V CNP 18/13
Izba Cywilna2013-12-12
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, które zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, może być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c., nawet jeśli jego zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych nie było możliwe?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a jego zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, gdy jest sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć. Ocena bezprawności orzeczenia w rozumieniu art. 424¹ k.p.c. wymaga uwzględnienia 'obostrzonego' pojęcia bezprawności.Stan faktyczny
Konsorcjum firm złożyło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K., który zmienił wyrok Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Zamówień Publicznych. Wyrok Sądu Okręgowego nakazał zamawiającemu unieważnienie czynności zatrzymania wadium. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 18/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi Konsorcjum Firm: "E. […]" Sp. z o.o. w W., U. […] w K. i […] C. […] W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt XIX Ga […] w sprawie z odwołania Konsorcjum Firm: "E. […]" Sp. z o.o. w W., U. […] w K. i […] C. […] W. przeciwko […] Towarzystwu […] S.A. w K. o udzielenie zamówienia publicznego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2013 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Zamówień Publicznych w W. (dalej: „KIO”) z dnia 22 października 2010 r. w ten sposób, że nakazał zamawiającemu […] Towarzystwu […] SA w K. unieważnienie czynności zatrzymania wadium. Wykonawca w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 46 ust. 4a w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 138c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień publicznych, jedn. tekst: Dz.U. z 2009 r., Nr 226, poz. 1817 ze zm., dalej: „uzp”). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu w zasadzie drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a jego zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych, nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Zasadą jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Dlatego przy wykładni zawartego w art. 4241 § 1 k.p.c. pojęcia „niezgodności z prawem” należy uwzględnić istotę i sens odpowiedzialności państwa przewidzianej w art. 4171 § 2 k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji oraz naturę władzy sądowniczej. Swoboda ocen sędziego wynika nie tylko z jej istoty, ale często z pojęć niedookreślonych, czy klauzul generalnych. W związku z tym w teorii prawa trafnie przyjmuje się istnienie tzw. luzu decyzyjnego, który oznacza możliwość wyboru przez sędziego jednego z możliwych rozwiązań. Poza tym treść orzeczenia zależy od wyników wykładni, które mogą być różne w zależności od przedmiotu i stosowanych jej metod. W związku z otwartością semantyczną języka w tym także języka prawnego mogą mieć miejsce różne poprawne z punktu widzenia metod interpretacje. Z tych przyczyn tezę o istnieniu jedynego trafnego orzeczenia należy odrzucić. Dlatego też należy uznać, że różnej treści orzeczenia wydane w podobnej sprawie mogą być „zgodne z prawem” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1991 r., III ARN 32/91, PUG 1992, nr 2-3, poz. 4).
3 Z tych wszystkich względów definicja bezprawności dotycząca art. 4241 § 1 k.p.c. jest nieco odmienna od tego ogólnego pojęcia funkcjonującego na gruncie prawa materialnego i procesowego. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, gdy jest sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz.35, z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 14 grudnia 2006 r., I BP 13/06, M. P.Pr. 2007, nr 5, poz. 253). Przy ocenie więc, czy skarga jest oczywiście bezzasadna należy uwzględnić „obostrzone” pojęcie bezprawności orzeczenia w rozumieniu art. 4241 k.p.c. Sąd Okręgowy dokonując wykładni art. 46 ust. 4a uzp wyraźnie wskazał, że o jego zastosowaniu nie decydują wyłącznie dwie przesłanki tj. wystosowanie przez zamawiającego wezwania, o którym mowa w art. 26 ust. 3 uzp oraz nieudowodnienie przez wykonawcę, że nieuzupełnienie dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1 uzp nastąpiło bez jego winy. Sam fakt uchylenia Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U Nr 87, poz. 605), nie oznacza, że Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia prawa materialnego w kwalifikowany sposób. W istocie bowiem Sąd Okręgowy tylko posiłkował się tym rozporządzeniem przy wykładni mającego zastosowanie w sprawie art. 25 ust. 1 uzp. Wyraźnie bowiem podniósł, że zamawiający może żądać, także innych dokumentów niż wymienione w tym akcie wykonawczym. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiło natomiast ustalenie, że złożenie dokumentów, które w ocenie zamawiającego nie potwierdzają spełnienia warunków udziału w postępowaniu przetargowym nie stanowi ustawowej przesłanki zezwalającej na zatrzymanie wadium. Wobec restrykcyjności unormowania zawartego w art. 46 ust. 4 a do przyjęcia zawinienia wykonawcy konieczna jest jego całkowita bierność, umyślność i celowość oraz nasilenie złej woli w niepodporządkowaniu się wezwaniu zamawiającego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2013 r., I CSK 422/12,
4 LEX nr 1331255). Dokonana więc wykładnia zastosowanych przepisów nie narusza ich w wyżej zasygnalizowany kwalifikowany sposób. Ze wskazanych względów na podstawie określonej w art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. aw db
Powiązane orzeczenia
- V CNP 50/13 2014-03-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być oparta na odmiennej ocenie dowodów i odmiennej interpretacji przepisów prawa, która nie stanowi kwalifikowanego naruszen…
- III CNP 25/16 2016-11-08Czy prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, które zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, może być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 424(1) § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy naruszenie to nie jest oczyw…
- III PUNP 1/22 2023-12-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym nieważności postępowania, może zostać uwzględniona, jeśli nie wskazano…
- V CNP 19/13 2013-12-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy orzeczenie to nie jest sprzeczne z przepisami, których nie można różnie interpretować, ani z ogólnie p…
- III CNP 28/14 2015-03-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje, gdy niezgodność ta nie jest oczywista, rażąca i kwalifikowana?
Powołane przepisy
art. 46 ust. 4art. 25 ust. 1art. 138c ust. 1art. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 77art. 4241 KPCart. 26 ust. 3art. 4249 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy