V CNP 19/13
Izba Cywilna2013-12-12
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy orzeczenie to nie jest sprzeczne z przepisami, których nie można różnie interpretować, ani z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje tylko wtedy, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a jego zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Pojęcie 'niezgodności z prawem' na gruncie art. 4241 § 1 k.p.c. jest odmienne od ogólnego pojęcia bezprawności na gruncie prawa materialnego i procesowego. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, gdy jest sprzeczne z przepisami, których nie można różnie interpretować, oraz z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć.Stan faktyczny
D. D. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 października 2011 r., które oddaliło jej apelację od postanowienia o podziale majątku wspólnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 45 k.r. i o. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 19/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi D. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt VI Ca […] w sprawie z wniosku A. D. przy uczestnictwie D. D. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2013 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania i przyznaje adwokat M.P.-P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką pod adresem ul. K. […] […] C. od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w C. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych, powiększoną o należny podatek VAT tytułem pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w postępowaniu skargowym.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. oddalił apelację uczestniczki D. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 lipca 2011 r., którym dokonany został podział majątku dorobkowego byłych małżonków D. i A. D.. Uczestniczka w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia zrzuciła naruszenie art. 45 k.r. i o. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu w zasadzie drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a jego zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych, nie było i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 k.p.c.). Zasadą jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Dlatego przy wykładni zawartego w art. 4241 § 1 k.p.c. pojęcia „niezgodności z prawem” należy uwzględnić istotę i sens odpowiedzialności państwa przewidzianej w art. 4171 § 2 k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji oraz naturę władzy sądowniczej. Swoboda ocen sędziego wynika nie tylko z jej istoty, ale często z pojęć niedookreślonych, czy klauzul generalnych. W związku z tym w teorii prawa trafnie przyjmuje się istnienie tzw. luzu decyzyjnego, który oznacza możliwość wyboru przez sędziego jednego z możliwych rozwiązań. Poza tym treść orzeczenia zależy od wyników wykładni, które mogą być różne w zależności od przedmiotu i stosowanych jej metod. W związku z otwartością semantyczną języka w tym także języka prawnego mogą mieć miejsce różne poprawne z punktu widzenia metod interpretacje. Z tych przyczyn tezę o istnieniu jedynego trafnego orzeczenia należy odrzucić. Dlatego też należy uznać, że różnej treści orzeczenia wydane w podobnej sprawie mogą być „zgodne z prawem” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1991 r., III ARN 32/91, PUG 1992, nr 2-3, poz. 4). Z tych wszystkich względów definicja bezprawności dotycząca art. 4241 § 1 k.p.c. jest nieco odmienna od tego ogólnego pojęcia funkcjonującego na gruncie prawa materialnego i procesowego. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne
3 z prawem, gdy jest sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35, z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 14 grudnia 2006 r., I BP 13/06, M. P.Pr. 2007, nr 5, poz. 253). Przy ocenie więc, czy skarga jest oczywiście bezzasadna należy uwzględnić „obostrzone” pojęcie bezprawności orzeczenia w rozumieniu art. 4241 k.p.c. Postanowienie Sądu Okręgowego nie narusza art. 45 k.r. i o. w wyżej zasygnalizowany sposób z następujących względów: - zasygnalizowane orzecznictwo nie dotyczy spornego lokalu, który stanowił lokal kolejowy i został sprzedany wnioskodawcy A. D. w dniu 25 czerwca 2001 r., - nakład uczestniczki miał charakter pieniężny i dotyczył innego lokalu wynajmowanego przez byłych małżonków od PKP położonego w M., który został zwrócony wnioskodawcy i rozliczony zaskarżonym postanowieniem, - nawet gdyby do majątku wspólnego wchodził lokal spółdzielczy, to wobec poglądu zawartego w uchwale z dnia 5 stycznia 1986 r., III CZP 71/85, OSNCP 1986, nr 12, poz. 196), brak by było podstaw do oceny, że Sąd Okręgowy naruszył art. 45 k.r. i o. w zasygnalizowany sposób. Ze wskazanych względów na podstawie określonej w art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. aw db
Powiązane orzeczenia
- III CNP 31/16 2017-02-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy zaskarżone orzeczenie opiera się na wykładni przepisów, która może być różna, a jego treść wynika z zastosowania pojęć niedoo…
- II CNP 18/13 2013-08-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji jest oczywiście bezzasadna, gdy sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanej judykaturze, nawet jeśli późniejsze orzecznictwo…
- V CNP 13/16 2016-08-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być uwzględniona, gdy opiera się na odmiennej ocenie stanu faktycznego niż dokonana przez sąd orzekający?
- II CNP 13/16 2016-10-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli orzeczenie opiera się na jednej z możliwych wykładni przepisów prawa?
- I CNP 49/13 2013-11-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być uwzględniona, jeśli wyrok sądu pierwszej instancji został zaskarżony apelacją, a zarzuty wobec wyroku sądu drugiej insta…
Powołane przepisy
art. 45art. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 77art. 4241 KPCart. 4249 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy