V CSK 11/17

Sygn. akt V CSK 11/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa S. Sp. z o.o. w K. przeciwko P. S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 sierpnia 2016 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powódki S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 czerwca 2015 r., którym oddalone zostało powództwo przeciwko P. Spółce Akcyjnej w W. o zasądzenie od pozwanej 80 000 złotych wraz z odsetkami kosztami procesu, tytułem zwrotu części wpłaconego wadium dotyczącego udziału w ustnym przetargu publicznym na sprzedaż zabudowanej nieruchomości położonej w K., szczegółowo opisanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Oddalając apelację Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia 2 faktyczne i oceny prawne dokonane przez Sąd Okręgowy, w szczególności co do zasadności zastosowania powołanych w uzasadnieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i kodeksu cywilnego. Podstawą zatrzymania wadium był art. 704 k.c. oraz regulamin przetargu, wskutek tego, że powódka (w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego omyłkowo określona jako pozwana) uchyliła się od zawarcia umowy sprzedaży z przyczyn leżących po jej stronie. W skardze kasacyjnej strona powodowa zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 3 w związku z art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w związku z art. 58 § 1 k.c. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę strona pozwana wniosła o jej nieprzyjmowanie do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wskazała na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, odnosząc to nie do konkretnych przepisów, lecz do pytania o to, czy prawnie doniosłe może być zbycie przez pozwanego nieruchomości bez zapewnionego dostępu do drogi publicznej, jedynie z potencjalnym roszczeniem o ustanowienie drogi koniecznej po dokonaniu spornego zbycia nieruchomości, wbrew obowiązkowi prawnemu wynikającemu z ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości. Ponadto, skarżąca z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 wskazała na oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. Przystępując do rozpoznania pierwszej podstawy wniosku strony powodowej przyjąć należy, chociaż to nie zostało wypowiedziane w tym wniosku, że chodzi o pytanie, czy może być przedmiotem obrotu nieruchomość w rozumieniu art. 46 3 k.c., jeżeli w chwili zawierania umowy jej zbycia nie ma ona dostępu do drogi publicznej. Skarżąca przytacza orzeczenia sądowe, które jej zdaniem zajmują odmienne stanowiska w tym względzie. Jednakże żadne z tych orzeczeń nie podważa ani pojęcia nieruchomości w rozumieniu powołanego przepisu k.c., ani możliwości zawarcia umowy zbycia nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej, chyba że na przeszkodzie stoją dodatkowe przesłanki prawne, wynikające z decyzji administracyjnych mających podstawę w ustawie o gospodarce nieruchomościami albo z umowy stron w tym względzie. W każdym razie skarżąca nie wykazała, aby sam brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej był przeszkodą prowadzącą do nieważności umowy tylko z tej przyczyny i aby ta kwestia stanowiła rozbieżność w orzecznictwie sądowym. Stanowisko Sądu Najwyższego, zajęte w przytoczonej uchwale w sprawie III CZP 34/09 może różnić się od poglądu sądu powszechnego rozpoznającego konkretną sprawę, gdyż go uchwała - poza wydaną w trybie art. 390 § 2 k.p.c. - bezwzględnie nie wiąże. Nie ma więc wystarczających przyczyn, aby Sąd Najwyższy wypowiadał się ponownie na tle stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. Nie występuje również oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym i znanym orzecznictwem Sądu Najwyższego oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest dotknięte istotną i ewidentną wadą, widoczną bez bliższej analizy prawnej, nie zaś wtedy, gdy sąd rozpoznający konkretną sprawę ma inny pogląd wyrażony w innych okolicznościach faktycznych i prawnych niż ten, który znalazł się w wykładni dokonanej wskazaną uchwałą Sądu Najwyższego. Należy ponadto zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie odnosi przesłankę oczywistej jej zasadności oraz potrzeby wykładni przepisów prawa do tego samego problemu. Jest to nieprawidłowe, gdyż mając na względzie utrwalone rozumienie obu przesłanek uzasadniających wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przesłanki te nie mogą wystąpić równocześnie w tej samej sprawie. Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. 4 jw