Rw 668/75
WyrokIzba Cywilna1975-12-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności przewidziana w art. 294 k.k. może być orzeczona obok kary dodatkowej degradacji, a jeśli nie, to jakie są tego konsekwencje?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obok kary ograniczenia wolności przewidzianej w art. 294 k.k. nie można orzekać kary dodatkowej degradacji. Wynika to z faktu, że skazanie na karę degradacji skutkuje zwolnieniem skazanego z mocy prawa z zawodowej służby wojskowej, podczas gdy karę ograniczenia wolności można wykonywać tylko w warunkach pełnienia zawodowej służby wojskowej. W związku z tym, orzekając karę ograniczenia wolności, należało uchylić orzeczoną wobec oskarżonego karę dodatkową degradacji.Stan faktyczny
Eugeniusz O. został skazany nieprawomocnie za przestępstwa z art. 321 k.k. i art. 11 § 1 w zw. z art. 214 k.k. na kary pozbawienia wolności z degradacją. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając wymierzenie zbyt surowej kary i pominięcie okoliczności łagodzących. Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję, zmieniając wyrok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez wymierzenie Eugeniuszowi O. kar ograniczenia wolności oraz uchylenie kary dodatkowej degradacji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski (sprawozdawca), płk J. Gawrysiak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 1975 r. na rozprawie sprawy Eugeniusza O., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w art. 321 k.k. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z degradacją oraz w art. 11 § 1 w zw. z art. 214 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, i łącznie na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z degradacją, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 2 października 1974 r. uwzględnił rewizję obrońcy i zaskarżony wyrok zmienił przez:1) wymierzenie Eugeniuszowi O. - zamiast kar wymierzonych przez sąd pierwszej instancji:a) za czyn opisany w pkt 1 na podstawie art. 321 w zw. z art. 294 § 1 i 2 k.k. kary 5 miesięcy ograniczenia wolności,b) za czyn opisany w pkt 2 na podstawie art. 214 § 1 w zw. z art. 294 § 1 i 2 oraz art. 12 § 1 k.k. kary 3 miesięcy ograniczenia wolności orazc) łącznie - na podstawie art. 67 § 1 k.k. - kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, 2) uchylenie wymierzonej oskarżonemu przez sąd pierwszej instancji kary dodatkowej degradacji (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania.W motywach rewizji skarżący zarzuca sądowi pierwszej instancji, że w wyroku pominął wiele istotnych okoliczności łagodzących, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia oskarżonemu zbyt surowej kary pozbawienia wolności, a także wymierzenia jej w postaci bezwzględnej.Uzasadnienie prawne(...) W związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna.W szczególności obrońca ma rację, kiedy zarzuca wyrokowi sądu pierwszej instancji wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernie surowej kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy już niejednokrotnie podkreślał w swym orzecznictwie, że o doborze i wysokości kary powinien przede wszystkim decydować stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, a także jej społeczne cele i zadania. W konkretnej sprawie sąd pierwszej instancji nie zastosował się do tych wskazań, mając bowiem możliwość doboru właściwej represji wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności, całkowicie nie odpowiadającą stopniowi jego zawinienia....(...) Sąd Najwyższy uznał, że represją odpowiadającą stopniowi zawinienia oskarżonego byłaby kara nie przekraczająca 6 miesięcy aresztu wojskowego, a skoro tak, tonie ma również przeszkód do tego, aby na podstawie przepisu art. 294 k.k. orzec za popełnione przestępstwo karę ograniczenia wolności, umożliwiającą mu rehabilitację w warunkach odbywania zawodowej służby wojskowej.Obok kary ograniczenia wolności przewidzianej w art. 294 k.k. nie można orzekać kary dodatkowej degradacji (art. 296 k.k.). Wynika to z faktu, że skazanie na karę degradacji skutkuje zwolnienie skazanego z mocy prawa z zawodowej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się wyroku (§ 189 ust. 1 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 45 z dnia 9 września 1970 r. w sprawie przebiegu służby wojskowej żołnierzy zawodowych - Dz. Roz. MON Nr 16, poz. 83), podczas gdy karę ograniczenia wolności przewidzianą w art. 294 k.k. - jak wskazał już Sąd najwyższy (OSNKW 1971, z. 9, poz. 134) - można wykonywać tylko w warunkach pełnienia zawodowej (okresowej) służby wojskowej.Z tych względów, uznając za celowe wymierzenie oskarżonemu kary ograniczenia wolności, jednocześnie należało uchylić orzeczoną wobec niego karę dodatkową degradacji.
Powiązane orzeczenia
- WR 483/88 1988-11-18Czy orzeczenie degradacji wobec żołnierza zawodowego, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed uprawomocnieniem się wyroku, jest dopuszczalne?
- Rw 1137/73 1974-01-16Czy kara dodatkowa degradacji może być orzeczona wobec żołnierza skazanego za występek popełniony z winy nieumyślnej?
- Rw 548/83 1983-08-07Czy orzeczenie kary degradacji obok kary pozbawienia praw publicznych stanowi naruszenie prawa materialnego, gdy kara pozbawienia praw publicznych obejmuje utratę stopnia wojskowego?
- RNw 28/85 1986-01-28Czy można orzec karę dodatkową degradacji wobec żołnierza, który popełnił zbrodnię, jeśli odstąpiono od orzeczenia obligatoryjnej kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych, a następnie został on przeniesiony do rezerw…
- U 5/74 1974-10-02Czy kary dodatkowe przewidziane w art. 296 i 297 k.k. (degradacja i obniżenie stopnia wojskowego) można orzec wobec osoby, która w chwili orzekania nie pełni czynnej służby wojskowej?
Powołane przepisy
art. 321 KKart. 11 § 1art. 214 KKart. 321art. 294 § 1art. 214 § 1art. 12 § 1 KKart. 67 § 1 KKart. 294 KKart. 296 KK§ 1§ 189 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.