V CNP 27/10

Izba Cywilna2010-10-15

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podlega odrzuceniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu po nowelizacji z dnia 22 lipca 2010 r., nawet jeśli została wniesiona przed wejściem w życie tej nowelizacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, który jedynie uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie może być uwzględniona. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4241 § 1 k.p.c., skarga taka może dotyczyć jedynie prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie, a ponadto strona musi wykazać poniesienie szkody, której zmiana lub uchylenie wyroku nie było możliwe. Wyrok uchylający orzeczenie sądu pierwszej instancji nie kończy postępowania, a strona nie mogła ponieść szkody w sytuacji, gdy sprawa jest nadal rozpoznawana.
Stan faktyczny
Powódka M. N. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 października 2009 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała jako podstawę naruszenie przepisów art. 368 k.p.c. w związku z art. 5, art. 140, art. 222 k.c. Skarga została wniesiona w dniu 5 stycznia 2010 r. W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, która zmieniła przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 27/10 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi M. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II Ca (…), w sprawie z powództwa M. N. przeciwko E.(...) S.A. z siedzibą w W. o nakazanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2010 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 października 2009 r. Sąd Okręgowy w W. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ś. i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Od wyroku Sądu Okręgowego powódka M. N. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia, wskazując jako przepisy, z którymi jest ono niezgodne art. 368 k.p.c. w związku z art. 5, art. 140, art. 222 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która zmieniła przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 2 orzeczenia. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W konsekwencji można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem jedynie prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie, a zaskarżony wyrok uchylający orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania takiego waloru nie posiada. Skarga z art. 4241 k.p.c. aktualizuje się w sytuacji, gdy w następstwie niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia powstała szkoda w konkretnym rozmiarze. Powódka w wyniku wydania wyroku Sądu Okręgowego nie mogła ponieść jakiejkolwiek szkody, bowiem jej roszczenie stało się przedmiotem ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. Z przedstawionych przyczyn skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia szkody, bo nie mogła jej uprawdopodobnić w istniejącej sytuacji procesowej, w której toczy się postępowanie sądowe w zakresie objętym kwestionowanym wyrokiem i jego wynik nie jest wiadomy. W ustawie nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego brak przepisu nakazującego stosowanie dotychczasowych przepisów do skarg wniesionych przed zmianą stanu prawnego. W rezultacie od dnia 25 września 2010 r. mają zastosowanie przepisy w brzmieniu po nowelizacji, także w sytuacji, kiedy skarga została wniesiona przed nowelizacją, ale nie została prawomocnie rozstrzygnięta do dnia wejścia w życie omawianej zmiany przepisów. Ustawa nowelizująca nie wprowadziła bowiem szczególnych zasad odnoszących się do będących już w toku postępowań w sprawach ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W związku z tym skarga M. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku uchylającego wyrok Sądu Rejonowego, choć wniesiona w dniu 5 stycznia 2010 r., podlegała odrzuceniu (art. 4248 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 368 KPCart. 5art. 140art. 222 KCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 KPCart. 4248 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy