V CNP 158/06
Izba Cywilna2006-12-13
Skład orzekający: Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezaspokojenie przez sąd drugiej instancji wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie odrzucenie apelacji, może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymogów formalnych, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody. W sytuacji, gdy zaskarżone zostało jedynie postanowienie o odrzuceniu apelacji, skarżący nie może wykazać, że wynik postępowania odwoławczego byłby dla niego korzystny, a tym samym nie uprawdopodobnił powstania szkody.Stan faktyczny
Powódka wniosła apelację od wyroku sądu pierwszej instancji wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Po zwróceniu wniosku i ponownym jego złożeniu i uwzględnieniu, sąd drugiej instancji odrzucił apelację, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozpoznał kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów. Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia o odrzuceniu apelacji, twierdząc, że poniosła szkodę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 158/06 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi W. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 lipca 2006 r., w sprawie z powództwa W. D. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń "Na Życie" S.A. w W. - Oddziałowi w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2006 r., odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 24 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki W. D. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie o zapłatę. Powódka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła apelację wraz z wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2006 r. wniosek ten został zwrócony na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. w związku z art. 102 ust. 3 u.k.s.c. Po doręczeniu odpisu zarządzenia, pełnomocnik powódki złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został w całości przez Sąd I instancji uwzględniony. Sąd II instancji stwierdził, że Sąd I instancji nieprawidłowo postąpił rozpoznając merytorycznie kolejny wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych, zamiast odrzucić apelację. Sąd Okręgowy orzekł zatem, że apelacja powódki podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 373 k.p.c. Powódka wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego odrzucającego jej apelację, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c., art. 130 § 2 i 3 k.p.c., art. 1302 § 3 k.p.c., art. 359 § 1 w związku z art. 362 k.p.c., art. 360 k.p.c., art. 365, 366 k.p.c., art. 10 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 10, art. 100 oraz art. 102 ust. 2, 3 i 4 u.k.s.c., przez co powódka poniosła szkodę. Zdaniem powódki, w wyniku formalnego zamknięcia rozprawy przez Sąd II instancji poniosła szkodę, gdyż nie może dochodzić w procesie swoich roszczeń majątkowych wobec pozwanego na kwotę 2 891,77 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że kwestionowane postanowienie Sądu II instancji zamknęło powódce tylko możliwość kontroli instancyjnej (apelacyjnej) wyroku Sądu I instancji. W konsekwencji istnieje wyrok Sądu Rejonowego z dnia 28 lutego 2006 r. korzystający z waloru prawomocności i
3 powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 k.p.c.). Nie został on zakwestionowany również w tej skardze, zatem nie może podlegać jakiejkolwiek weryfikacji w sprawie skargowej. Skarga powódki nie spełnia także istotnego wymagania, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy. Strona skarżąca bowiem – w następstwie procesowego ukształtowania swojej skargi – została pozbawiona możliwości dowodzenia, że wynik postępowania odwoławczego byłby dla niej korzystny. Sąd Najwyższy nie może zastępować sądu drugiej instancji i rozstrzygać, jakiej treści orzeczenie odwoławcze powinno zapaść w następstwie nieodrzucenia apelacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r. V CNP 86/06 Biul. SN 2006/10/14). Zaskarżając jedynie postanowienie o odrzuceniu apelacji strona skarżąca nie uprawdopodobniła, gdyż nie mogła uprawdopodobnić, powstania szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Należało więc odrzucić skargę 4248 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CNP 52/07 2007-05-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, które odrzuciło apelację z powodu braku formalnego, może być uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wynikaj…
- V CNP 71/08 2008-11-06Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające apelację, może być skutecznie wniesiona, jeś…
- II CNP 61/07 2007-05-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji o kosztach procesu podlega odrzuceniu?
- I CNP 121/07 2008-01-30Czy w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którym stronie zamknięto dostęp do rozpoznania sprawy w drugiej instancji, można skutecznie uprawdopodobnić szkodę polegającą na niezasądze…
- IV CNP 88/07 2007-11-23Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie odrzucające apelację, wniesione wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, może być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu przepis…
Powołane przepisy
art. 130 § 2 KPCart. 102 ust. 3art. 373 KPCart. 370 KPCart. 130 § 2art. 1302 § 3 KPCart. 359 § 1art. 362 KPCart. 360 KPCart. 365art. 10art. 96 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy