V CSK 154/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-14
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzytelności z tytułu nakładów i wydatków na majątek wspólny, poniesionych w czasie trwania wspólności ustawowej i po jej ustaniu, mogą być skutecznie przedstawione do potrącenia po prawomocnym orzeczeniu o podziale majątku wspólnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wierzytelności z tytułu nakładów i wydatków na majątek wspólny, poniesionych w czasie trwania wspólności ustawowej i po jej ustaniu, nie mogą być skutecznie przedstawione do potrącenia po prawomocnym orzeczeniu o podziale majątku wspólnego. Wierzytelność taka nie może być bowiem uważana za zaskarżalną w rozumieniu art. 498 § 1 k.c.Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego od niego kwotę pieniężną na rzecz byłej żony, wskazując m.in. na dokonanie potrącenia wierzytelności z tytułu nakładów na wierzytelność wspólną. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a sąd drugiej instancji oddalił apelację powoda. Powód złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienia prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 154/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa K. P. przeciwko T. S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 listopada 2015 r, w którym oddalono apelację powoda wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2015 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo powoda, w którym domagał się on pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 14 stycznia 2011 r. (następnie zmienionego) i zasądzającego od powoda na rzecz pozwanej (b. żony) kwotę 71.445,73 zł. Jako podstawę powództwa opozycyjnego powód wskazywał m.in. dokonanie potrącenia wierzytelności, które – według powoda – przysługiwały mu wobec pozwanej i obejmowały nakłady na wierzytelność wspólną. W skardze kasacyjnej powód podnosił zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wyjaśnił, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, wyszczególnione przez powoda w pkt III 1.2 skargi (s. 2). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku skarżącej – nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Okręgowy przekonywająco wyjaśnił kwestię zwrotu nakładów i wydatków na majątek, będący wcześniej majątkiem wspólnym, po ustaniu wspólności małżeńskiej majątkowej. Należności takie mogą być dochodzone, na wniosek zainteresowanego, w postępowaniu o podział majątku wspólnego, o czym przesądza art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 686 k.p.c. Jeżeli art. 567 § 3 k.p.c. odsyła do art. 567 § 1 k.p.c., to z kolei przepis art. 686 k.p.c. wyjaśnia, że w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga m.in. o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek
3 nakładów i spłaconych długów spadkowych. Odesłanie do art. 686 k.p.c., przewidującego bardzo szeroki katalog roszczeń, uzasadnia stwierdzenie, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga o wydatkach i nakładach dokonanych zarówno w czasie trwania wspólności ustawowej, jak i w okresie od chwili jej ustania do czasu podziału majątku wspólnego. W zakresie należności powstałych w obu tych okresach ma zastosowanie ogólna reguła art. 618 § 3 k.p.c. Po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia o zniesieniu współwłasności (podziale majątku wspólnego) nie można skutecznie przedstawiać do potrącenia wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów, poniesionych w czasie trwania wspólności ustawowej i po jej ustaniu. Wierzytelność taka nie może być bowiem uważana za zaskarżalną w rozumieniu art. 498 § 1 k.c. W związku z tym nie istnieje potrzeba rozważenia zagadnień prawnych przedstawionych w pkt III 1, 2 skargi. Oznaczało to konieczność odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2420/23 2025-09-15Czy wierzytelność pieniężna z tytułu nakładu z majątku wspólnego na majątek objęty wspólnością łączną w ramach umowy spółki cywilnej może wyłączać dopuszczalne sposoby podziału majątku wspólnego małżeńskiego po ustaniu w…
- I CSK 474/16 2017-01-16Czy wierzytelność z tytułu nakładów dokonanych w czasie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej na nieruchomość należącą do rodziców jednego z małżonków, stanowiącą następnie majątek tego małżonka, może być uznana za sk…
- II CSK 267/16 2016-12-06Czy w sprawie o podział majątku wspólnego podlegają rozliczeniu pożytki od środków pieniężnych zgromadzonych w gotówce i stanowiących majątek wspólny małżonków, za okres między ustaniem wspólności a dokonaniem podziału m…
- IV CSK 566/08 2009-04-02Czy spłata wspólnych zobowiązań z majątku osobistego po ustaniu wspólności majątkowej, ale przed dokonaniem podziału majątku, może być skutecznie potrącona z wierzytelnością z tytułu spłaty udziału w majątku wspólnym, je…
- I CSK 163/15 2015-12-08Czy wierzytelność z tytułu nakładów pochodzących z majątku dorobkowego stron na udziały w spółce cywilnej, przekształconej w spółkę jawną, może być zaliczona do majątku dorobkowego w postępowaniu o podział majątku wspóln…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 567 § 3 KPCart. 686 KPCart. 567 § 1 KPCart. 618 § 3 KPCart. 498 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy