Rw 805/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: płk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk C. Lipski.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Jana K., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 1965 r.: 1) z art. 163 § 1 k.k.W.P. na karę 5 lat więzienia za to, że "z końcem miesiąca grudnia 1963 r. bądź też z początkiem 1964 r. w N. dokonał włamania do magazynu chemiczno-saperskiego jednostki wojskowej, skąd dokonał zaboru 4 latarek elektrycznych, 3 noży saperskich, 3 obciskaczy minerskich, 1 kombinerek, 1 omomierza, 5 min ćwiczebnych OZM-3, spodni maskujących, bliżej nie określonej ilości petard, kostek dymnych i ręcznych granatów dymnych ogólnej wartości około 2.500 zł"; 2) z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej: a) na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia oraz 1.500 zł grzywny za to, że "w I kwartale 1964 r. daty bliżej nie ustalonej dokonał włamania do magazynów samochodowych części zamiennych zapasu nienaruszalnego oraz użytku bieżącego przy PSO jednostki wojskowej w N., skąd dokonał zaboru 2 prądnic samochodowych, 2 wyłączników elektromagnetycznych, 2 cewek zapłonowych, 8 kondensatorów, 3 przełączników nożnych do świateł samochodów, 1 rozdzielacza zapłonu, 1 pompy benzynowej, 1 rozrusznika, 1 gaźnika, 1 wiązki przewodów elektrycznych do kierunkowskazów, 1 lampy "Notka", 3 cewek zapłonowych, 5 świec zapłonowych, 12 różnych żarówek samochodowych, 8 kondensatorów, 10 naczepek do wentyli i około 20 środków do wentyli ogólnej wartości 5.880 zł", b) na karę 2 lat więzienia i 1.000 zł grzywny za to, że "z 8 na 9 października 1984 r., po dopasowaniu kluczy, włamał się do garażu samochodowego izby chorych jednostki wojskowej w N., skąd z zaparkowanych tam samochodów sanitarnych dokonał zaboru 1 klucza rozsuwanego, 1 podnośnika z pokrętłem, 1 wiadra brezentowego, 1 klucza płaskiego, 1 klucza oczkowego 12 X 14, 1 klucza oczkowego 8 X 10, młotka ślusarskiego z trzonkiem, 1 szczelinomierza, 1 klucza rurowego nasadowego do świec, 1 apteczki samochodowej "Robur", 1 sprężarki z wężem gumowym długości 8 metrów, 2 świec zapłonowych i 1 lusterka bocznego ogólnej wartości około 2.200 złotych", c) na karę 2 lat więzienia i 500 zł grzywny za to, że "z 10 na 11 października 1964 r., po dopasowaniu kluczy, włamał się do garażu jednostki wojskowej w N., skąd z zaparkowanych tam samochodów "Star-66" dokonał zaboru 1 karnistra 5-litrowego z olejem, 1 lampy przenośnej, 1 wybijaka cylindrowego, 1 szczelinomierza do regulacji zaworów i świec, 4 kluczy płaskich o wymiarach 8 X 9, 9 X 11, 25 X 27 i 12 X 13, 1 klucza oczkowego do nakrętek głowicy, 1 przewodu do odpowietrzania hamulców, 1 apteczki samochodowej "Star", 1 klucza nasadowego do tylnych zderzaków, 2 bezpieczników topikowych 10 A, 1 pompy do powietrza, 1 klucza do dyszy głównej gaźnika, 1 klucza rozsuwanego głównego, 1 korby rozruchowej, 1 dźwigienki przerywacza, 1 płytki kontaktowej, 1 żarówki reflektorowej, 1 żarówki światła miejskiego, 1 klucza nasadowego do miski olejowej, 2 par wycieraczek, 2 korków do chłodnicy, 2 lusterek bocznych, 1 zamka z dwoma klamkami do drzwi samochodów, 1 topora ciesielskiego, 1 piły poprzecznej, 1 łopaty saperskiej, wszystko ogólnej wartości 