie dlatego, że zabrane przez oskarżonego amunicja i inne przedmioty "mogły być wykorzystane przez osoby trzecie dla celów przestępnych." Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony przekazałby komukolwiek posiadaną amunicję.Przytoczone okoliczności - zdaniem Sądu Najwyższego - uzasadniają w pełni przekonanie, że oskarżony mimo niewykonania wymierzonej mu kary nie popełni ponownie przestępstwa i będzie przestrzegał porządku prawnego. Zilustrowana poprzednio postawa oskarżonego w czasie rozprawy sądowej, stanowiąc zarazem podstawę pozytywnej oceny jego zachowania się po popełnieniu przestępstwa (ar. 50 § 2 k.k.), powinna przyczynić się do kształtowania właściwych postaw wśród żołnierzy, co w konsekwencji sprawia, że względy na społeczne oddziaływanie kary nie przemawiają przeciwko zastosowaniu wobec oskarżonego przepisu art. 73 § 1 k.k.Z tych względów należało orzec jak na wstępie.