V K 1242/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Krokosz. Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), M. Budzianowski, Prokurator: J. Dankowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława S. i Ryszarda J., oskarżonych z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Opolu z dnia 31 marca 1959 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneStanisław S. i Ryszard J. zostali oskarżeni i skazani na podstawie art. 286 § 2 k.k. za to, że Stanisław S. jako referent zaopatrzenia tartaku, a Ryszard J., jako planista w tymże tartaku, przekraczając swe uprawnienia, w celu osiągnięcia dla siebie korzyści materialnej sprzedali stolarzowi R. trak elektryczny, będący w ewidencji tartaku, wartości 7.000 zł. za kwotę 12.000 zł, którą się podzielili. Stanisławowi S. Sąd Powiatowy w Opolu wyrokiem z dnia 31 marca 1959 r. wymierzył karę 7 miesięcy więzienia i 200 zł grzywny, a Ryszardowi J. 6 miesięcy więzienia i 300 zł grzywny. Obydwu oskarżonym sąd zawiesił wykonanie kar więzienia na okres lat dwóch.Od powyższego prawomocnego wyroku Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną, zarzucając:a) obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na skazaniu Stanisława S. i Ryszarda J. za przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., mimo że w czynach im przypisanych mieszczą się znamiona występku z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68),b) rażącą niewspółmierność kar pozbawienia wolności wynikłych z niskiego wymiaru i dalszego złagodzenia przez zastosowanie w stosunku do Stanisława S. i Ryszarda J. przepisu art. 61 k.k.W konkluzji Minister Sprawiedliwości wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i skazanie Stanisława S. i Ryszarda J. z mocy art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) na odpowiednie kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia ich wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Przypisane przez Sąd Powiatowy w Opolu przestępstwo polegające na tym, że oskarżeni Ryszard J. i Stanisław S., sprzedając trak prywatnemu stolarzowi, "przekroczyli swe uprawnienia", nie znajduje w ujawnionych na przewodzie sądowym dowodach dostatecznie jasnego potwierdzenia. W szczególności trudno znaleźć odpowiedź na nasuwające się tutaj pytanie, jakie były istotne uprawnienia czy obowiązki oskarżonych w stosunku do zaplanowanej urzędowo likwidacji traka, pod czyją opieką ten trak się znajdował, kto był odpowiedzialny za jego ochronę czy zabezpieczenie, komu personalnie powierzona była czy miała być powierzona jego legalna likwidacja.Z wyjaśnień oskarżonego Stanisława S. ze śledztwa i z zeznań świadka S. wynikałoby, że oskarżony Stanisław S. był tym, który otrzymał polecenie sprzedaży traka na złom. Powstaje tu pytanie, czy wiązało się to zarazem ze sprawowaniem przez niego dozoru lub opieki nad trakiem (oskarżony Stanisław S. był referentem zaopatrzenia w tartaku).Niewiadomy jest Stosunek służbowy oskarżonego Ryszarda J. (planisty) do legalnie zamierzonej likwidacji traka.Drugą okolicznością faktyczną wymagającą wyjaśnienia jest ostateczna wartość traka w chwili jego likwidacji. Z zeznań świadka S. oraz z dokumentacji księgowej znajdującej się w aktach wynikałoby, że trak ten w chwili likwidacji przedstawiał dla tartaku efektywną wartość 1.626 zł (wartość inwentarzowa 7.200 - 5.574 zł umorzenia wartości).Powyższe okoliczności wskazują również na konieczność bezpośredniego przesłuchania na rozprawie świadka S., kierownika tartaku w chwili czynu oskarżonych. Należałoby również rozważyć, czy powołanie odpowiedniego biegłego (do spraw zaopatrzeniowych) nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy.Dopiero wyjaśnienie wymienionych powyżej okoliczności faktycznych pozwoli na zastosowanie właściwego przepisu ustawy karnej do czynów, które zostaną przypisane oskarżonym, określając jasno rolę każdego z nich w przestępstwie.Podzielić należy jedynie pogląd prawny zawarty w rewizji nadzwyczajnej, że w razie zagarnięcia mienia społecznego, dokonanego przez urzędników czy przez osoby podlegające odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników, nie ma zastosowania art. 286 § 2 k.k., lecz art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), a obecnie ew. art. 1 i 2 (§ 3) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), ze wszystkimi konsekwencjami zagrożeń ustawowych, nie wyłączając ograniczeń w zastosowaniu art. 61 k.k.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji swego wyroku.