Rw 901/62
PostanowienieIzba Cywilna1962-09-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez żołnierza przydzielonego mu do czasowego użytkowania płaszcza wojskowego stanowi przestępstwo z art. 6 ust. b) w związku z art. 2 § 1 i 3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., czy też z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprzedaż przez żołnierza przydzielonego mu do czasowego użytkowania płaszcza wojskowego stanowi przestępstwo z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej. Argumentacja opiera się na tym, że umundurowanie takie otrzymuje każdy żołnierz służby zasadniczej, niezależnie od zajmowanego stanowiska czy funkcji, co wyklucza zastosowanie art. 2 § 1 tej ustawy, który wymaga odpowiedzialności związanej z zajmowanym stanowiskiem lub sprawowaną funkcją.Stan faktyczny
Kazimierz Z. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego za sprzedaż wojskowego płaszcza sukiennego, który otrzymał do czasowego użytkowania, oraz za samowolne opuszczenie jednostki wojskowej. Obrońca wniósł skargę rewizyjną, domagając się złagodzenia kary, argumentując skruchą oskarżonego, niewielką wartością płaszcza i krótkotrwałym oddaleniem. Prokurator wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej pierwszego czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy, ale z urzędu zmienił wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego w pkt a) sentencji wyroku na prawidłową z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., a poza tym wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg.Sędziowie: płk K. Mioduski (sprawozdawca), ppłk A. Kruszka.Prokurator: mjr F. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Kazimierza Z., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 27 lipca 1962 r.Wyrokiem tym Sąd uznał Kazimierza Z. za winnego, że: 1) będąc skazany już prawomocnym wyrokiem Sądu za kradzież mienia społecznego, w miesiącu grudniu 1961 r. w D. sprzedał za sumę 120 zł wydany mu do czasowego użytkowania płaszcz sukienny wojskowy wartości 570 zł Stanisławie S., tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 6 ust. b) w związku z art. 2 § 1 i 3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej; 2) w dniu 19 maja 1962 r. samowolnie opuścił jednostkę wojskową w N. i udał się do swej rodziny zamieszkałej w N. oraz do znajomych, gdzie został zatrzymany 27 maja 1962 r. przez patrol WSW, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 108 § 1 k.k.W.P. Sąd wymierzył za pierwszy z czynów karę 1 roku więzienia i 300 zł grzywny, a za drugi - karę 6 miesięcy więzienia; łącznie - 1 rok i 2 miesiące więzienia oraz 300 zł grzywny.Obrońca, wnosząc w skardze rewizyjnej o złagodzenie kary dowodził, że oskarżony przyznał się do winy i okazał skruchę, że sprzedany płaszcz wojskowy miał nieznaczną wartość 570 złotych oraz że samowolne oddalenie było "stosunkowo krótkotrwałe" i podjęte w celu odwiedzenia rodziny.Po wysłuchaniu prokuratora, który wnosił o poprawienie kwalifikacji pierwszego z czynów na art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., a poza tym o utrzymanie wyroku w mocy, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić skargi rewizyjnej obrońcy od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 27 lipca 1962 r. w sprawie Kazimierza Z., z urzędu zmienić ten wyrok przez poprawienie kwalifikacji czynu przypisanego w pkt a) sentencji wyroku na prawidłową z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), a poza tym wyrok ten utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:1. Argumenty skargi rewizyjnej obrońcy nie są przekonywająca. Przyznanie się oskarżonego do winy nie ma w sprawie istotniejszego znaczenia, skoro wina ta została bezspornie wykazana niezależnie od dowodu z wyjaśnień oskarżonego. Nie wiadomo, na czym obrońca opiera swą tezę, że oskarżony okazał skruchę. Gdyby nawet przyjąć, że oskarżony istotnie sprawiał w toku rozprawy wrażenie skruszonego, to okoliczność ta również nie mogłaby mieć poważniejszego wpływu na wymiar kary, skoro się zważy, że oskarżony już po raz trzeci skazany został za przestępstwo przeciwko mieniu. Samowolne oddalenie się oskarżonego trwało 8 dni. Gdyby trwało ono dni 15, stanowiłoby ciężkie przestępstwo dezercji. Z powodzeniem przeto można wyrazić pogląd, że owo samowolne oddalenie się, wbrew twierdzeniu skargi, było "stosunkowo długotrwałe". Na niekorzyść oskarżonego przemawia jego niezdyscyplinowanie w służbie. W tym stanie rzeczy zarówno kary wymierzone oskarżonemu za poszczególne przestępstwa, jak i kara łączna nie mogą być uznane za niewspółmiernie surowe.2. Wniosek przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej o poprawienie kwalifikacji czynu opisanego pod lit. a) sentencji wyroku jest trafny. Ustalone orzecznictwo sądów wojskowych traktuje sprzedaż przez żołnierza przydzielonych mu czasowo do użytku przedmiotów umundurowania jako przestępstwo z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Umundurowanie takie otrzymuje każdy żołnierz służby zasadniczej, niezależnie od tego, czy piastuje jakiekolwiek funkcje lub stanowisko. Nie można więc uznać, że żołnierz służby zasadniczej za ochronę, przechowanie lub zabezpieczenie swego umundurowania "jest odpowiedzialny w związku z zajmowanym stanowiskiem albo sprawowaną funkcją", a zatem kwalifikacja omawianego czynu z art. 2 § 1 ustawy czerwcowej nie ma uzasadnienia.
Powiązane orzeczenia
- Rw 285/66 1966-04-18Czy czyn polegający na zabraniu osprzętu czołgowego z jednego pododdziału wojskowego i przekazaniu go innemu pododdziałowi tego samego wojska, w celu uzupełnienia braków w wyposażeniu, powinien być kwalifikowany jako prz…
- Rw 601/64 1964-05-13Czy czyn polegający na dwukrotnym zabraniu amunicji z magazynu w krótkich odstępach czasu, przy użyciu tych samych środków i w tych samych okolicznościach, stanowi jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne przestępstwa?
- Rw 80/65 1965-12-03Czy sprzedaż przez żołnierza butów wojskowych, które otrzymał do użytkowania, stanowi przestępstwo zaboru mienia społecznego, jeśli żołnierz zastąpił je własnymi butami tego samego typu i jednostka wojskowa nie poniosła…
- Rw 123/70 1970-02-28Czy żołnierz pełniący obowiązki dyżurnego kompanii, który nie sprzeciwił się pobraniu broni przez innego żołnierza do czyszczenia i nie zameldował o tym fakcie, popełnił przestępstwo nadużycia władzy lub niedopełnienia o…
- V K 1242/59 1959-12-12Czy czyn polegający na sprzedaży mienia społecznego przez urzędników, przekraczając uprawnienia, kwalifikuje się jako przestępstwo z art. 286 § 2 k.k., czy też z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (lub późniejszej ust…
Powołane przepisy
art. 6art. 2 § 1art. 108 § 1 KKart. 1 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.