1.405 zł", d) na karę 3 lat więzienia i 1.700 zł grzywny za to, że "w nocy z 10 na 11 stycznia 1965 r., po przecięciu za pomocą nożyc saperskich kłódki przy drzwiach wejściowych do szatni izby chorych, włamał się do tej szatni, skąd dokonał zaboru 8 kurtek polowych z podpinkami, 7 pasów głównych, 6 czapek futrzanych, 2 kurtek polowych, 1 pary rękawic polowych zimowych, 1 spodni polowych z podpinką, 1 spodni wyjściowych żołnierskich i pary trzewików dla szeregowca oraz dokumenty osobiste K., wszystko ogólnej wartości 6.000 złotych; 3) z art. 1 § 1 cyt. ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.: a) na karę 7 miesięcy więzienia i 100 zł grzywny za to, że "w miesiącu listopadzie 1964 r. daty bliżej nie ustalonej z garażu jednostki wojskowej w N. dokonał kradzieży 1 kurtki polowej z podpinką wartości 467 zł przydzielonej do czasowego użytkowania Stanisławowi B., w której znajdowała się również kwota 500 zł, a którą to kurtkę zbył nie ustalonej osobie, b) na karę 8 miesięcy więzienia i 100 zł grzywny za to, że w III dekadzie miesiąca grudnia 1964 r. daty dokładnie nie ustalonej z korytarza izby chorych omawianej jednostki wojskowej dokonał zaboru dwóch kurtek polowych z podpinkami ogólnej wartości 934 zł przydzielonych do czasowego użytkowania Janowi B i Eugeniuszowi M., c) na karę 7 miesięcy więzienia i 100 zł grzywny za to, że "w miesiącu listopadzie lub grudniu 1964 r. daty bliżej nie ustalonej z dekoratorni tejże jednostki wojskowej skradł 1 kurtkę polową z podpinką wartości 467 zł przydzieloną do czasowego użytkowania Kazimierzowi O"; 4) z art. 257 § 1 k.k. na karę 7 miesięcy więzienia za to, że "w tym samym miejscu i czasie jak w pkt 3 c) dokonał kradzieży 1 papierośnicy, 1 broszki i zegarka marki "Start" ogólnej wartości 350 zł na szkodę Kazimierza O"- oraz na karę łączną 5 lat więzienia i 5.000 zł grzywny.Obrońca zaskarżył wyrok w części skazującej z art. 163 § 1 k.k.W.P., zarzucając niewspółmierny wymiar kary za to przestępstwo, i wnosił o zastosowanie art. 163 § 2 k.k.W.P. oraz o wydatne obniżenie wymierzonej kary.Sąd Najwyższy postanowił zmienić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 1965 r. w sprawie Jana K. przez: 1) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 163 § 1 k.k.W.P. na art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej i uznanie tego przepisu za podstawę wymiaru kary za ten czyn; 2) złagodzenie kary 5 lat więzienia wymierzonej na podstawie art. 163 § 1 k.k.W.P. do 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy więzienia i 500 (pięćset) złotych grzywny; 3) złagodzenie kary łącznej do 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy więzienia i 5.000 (pięciu tysięcy) złotych grzywny - i z powyższymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Biorąc pod uwagę wywody obrońcy, instancja rewizyjna stwierdza, iż przedmioty zagarnięte przez oskarżonego z magazynu chemiczno-saperskiego, a w szczególności latarki elektryczne, noże saperskie, obciskacze minerskie, miny ćwiczebne, petardy, kostki dymne i ręczne granaty dymne nie stanowią mienia wojskowego chronionego przepisem art. 163 k.k.W.P.Przez ochronę mienia wymienionego w art. 163 k.k.W.P. przepis ten za przedmiot swej ochrony przyjmuje gotowość bojową wojska, zapewnienie możliwości użycia tego mienia zgodnie z przeznaczeniem w każdym wymagającym tego momencie (por. postanowienie b. NSW Nr Rw 3/60 z 25 I 1960 r. - Orzecznictwo NSW za lata 1959-62, wyd. MON 1964).Skoro gotowość bojowa jest istotnym przedmiotem ochrony art. 163 k.k.W.P., to pod tym kątem widzenia należy interpretować zakres mienia wojskowego, o którym mowa w tym przepisie.Wymienione w nim broń i amunicja stanowią niewątpliwie najważniejszą cześć wyposażenia decydującego o sile bojowej wojska. Nie można jednak przypisywać tej roli w sposób nieograniczony wszystkim środkom, którymi dysponuje wojsko, niezależnie od tego, czy służą one do walki, czy też są tylko namiastką broni czy amunicji służącą do ćwiczeń. Użytego w art. 163 k.k.W.P. pojęcia broni i amunicji - ze względu na szczególny charakter tego przepisu podkreślony surowością sankcji karnej - nie można interpretować w sposób rozszerzający, przeciwnie, obowiązywać tu musi interpretacja ścieśniająca.Nie wydaje się przydatne w tym wypadku powoływanie się na interpretację pojęć broni i amunicji zawartą w słownikach czy encyklopediach, najczęściej rozbieżną (por. postanowienie b. NSW Rw 1219/60 z 14 listopada 1960 r. - Orzecznictwo NSW za lata 1959-1962 r., wyd. MON 1964, poz. 74), albowiem interpretacja ta jest bardzo szeroka i obejmuje środki służące walce podobnie jak środki ćwiczebne, przedmioty o dużym znaczeniu dla siły bojowej i przedmioty tego znaczenia pozbawione. Nie można zakładać, że wolą ustawodawcy było otoczenie szczególną ochroną z mocy przepisu art. 163 k.k.W.P. środków tak dalece zróżnicowanych pod wzglądem znaczenia i przydatności. Przeciwnie, należy przyjąć, że ustawodawca ochroną taką otoczył środki najbardziej istotne z punktu widzenia wyposażenia wojska i jego siły bojowej, w tym - jeśli chodzi o broń i amunicję - te mianowicie, które mogą służyć bezpośrednio do niszczenia przeciwnika. Jedynie więc broń i amunicja o takim wąsko ujętym znaczeniu i właściwościach objęte zostały ochroną przewidzianą art. 163 k.k.W.P.Zabrane przez oskarżonego miny ćwiczebne, petardy, kostki dymne i ręczne granaty dymne nie są środkami niszczenia przeciwnika ani środkami walki w ścisłym tego pojęcia znaczeniu, nie można ich zatem uważać w myśl tego, co wyżej powiedziano, za amunicję czy broń chronioną przez art. 163 k.k.W.P.Oskarżony więc, zabierając te przedmioty z magazynu, nie wypełnił przez to ustawowej istoty przypisanego mu przestępstwa z art. 163 § 1 k.k.W.P., natomiast czynem tym dopuścił się przestępstwa z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej. W tym też sensie należy poprawić kwalifikację prawną jego czynu.W związku z odmienną, korzystniejszą dla oskarżonego prawną oceną jego czynu zasadny staje się wniosek obrońcy o złagodzenie kary. Czyn oskarżonego swym stopniem społecznego niebezpieczeństwa nie odbiega w zasadzie od innych tego samego rodzaju przestępstw popełnionych przez oskarżonego, co z kolei powinno znaleźć wyraz w wymiarze kary, z uwzględnieniem jednak konieczności orzeczenia obok kary więzienia także kary grzywny.W konsekwencji nie może powyższa zmiana nie wywrzeć wpływu na wysokość kary łącznej, która w wyroku określona została wysokością kary orzeczonej na podstawie art. 163 § 1 k.k.W.P.