Rw 1176/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski.Sędziowie: ppłk A. Kruszka (sprawozdawca), mjr H. Kostrzewa.Prokurator: ppłk W. Ciechanowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skarg rewizyjnych oskarżonych, sprawę Romana S. i Daniela J., skazanych wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 3 października 1962 r. między innymi z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej na karę 6 miesięcy aresztu i 250 zł grzywny, a z art. 108 § 1 k.k.W.P. na kary dwukrotnie po 2 miesiące aresztu oraz na karą łączną 6 miesięcy aresztu z zaliczeniem na jej poczet tymczasowego aresztowania od 25 lipca 1962 r. oraz na 250 zł grzywny za to, że 20 lipca 1962 r. około godziny 18.30 na terenie jednostki wojskowej przedsięwzięli działanie skierowane bezpośrednio ku urzeczywistnieniu kradzieży mienia społecznego w ten sposób, że wspólnie zerwali plombę ze zbiornika samochodu ciężarowego marki "Ził-157" i ściągnęli z tegoż zbiornika do trzech kanistrów 50 litrów benzyny wartości około 240 zł, stanowiącej własność tejże jednostki wojskowej, w celu sprzedania jej przypadkowo poznanemu motocykliście, jednakże zamierzonego przestępstwa nie dokonali, gdyż kradzież ta została w porę ujawniona.Oskarżeni w skargach rewizyjnych wyrazili przekonanie, że wyrok jest dla nich krzywdzący. Sąd Najwyższy postanowiłzaskarżony wyrok utrzymać w mocy, pozostawiając skargę rewizyjną skazanych bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Oskarżonym wymierzona została istotnie surowa - w stosunku do wartości mienia, które usiłowali zagarnąć - kara, jednakże ta surowość podyktowana była istnieniem w sprawie okoliczności zwiększających społeczne niebezpieczeństwo czynu oskarżonych ponad to niebezpieczeństwo, które wynika z faktu usiłowania uszczuplenia mienia wojskowego o część stanowiącą małą wartość materialną.Benzyna, którą oskarżeni usiłowali ukraść, była zatankowana w baku samochodu-radiostacji w tym celu, aby samochód ten był w każdej chwili gotowy do manewru, do poruszania się i wykonania zadań wynikających z jego przeznaczenia. Działanie oskarżonych godziło nie tylko w całość mienia wojskowego, lecz także w gotowość użycia środka transportu wojskowego z umieszczoną na nim pracującą radiostacją.Aspekt ten nie może być pominięty w niniejszej sprawie. Powinien on być oceniony w każdym wypadku zagarnięcia mienia wojskowego. Mienie wojskowe jest mieniem społecznym o szczególnym znaczeniu, zwłaszcza w tym zakresie, w jakim wpływa na zdolność i gotowość bojową wojska. Stąd też ochrona tej części mienia wojskowego jest wzmożona przez surowsze zagrożenie karne (art. 163 k.k.W.P.), ochrona zaś pozostałej części tego mienia powinna być także wzmożona przez poczytanie sprawcy zagarnięcia za okoliczność obciążającą, jeżeli swoim czynem w sposób oczywisty obniża zdolność czy gotowość bojową w jakiejkolwiek dziedzinie.Sądy zatem obok badania wysokości szkody materialnej spowodowanej zagarnięciem mienia wojskowego powinny za każdym razem zajmować się oceną wpływu tej szkody na stan gotowości bojowej oraz oceną świadomości sprawcy co do zakresu tego wpływu. Jest to konieczne do ustalenia rzeczywistego stopnia społecznego niebezpieczeństwa konkretnego przestępstwa zagarnięcia mienia wojskowego i określenia współmiernej kary. Należy bowiem mieć na uwadze, że mogą zajść wypadki, kiedy zagarnięcie mienia wojskowego stosunkowo małej wartości spowoduje obniżenie czy nawet pozbawienie cech gotowości bojowej danego sprzętu. W takich wypadkach waga społeczna niebezpieczeństwa czynu może przesunąć się z elementu wysokości szkody materialnej na okoliczność obniżenia gotowości bojowej. Okoliczność ta zatem decydująco wpływa na wymiar kary.Niezależnie od stwierdzenia, że czyn oskarżonych godził w gotowość swobodnego manewrowania radiostacji, co jest okolicznością obciążającą, stwierdzić należy, że oskarżeni dopuścili się przestępstwa w zmowie i z dużą dozą zuchwalstwa. Taki sposób popełnienia czynu (obok ujemnych sylwetek oskarżonych i faktu wielokrotnego karania ich w trybie dyscyplinarnym) wskazuje na konieczność zastosowania surowej represji karnej, a to tym bardziej, że dopuścili się oni - zaraz po usiłowaniu zagarnięcia benzyny - samowolnych oddaleń z jednostki. Z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie ani wniosek o złagodzenie kar aresztu, ani o zawieszenie ich wykonania.Również nie może być uwzględniony wniosek obrońcy oskarżonego Romana S. o obniżenie do 100 zł kary grzywny, skoro została ona wymierzona w wysokości zbliżonej do ustawowego minimum i w sposób odpowiadający warunkom przepisu art. 34 § 2 k.k.W.P. i art. 56 k.k.