Rw 82/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 marca 1983 r. na rozprawie sprawy Stefana L., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 286 k.k. - z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. - na karę grzywny w wysokości 10.000 zł z jednoczesnym orzeczeniem przepadku dwóch karabinów typu "Mauzer", z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 stycznia 1983 r., uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 k.k. (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, a ściśle art. 24 § 2 k.k. przez jego niezastosowanie, pomimo że oskarżony działał w błędzie (polegającym na nieświadomości bezprawności czynu), którego nie mógł uniknąć w swoim działaniu - wniósł o: 1) przeprowadzenie bezpośrednio na rozprawie rewizyjnej dowodu z załączonych do niniejszej rewizji 13 zdjęć fotograficznych oraz 2) zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu. Po wysłuchaniu obrońcy, który popierając rewizję ograniczył zarazem jej wnioski do uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 k.k., oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie rewizji obrońcy i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja obrońcy jest zasadna, z tym jednak zastrzeżeniem, że w niniejszej sprawie nie wchodzi w grę - jak twierdzi skarżący - błąd co do bezprawności czynu przypisanego oskarżonemu w rozumieniu art. 24 § 2 k.k., lecz błąd co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, o którym mowa w art. 24 § 1 k.k. Rzecz bowiem polega na tym, że nieświadomość bezprawności jest tu zjawiskiem wtórnym, a mianowicie pochodną błędnej oceny sytuacji faktycznej. Okolicznością zaś stanowiącą znamię czynu zabronionego jest każde znamię, za pomocą którego ustawa określa czyn zabroniony (...). Toteż rzeczą obojętną jest, którego ze znamion dotyczy błąd; w konsekwencji oznacza to, że prawne skutki wywołuje już błąd co do jednego znamienia.Oskarżony - jak sam wyjaśnił na rozprawie głównej, a co nie zostało podważone pozostałymi dowodami, zwłaszcza że ustalenia faktyczne oparte zostały niemal wyłącznie właśnie na tym środku dowodowym - nie wiedział, że posiadanie przezeń gromadzonych od wielu lat "staroci", w tym również eksponatów w postaci znalezionych w lesie karabinów typu "Mauzer", w których przewiercił otwory w komorze nabojowej, jest nielegalne. Był on bowiem przekonany - w czym utwierdzili go znajomi funkcjonariusze MO - że przewiercając lufę i komorę nabojową tychże karabinów pozbawia je właściwości broni palnej w rozumieniu art. 286 k.k. - czyniąc je niezdolnymi do dania z nich strzałów. Inaczej mówiąc, oskarżony działał w przekonaniu, że przedmioty te nie stanowią broni palnej. Konsekwencją tego błędu co do ustawowego znamienia czynu zabronionego jest w myśl art. 24 § 1 k.k. brak przestępstwa umyślnego, co wynika z tego, że ustawa stanowi, iż w takiej sytuacji sprawca nie popełnia przestępstwa, z wyjątkiem występku nieumyślnego, jeżeli oczywiście ustawa przewiduje takie korespondujące przestępstwo nieumyślne (art. 6 k.k.). Jeżeli więc ustawa nie statuuje odpowiedniego przestępstwa nieumyślnego, jak to zdarzyło się między innymi w niniejszej sprawie, sprawca nie może ponosić odpowiedzialności karnej (...).