V CNP 206/07

Sygn. akt V CNP 206/07 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi M. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt II Cz (…) w sprawie z powództwa M. P. przeciwko Z. J., M. J. i W. J. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił zażalenie powódki M. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 11 kwietnia 2006 r. odrzucającego jej zażalenie na postanowienie z dnia 15 marca 2006 r. dokonujące wykładni nakazu zapłaty. Zażalenie wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika powódki zostało odrzucone z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, które spowodowało niezgodność orzeczenia z prawem, a w szczególności przepisów art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 1261 § 1 i art. 130 § 1 k.p.c. oraz w związku z art. 394 § 3 i 3701 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu prawnego jakoby niepodanie w zażaleniu przez 2 profesjonalnego pełnomocnika wartości przedmiotu zaskarżenia powodowało skutki przewidziane w art. 1302 § 3 k.p.c. Skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanego w całości postanowienia oraz uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ż. w celu nadania przez ten Sąd biegu zażaleniu powódki z dnia 10 kwietnia 2006 r. Zdaniem skarżącej, poniosła ona realną szkodę w postaci utraty części dochodzonych przez nią odsetek w kwocie 4.000 zł oraz z tytułu opłaty sądowej od zażalenia (209 zł). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach - jak stanowi § 2 powołanego artykułu - gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że kwestionowane postanowienie formalne Sądu Okręgowego o oddaleniu zażalenia zamknęło powódce tylko możliwość kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu Rejonowego i samoistnie nie może stanowić szkody. W konsekwencji istnieje nakaz zapłaty Sądu Rejonowego z dnia 13 listopada 1997 r., korzystający z waloru prawomocności i powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 k.p.c.). Nie został on zakwestionowany również w tej skardze, zatem nie może podlegać jakiejkolwiek weryfikacji w sprawie skargowej. Skarga powódki nie spełnia także istotnego wymagania, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy. Skarżąca podała, że szkoda, jaką poniosła to utrata części dochodzonych przez nią odsetek w kwocie 4.000 zł od należności głównej oraz w kwocie 209 zł z tytułu opłaty sądowej od zażalenia. Należy zauważyć, że skarżąca - w następstwie procesowego ukształtowania swojej skargi - została 3 pozbawiona możliwości dowodzenia, że wynik postępowania odwoławczego byłby dla niej korzystny. Sąd Najwyższy nie może zastępować sądu drugiej instancji i rozstrzygać, jakiej treści orzeczenie powinno zapaść w następstwie nieodrzucenia środka odwoławczego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r. V CNP 86/06; OSNC 2007/3/47). Zaskarżając jedynie postanowienie formalne oddalające zażalenie, strona skarżąca nie uprawdopodobniła, gdyż nie mogła uprawdopodobnić, powstania szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. postanowił, jak w sentencji postanowienia.