V CNP 72/08

Izba Cywilna2008-11-06

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji może być oparta wyłącznie na kwestionowaniu formalnego postanowienia oddalającego zażalenie, bez kwestionowania merytorycznego orzeczenia sądu pierwszej instancji, które stało się prawomocne w wyniku tego postanowienia?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji nie może być oparta wyłącznie na kwestionowaniu formalnego postanowienia oddalającego zażalenie, jeśli nie zostało zakwestionowane merytoryczne orzeczenie sądu pierwszej instancji, które w wyniku tego postanowienia stało się prawomocne. Formalne postanowienie sądu drugiej instancji, oddalające zażalenie, zamyka jedynie możliwość kontroli instancyjnej orzeczenia sądu pierwszej instancji i samoistnie nie może stanowić szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Spółka P. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sprzeciw został odrzucony z powodu braków formalnych. Strona skarżąca twierdziła, że poniosła szkodę w postaci zasądzonej kwoty nakazem zapłaty. Sąd Najwyższy uznał, że formalne postanowienie oddalające zażalenie nie stanowi samoistnej szkody, a nakaz zapłaty nie został zakwestionowany.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego i zasądził od strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 72/08 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi P.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w G. z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt X Gz (...) [X WSC (…)] w sprawie z powództwa F.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko P.(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2008 r., 1.) odrzuca skargę; 2.) zasądza od P.(...) - spółki z o.o. w K. na rzecz F.(...) - spółki z o.o. w G. kwotę 1800, zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania skargowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2008 r. (sygn. akt X Gz (...)] Sąd Okręgowy w G. oddalił zażalenie strony pozwanej P.(...) sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 listopada 2007 r. [sygn. akt VII GNc (…)] odrzucającego jej sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 30 sierpnia 2007 r. Sprzeciw od nakazu zapłaty wniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika strony pozwanej został odrzucony z powodu braków formalnych. Strona skarżąca - P.(...) sp. z o.o. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G., powołując się na naruszenie „podstawowych zasad porządku prawnego, co do meritum sprawy art. 45 ust. 1 Konstytucji, zaś co do orzeczonych kosztów postępowania art. 109 § 1 k.p.c. w 2 związku z art. 4799 § 1 k.p.c.” Zdaniem strony skarżącej, poniosła ona szkodę, ponieważ w pozwie dochodzono od niej kwoty 11613,91 zł z tytułu rozwiązania umowy najmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach - jak stanowi § 2 powołanego artykułu - gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że kwestionowane postanowienie formalne Sądu Okręgowego o oddaleniu zażalenia zamknęło stronie skarżącej tylko możliwość kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu Rejonowego i samoistnie nie może stanowić szkody. W konsekwencji istnieje nakaz zapłaty Sądu Rejonowego z dnia 30 sierpnia 2007 r., korzystający z waloru prawomocności i powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 k.p.c.). Nie został on zakwestionowany również w tej skardze, zatem nie może podlegać jakiejkolwiek weryfikacji w sprawie skargowej. Wniesiona skarga nie spełnia także istotnego wymagania, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy. Strona skarżąca podała, że szkoda, jaką poniosła to zasądzona od niej nakazem zapłaty kwota 11613,91 zł. Należy zauważyć, że strona skarżąca - w następstwie procesowego ukształtowania swojej skargi - została pozbawiona możliwości dowodzenia, że wynik postępowania odwoławczego byłby dla niej korzystny. Sąd Najwyższy nie może zastępować sądu drugiej instancji i rozstrzygać, jakiej treści orzeczenie powinno zapaść w następstwie nieodrzucenia środka odwoławczego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r. V CNP 86/06; OSNC 2007/3/47). Zaskarżając jedynie postanowienie formalne oddalające zażalenie, strona skarżąca nie uprawdopodobniła, gdyż nie mogła uprawdopodobnić, powstania szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. postanowił, jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1art. 109 § 1 KPCart. 4799 § 1 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 365art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy