V CO 120/18

Izba Cywilna2018-06-14

Skład orzekający: Karol Weitz, Monika Koba, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego, podlega rozpoznaniu przez Sąd Apelacyjny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego, uznając go za niedopuszczalny. Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego podlega rozpoznaniu przez inny skład tego samego sądu (tzw. zażalenie poziome), a nie przez sąd przełożony. Sąd Apelacyjny mógłby być właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego jedynie w sytuacji braku dostatecznej liczby sędziów do wydania postanowienia w tym przedmiocie.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego, który oddalił jej wcześniejszy wniosek o wyłączenie sędziów. Pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego do innego składu tego sądu. Zażalenie to zostało jednak przedstawione Sądowi Apelacyjnemu, który nie był właściwy do jego rozpoznania. W związku z tym pozwana wniosła o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego, a Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CO 120/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2018 r., wniosku pozwanej D. G. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […]: […] od rozpoznania zażalenia pozwanej D. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II Cz […] 1) odrzuca wniosek, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz adwokata A. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. oddalił wniosek pozwanej D. G. wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w B.: […] od rozpoznania zażaleń pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 grudnia 2015 r. oraz na zarządzenie Sędziego Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 lutego 2016 r. w sprawie I Co […]. Od powyższego postanowienia zażalenie z dnia 5 sierpnia 2016 r. do równoległego składu Sądu Okręgowego w B. wniosła pozwana, domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku. Zażalenie to zostało przedstawione do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […], a pozwana wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […], wymieniając ich imiennie, od rozpoznania tego zażalenia. Sąd Apelacyjny w […] przedstawił akta Sądowi Najwyższemu z wnioskiem pozwanej o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w […] od rozpoznania zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016r. wraz ze stosownymi oświadczeniami sędziów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3942 § 1 k.p.c. na postanowienie sądu drugiej instancji, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (tzw. zażalenie poziome). Wprowadzenie tej regulacji miało na celu zapewnienie stronie weryfikacji pewnej kategorii orzeczeń wydanych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, przez Sąd tego samego szczebla, ale w innym składzie osobowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., SK 38/09, Dz.U. Nr 109, poz. 724). Z akt sprawy wynika, że pozwana jest stroną w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w B. o wydanie nieruchomości. Do Sądu Okręgowego w B., jako Sądu drugiej instancji, wpłynęły zażalenia pozwanej z dnia 4 lutego 2016 r. na 3 postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 grudnia 2015 r. oraz z dnia 7 marca 2016 r. na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 lutego 2016 r. Pozwana domagała się wyłączenia od rozpoznania tych zażaleń Sędziów Sądu Okręgowego w B.: […] oraz Sędziego Sądu Rejonowego delegowanego do orzekania w Sądzie Okręgowym w B. P. Ł. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w B. działając, jako Sąd drugiej instancji wniosek pozwanej oddalił. Pozwana w dniu 5 sierpnia 2016 r. wniosła zażalenie na to postanowienie do innego składu Sądu Okręgowego w B. Zażalenie to zostało jednak przedstawione Sądowi Apelacyjnemu w […], który nie jest Sądem właściwym do jego rozpoznania. Sąd Apelacyjny w […] mógłby być jedynie, jako sąd przełożony, właściwy do rozpoznania wniosku strony o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w B., gdyby Sąd ten nie mógł wydać postanowienia w tym przedmiocie z powodu braku dostatecznej liczby sędziów (art. 52 § 1 k.p.c.). W tym stanie rzeczy przedstawienie akt przez Sąd Okręgowy w B. Sądowi Apelacyjnemu w […], celem rozpoznania zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w B. było bezprzedmiotowe. Zażalenie to podlega bowiem rozpoznaniu przez równoległy skład Sądu Okręgowego w B., a nie przez Sąd Apelacyjny w […]. W konsekwencji, wniosek pozwanej z dnia 12 lutego 2018 r. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] od rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 czerwca 2016 r. należało odrzucić, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 52 § 1 i § 2 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu przez Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016, poz. 1714). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3942 § 1 KPCart. 52 § 1 KPCart. 52 § 1§ 1§ 2§ 14 ust. 1§ 16 ust. 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy